Wizja Boga i człowieka w utworach Kochanowskiego i Szarzyńskiego



Wizja Boga i człowieka w twórczości Jana Kochanowskiego i Mikołaja Sępa Szarzyńskiego. W utworze Jana Kochanowskiego – „Czego chcesz od nas Panie” („Hymn do Boga”) możemy zauważyć wizję Boga, jako dobrotliwego Ojca. Kosmos i ziemia to dzieło boskie, pełne harmonii i uporządkowania. Jest to dar dla nas od Boga. Człowiek czuje się dziedzicem Stwórcy na ziemi, chwali dzieło boskie – od dalekiego kosmosu po źdźbła trawy ozdobione kroplą rosy. Bóg, stwarzając dla nas świat, dał wyraz swej bezwarunkowej miłości dla człowieka i tą miłością dalej go obdarza, przepełnia ją cały świat. Człowiek czuje się bezpiecznie. Ma świadomość tego, że może korzystać z wszystkich darów Boga, z wszystkiego co istnieje na świecie. Człowiek również ufa Bogu bezgranicznie. Nie obawia się na przykład, że morze wystąpi z brzegów, gdyż Bóg nadał światu prawa natury, które na to nie pozwalają. Bóg jest więc dla ludzkości Opiekunem i Stwórcą. Za dary, za życie i za świat człowiek chce odwdzięczyć się Ojcu. Zastanawia się jak tego dokonać i w końcu pojmuje. Może Mu jedynie odwdzięczyć się miłością. Miłością do samego Boga i do Boga ukrytego w Stwórcy. W kolejnym dziele Kochanowskiego, w psalmie 130 – „Z głębokości wołam do Ciebie Panie...”, jest zawarta bardzo podobna wizja Boga. Jest On również Istotą niezmiernie miłosierną, do której człowiek załamany, grzeszny, może się zwrócić z każdą prośbą. Bóg tylko czeka na to zawołanie do Niego, na nawrócenie się i zawsze wybacza. Jego litość i łaska nie ma końca. Człowiek, który jest w depresji, smutku i grzechu, traktuje Ojca jako swojego najbliższego przyjaciela, do którego można się zwrócić z każdą prośbą. Jest to relacja oparta na miłości i zaufaniu. Człowiek pragnie Boga wraz z Jego miłosierdziem. Jan Kochanowski był stoikiem. Można to zauważyć w „Pieśni IX Ksiąg I”, w której wspomina również o Bogu. Mówi o tym, że Ojciec jest Istotą wszechmocną i niezdolną do pojęcia dla człowieka. Ma On ogromny wpływ na nas, a Jego wyroki są nieprzeniknione. Kochanowski próbuje nam wyjaśnić, że nie należy martwić się o przyszłość, ponieważ to siły silniejsze od nas ją planują. Nie warto zastanawiać się nad bożą ekonomią w stosunku do nas, bo i tak nie pojmiemy jej naszym rozumem. Należ według podmiotu lirycznego żyć dniem teraźniejszym i cieszyć się chwilą. Niedopuszczalne jest popadanie w skrajne stany emocjonalne. Trzeba z takim samym spokojem znosić szczęście i nieszczęście. Stoicyzm oraz wiara w opiekę Boga – Boską Opatrzność, zapewni nam szczęśliwe życie. Mikołaj Sęp Szarzyński ukazuje nam, w Sonecie IV – „O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem”, swoją wizję człowieka rozdartego pomiędzy wartościami ciała i ducha. Jest on wątły, niebaczny, słaby i nierozumny. Świat nie jest dla niego miejscem bezpiecznym, czuje się w nim zagubiony. Natomiast ciało człowieka jest więzieniem duszy. Człowiek nie czuje się dobrze, ani w swoim ciele, ani na świecie, ponieważ na obie te wartości działa szatan. Kusi nas. Wykorzystuje marności ziemskie po to, aby nas zepsuć i w ten sposób oddalić od Boga. Możemy zauważyć pewien dystans pomiędzy Bogiem, a człowiekiem. Ojciec jest dla istoty ludzkiej jedynym ratunkiem – jego sprzymierzeńcem w walce z szatanem. Dlatego też w Sonecie V – „O nietrwałej miłości rzeczy świata tego”, podmiot liryczny zaleca nam skupienie się na wartościach wyższych i skierowanie swoich myśli ku Bogu. Wszystko co należy do miłości świata tego to „vanitas”. Rzeczy nas otaczające zmieniają się i psują. Człowiek musi odrzucić to, co widzi i to, co go cieszy, a skupić się na wartościach niewidocznych – dlatego jest to takie trudne.

Wizja Boga i człowieka w utworach Kochanowskiego i Szarzyńskiego

Materiały

Utwory o tematyce miłosnej - "Tristan i Izolda", "Heloiza i Abelard" UTWORY O TEMATYCE MIŁOSNEJ “TRISTAN I IZOLDA” Tristan był synem króla Kornwalii. Jego rodzice zostali zabici podczas najazdu. Dotarł na wyspę króla Marka. Wysłał Tristana aby ten znalazł mu królową. W czasie powrotu Tristan i Izolda wypili napój miłosny i zakochali się w sobie. Spotykali się że sobą potajemnie. Kiedy król dowie...

Treny Kochanowskiego wyrazem jego przeżyć i filozofii \"Treny\" wydane po raz pierwszy w 1580 roku nie miały tytułów poza trenem XIX, który nosi tytuł \"Sen\". Przyczyną napisania \"Trenów\" była śmierć najmłodszej córki Kochanowskiego, Urszulki, dziecka bardzo uzdolnionego, niejednokrotnie nazywanego przez ojca słowiańską Safoną. Jej śmierć przyszła nagle, niespodziewanie w 1579 roku. \"Treny\" pr...

Co to jest paronomazja? Paronomazja - zestawienie podobnie brzmiących słów, uwydatniające ich znaczeniowa bliskość, obcość lub przeciwieństwo. Zaliczano ja do figur retorycznych. Paronomazja bardzo często bywa źródłem żartów językowych (np. J. Tuwim “Lament aniński”), współuczestniczy w kompozycji sloganów i maksym. Traktowana bywa jako sposób uwydatniania ...

Osoby dramatu w "Weselu" TEMAT: Zagadka osób dramatu w „Weselu”. Pod koniec I aktu Rachela z Poetą wysuwają pomysł, który podchwytuje Pan Młody, by zaprosić na wesele wszystkie dziwy, kwiaty, krzewy i chochoła. Pan Młody zaprosi chochoła plan się zrealizuje i w akcie II baśniowo-fantastycznym zjawią się duchy. Przyjdą na zasadzie „co się komu w dusz...

Motto "Medalionów" "Ludzie ludziom zgotowali ten los" Motto “Medalionów” “Ludzie ludziom zgotowali ten los” w oparciu o zagadnienia etyczne i moralne literatury związanej z latami wojny i okupacji. II wojna światowa spowodowała głębokie zmiany polityczne, ale także i zasadnicze zmiany duchowe i psychiczne ludzi żyjących w czasach hitleryzmu. Powstał nowy sposób myślenia...

Co to jest ballada? ballada Gatunek ten jest zjawiskiem bardziej skomplikowanym niż sielanka Jej pierwociny znajdujemy w twórczości poetów prowansalskich. Odgrywała również istotna rolę w średniowiecznej literaturze angielskie i francuskiej, a arcydziełem w tym zakresie jest “Wielki Testament” Villona. Ballady występowały również w anonimowej literatu...

Komitet Ekonomiczno-Społeczny - opis Komitet Ekonomiczno-Społeczny Historia Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (Economic and Social Committee) sięga 1958 r., kiedy to został on utworzony, na mocy Traktatów Rzymskich, jako wspólna instytucja EWG i EURATOMU. Jest to organ doradczy, zadaniem którego jest wyrażanie opinii na temat polityki gospodarczej i społecznej w ramach Wspólnot E...

Parlament europejski - wyjaśnienie PARLAMENT EUROPEJSKI – składa się z 626 posłów wybieranych przez Społeczeństwo Unii w wyborach bezpośrednich, co pięć lat. Siedzibą Parlamentu jest Strasburg . Jest on demokratycznym wyrazicielem woli narodów Europy. Parlament Europejski ma uprawnienia dotyczące uchwalenia budżetu Wspólnot, przyjmowania nowych członków, oraz zatwierdzania ...