"Lalka" jako powieść realizmu wielkiego



„Lalka” B. Prusa, jako powieść realizmu wielkiego. Realizm „Lalki” polega na opisie przestrzeni i osób. Tłem wydarzeń jest wielkie miasto, wiernie opisane w powieści. „Lustrzane” przedstawienie środowiska powodują: - Wierność topografii i nazw geograficznych. Prus zamieszcza w powieści Łazienki, Krakowskie Przedmieście, Powiśle, Nalewki. - Realizm szczegółów – w opisie przedmiotów, strojów (kreacji panny Łęckiej). - Milieu – prezentacja otoczenia postaci, co pośrednio ją charakteryzuje. Zachodzi to w przypadku opisu sypialni panny Izabeli lub pokoju Rzeckiego. • Miasto Prusa żyje – i jest prawdą o XIX wiecznej Warszawie: stroje, powozy, sklepy, wystawy są opisane tak sugestywnie, że niemal słyszymy gwar stolicy – ówczesny potok życia. • Narrator. B. Prus wprowadził tzw. dwugłos narracji i jest to w zakresie prozy pewnym novum. Lecz główny tok wydarzeń przedstawia narrator trzecioosobowy, „przezroczysty”, obiektywny. • Realizm czasu. Pisarz bardzo pilnuje zgodności i prawidłowości podawanych dat. Wydarzenia takie jak kwesta w Łazienkach, spektakl teatralny, które zamieszcza Prus w powieści, są rzeczywiste, zgodne z informacjami zamieszczonymi w ówczesnej prasie. • Obecność epizodów. Liczne epizody nie tylko wzbogacają obraz miasta, lecz także powodują stałe dopełnienie sytuacji, daje także dodatkowe informacje o wydarzeniach. • Kreacja postaci. Prus przedstawia swoich bohaterów bezpośrednio (przez opis) i pośrednio (przez ich czyny). Są to postacie prawdziwe, ludzkie, nie biało-czarne, są nieco upsychologizowane, poznajemy ich wew. motywacje, nie tylko jednoznaczną etykietkę. W utworze Prusa nie wyczuwa się natrętnej tendencji, realizacji programu pozyty-wistycznego w pierwszym rzędzie. Wprawdzie z działań Wokulskiego, opisu biedoty miejskiej i arystokracji wynika postulat pracy organicznej i pracy u podstaw – nie są jednak szczególnie wyeksponowane. Cel powieści realistycznej jest inny: ukazać wszechstronny obraz sytuacji jednostki w społeczeństwie, prawdę o niej, o stosunkach społecznych i współczesnym świecie. Ten cel powieść Prusa spełnia. Nowatorstwo w „Lalce” polega właśnie na dwugłosowym charakterze narracji. Drugi głos narracji to pamiętnik subiekta Rzeckiego. Wydarzenia są więc oświetlone z dwóch punktów, stają się jeszcze prawdziwsze. Kolejne nowatorstwo to „otwarta kompozycja”, którą stosuje Prus. Wprowadza on wiele epizodów i nie zawsze je kończy, pomiędzy wątkami pozostawia luki, a powieść ogarnia wielką połać przestrzenną. By uatrakcyjnić wymowę dzieła, pozostawia niejasne zakończenie – właściwie nie wiemy, co stało się z Wokulskim. Wartością nową jest także psychologizacja bohaterów – postacie nie tylko stają się prawdziwsze, autor ujawnia odbiorcą związek między psychiką a działaniem człowieka – złożoność czynu, a niepodważalną charakterystykę osoby. Jest zatem „Lalka” Bolesława Prusa prawdziwym, panoramicznym dziełem dojrzałego realizmu, w dodatku nowatorskim w swojej epoce.

"Lalka" jako powieść realizmu wielkiego

Materiały

Problem krzywdy społecznej w "Ułanie" Najbardziej zasłużonym dla rozwoju naszej kultury i narodowej świadomości powieściopisarzem okresu romantyzmu jest Józef Ignacy Kraszewski. W okresie narodowej niewoli i ucisku jego wszechstronna twórczość oraz wszelka działalność społeczna była dla czytelników obfitym źródłem wiadomości o Polsce i świecie. Można powiedzieć, że przez około dwadz...

Co to jest kurs walutowy ? Kurs walutowy jest najważniejszą normą sterującą handlem zagranicznym. Przez kurs walutowy powszechnie rozumie się stosunek, w jakim doko¬nuje się wymiany określonej ilości danej waluty na jednostkę innej waluty. W gospodarce rynkowej kurs walutowy jest zatem ceną pieniądza zagranicz¬nego, która może być efektywnie płacona w walucie ...

Profetyzm - wyjaśnienie pojęcia Profetyzm - zjawisko występowania proroków; znane wielu religiom (zwłaszcza judaizm). \"Dziady\" cz. III. W Widzeniu księdza Piotra zamieścił Mickiewicz wizję Polski jako zbawiciela narodów. Ksiądz Piotr ujrzał historię Polski na kształt męki Chrystusa - poprzez sąd, drogę krzyżową, ukrzyżowanie i wniebowstąpienie. Proroctwo Przyszłości jaką ...

Cechy i funkcje eseju, reportażu i felietonu „Esej, reportaż, felieton – cechy gatunku, funkcje”. Epoka pozytywizmu charakteryzuje się powstaniem i rozwojem prasy, która wychowuje czytelnika, przekazuje mu wiedzę i kształtuje jego poglądy, demokratyzując tym samym stosunki społeczne. Obok form publicystycznych wprowadza się również teksty literackie, powieść w odcink...

Uprzedzenia - z definicji psychologicznej Uprzedzenia są zjawiskiem szeroko rozpowszechnionym, obecnym we wszystkich społeczeństwach świata. psychologowie społeczni definiują uprzedzenia jako Biocjonalny komponent postaw, a mówiąc dokładnie, ja-0 negatywną albo wrogą postawę wobec ludzi wyodrębnionych wyłącznie na podstawie grupowej przynależności. Stereotypy, poznawcze komponenty post...

"Przedwiośnie" jako powieść marzeń i goryczy Marzenia i rozgoryczenie Żeromskiego dotyczą sytuacji poltycznej i ekonomicznej Polski. Po I wojnie światowej Polska zyskała niepodległość po 123 latach niewoli, ale cóż to za niepodległość skoro w państwie nadal panuje głód, nędza i powszechny bałagan. Autor w trzech częściach powieści: \"Szklane domy\", \"Nawłoć\" i \"Wiatr od wschodu\" prz...

"Artysta nie może oddzielić się od niedoli świata" A.Camus Literatura wyrasta z przeżyć i doznań człowieka, rejestruje jego reakcję, postawy wobec rzeczywistości. Sztukę tworzą konkretne jednostki, mające rozmaite doświadczenia życiowe, obdarzone indywidualną wrażliwością. Pojmowanie zadań literatury i pisarza zmieniało się na przestrzeni wieków. Romantycy wierzyli w wielką moc słowa, poeta stawał się w...

Co to jest tragizm? Tragizm - kategoria estetyczna polegająca na wprowadzeniu bohatera w sytuację konfliktu tragicznego, z której nie ma dobrego wyjścia. Bohater zmuszony zostaje do wyboru jednej z dwu równorzędnych racji. Każdy wybór, jakiego dokona, kończy się dla niego tragicznie, ponosi klęskę, niekiedy śmierć.