Na każdym etapie edukacji wymagane jest tworzenie wypracowań. Bez względu na to, czy jest to język polski i prace bardziej literackie, czy też jakikolwiek inny przedmiot, w szkole i na studiach, niezbędne jest opanowanie podstawowych umiejętności w tym zakresie. Kształcenie swojego warsztatu językowego sprawi, że znacznie łatwiej będzie później na studiach stworzyć rzeczowy i przyjemny w czytaniu referat, prezentację czy po prostu napisać odpowiedzi na kolokwium, które wykładowca będzie w stanie zrozumieć. Warto zatem zdecydować się już w liceum na kształcenie swoich umiejętności w tym zakresie.

W szkole średniej wypracowania pisze się dość często. Przede wszystkim na język polski. Mamy tutaj jasno określone gatunki wypowiedzi, które posiadają swoje określone wytyczne. Oprócz opowiadania, opisu czy charakterystyki znanych z poprzednich, wcześniejszych etapów kształcenia, mamy także rozprawkę, która znacznie częściej pojawia się w szkole średniej, ale także różne gatunki eseju, a także wypowiedzi typowo maturalne i na nich na pewno warto się najbardziej skupić.

Każde pisanie wypowiedzi należy rozpocząć od analizy tematu. Dzięki temu można określić gatunek wypowiedzi, co później pozwoli na poprawne napisanie tekstu. W samym temacie znajduje się wiele wskazówek do wykorzystania. Warto przeanalizować polecenie, mogą w nim występować takie wyrazy jak: opisz, scharakteryzuj, porównaj, przeanalizuj, udowodnij, itd. Dzięki temu można od razu zorientować się z jakim typem wypowiedzi mamy do czynienia. Oprócz tego w temacie mamy także wiele innych wskazówek, które pokazują nam jasno, na czym należy się skupić. Dlatego zanim zaczniemy pisać tekst, należy koniecznie przeanalizować polecenie, rozłożyć je na czynniki pierwsze i sformułować sobie robocze tezy, dzięki czemu będziemy mogli później z pełną świadomością zacząć pracę nad tekstem.

Kolejny etap tworzenia wypowiedzi pisemnej zarówno w liceum, jak i na studiach to zbieranie materiałów. Na tych etapach edukacji nie jesteśmy w stanie napisać wszystkiego z głowy, a prezentowane tezy należy poprzeć konkretnymi źródłami, by całość stała się rzetelna. Należy, zatem rozpisać sobie możliwe źródła, z jakich można skorzystać, dopasowane do konkretnego tematu. Później należy oczywiście to wszystko przeczytać, przeanalizować i dokonać selekcji, by wybrać takie materiały, jakie będą nam najbardziej odpowiadać. Mimo iż brzmi to przeraźliwie i wydaje się, że zajmie nam to zbyt dużo czasu, to jednak warto zdecydować się na porządne przygotowanie do napisania wypracowania. Początkowo może to być trudne, ale gdy zaczniemy ćwiczyć te kilka podstawowych czynności, to na maturze i później na studiach nie będziemy mieć żadnego problemu ze stworzeniem wypowiedzi pisemnej, bez względu na to, jaki kierunek wybierzemy.

Po przygotowaniu materiałów trzeba zacząć pisać wypracowanie, prezentację czy inną wypowiedź pisemną. Język również należy szkolić, podczas czytania źródeł, należy zwracać uwagę na to, w jaki sposób formułowane są tezy, wnioski, jak zbudowane są takie teksty, gdyż wszystkie tego rodzaju informacje można wykorzystać później w swojej wypowiedzi pisemnej. Niezbędne jest także ciągłe wzbogacanie swojego słownictwa. Można to osiągnąć nie tylko poprzez czytanie książek w postaci lektur szkolnych, ale także poprzez dobrą prasę w postaci luksusowych tygodników, codzienne gazety i magazyny popularnonaukowe. Dzięki temu można nauczyć się nowego języka, który niejako automatycznie pojawi się także w tworzonych przez nas wypowiedziach.

W samym pisaniu najważniejsze jest zachowanie zasady mówiącej o tym, że na początku mamy stworzyć wstęp, później rozwinięcie, a na końcu zakończenie. Pierwsza część to wprowadzenie do tematu, a więc krótkie omówienie, postawienie tezy, wskazanie, dlaczego zajęliśmy się właśnie tym tematem, oczywiście w zależności od tego jak było sformułowane polecenie. W rozwinięciu analizujemy źródła, przedstawiamy różne stanowiska, a także pokazujemy swoje własne przemyślenia. Można także pokazać konteksty: historyczny, literacki, artystyczny, itd. W zakończeniu należy umieścić podsumowanie, wyciągnąć wnioski, można się odwołać do jakiegoś cytatu, który trafnie podkreśla wszystkie rozważania.

W ten sposób powstaje dobre wypracowanie. Wymaga to jednak długotrwałych ćwiczeń i wytrwałości. Jeśli jednak uda nam się przetrwać ten pierwszy etap, to później będzie już znacznie łatwiej.