Poeci polscy po 1918 r.



Nowe elementy w teorii i praktyce poetyckiej poetów polskich po 1918r. (wybrane przykłady). „Zobaczyć świat inaczej” - kto wie czy to hasło nie definiuje przewrotu w sztuce nowej epoki. Oczywiście, wynika taki pogląd z przemian techniczno-filozoficznych w nowym, powojennym świecie, z osiągnięć nauki i nowych filozofii. Jeśli fizyka wkroczyła w głąb materii i rozbiła atom, dlaczego nie rozbić dawnych kanonów sztuki, ujrzeć i przedstawić świat inaczej? Nie naśladować świata, lecz czerpać z bogactwa jego elementów i konstruować go na nowo! Artyści nowej epoki sformułowali kilka niezwykle cennych zasad sztuki: 1. Sztuką jest wszystko, co wyraża uczucie lub widzenie świata. Może to być sztuka plemion afrykańskich lub dzieci, a nawet obłąkanych. 2. Nie ma jedynego, ustalonego raz na zawsze kanonu piękna. 3. Konstrukcja i montaż - to pojęcia, które określają nową sztukę. Atelier artysty jest czymś na kształt laboratorium. Stare zasady perspektywy i przestrzeni trzeba odrzucić - świat dostarcza materii a twórca buduje świat na nowo, wg swojej koncepcji. I tak główne innowacje sztuki epoki dwudziestolecia to: • abstrakcjonizm - oderwanie od rzeczywistości, odwrót od jej imitowania naśladowania; • kubizm - i jego twórca Pablo Picasso, który naturalne kształty sprowa¬dził do form geometrycznych (kub - kostka, sześcian); • surrealizm - czyli nadrealizm, kierunek, który uwalnia wyobraźnię artysty od nakazów, pozwala eksponować sen, wizje, głębsze pokłady psychiki ludzkiej. Poezja, jak wszystkie inne dziedziny, uległa wpływom nowej epoki. Cóż stało się tematem poezji? Oto wkroczyły do świata liryki: technika, miasto, maszyny, tłum. Nowe kierunki, propagujące nowe formy to: ekspresjonizm, awangarda poetycka, futuryzm, dadaizm, nadrealizm i neoklasycyzm. Ekspresjonizm. Ojczyzną nurtu były Niemcy, a podjęło go nowe poko¬lenie XX wieku około l9l0r. Ekspresja - to wyrażanie, uzewnętrznianie tego, co tkwi głęboko we wnętrzu człowieka. Poezja musi wyrażać to wnętrze - tak jak obraz Muncha pt. „Krzyk” materializuje i obrazuje, zdawałoby się abstrakcyjne, zjawisko. Awangarda poetycka - rozwinęła się zwłaszcza we Francji. Jej czołowym przedstawicielem był Guillaume Apollinaire - czyli Apolinary Kostrowicki, Polak z pochodzenia. Głosili twórcy awangardy: • swobodny tok obrazowania; • liryzm wizualny (kształt utworu też ma być widoczny, np. wiersz w kształcie fontanny, żołnierza itp.); • prozaizmy w poezji; • poezja kreacyjna - czyli powołująca do istnienia nowy świat, który dotąd istniał tylko w wyobraźni poety; Futuryzm - jak wynika z nazwy nakazywał całkowite odcięcie się od przeszłości, a spojrzenie ku przyszłości (futurus). Za temat poezji obrali sobie futuryści cywilizację miast i technikę. Ich hasło brzmiało: „Ryczący automobil jest piękniejszy niż Nike z Samotraki”. Głosili, że: • wojna to jedyna higiena świata; • profesorowie, archeolodzy i muzea to gangrena tego świata. Przedstawiciele futuryzmu: Filippo Tommaso Marinetti, a w Rosji Włodzi¬mierz Majakowski. Dadaizm - to już skrajna koncepcja poetycka. Ruch „dada” rozwinął się w Szwajcarii, a nazwę wziął od zabawki niemowlęcej: da - da. Programem dadaistów był bezsens, celem bunt przeciw całemu światu. Głosili: „Włóżcie słowa do kapelusza, wyciągnijcie na chybił trafił, a otrzymacie poemat dada”. Mieszanka sylab nie przetrwała długo, lecz dadaizm stał się źródłem kierunku w malarstwie (tzw. collages). Nadrealizm w poezji zaczął się od Apollinaire’a, który głosił, że „człowiek, chcąc naśladować chód - wymyślił koło” - i takim właśnie działaniem winna być poezja. Podjęli tę myśl nadrealiści: Andre Breton, Paul Eluard, Louis Aragon. Zaproponowali poezję złożoną z potoku obrazów, „przygodę wyobraźni”, luźne skojarzenia, których motywacja tkwi w głębszych pokładach psychiki człowieka. Neoklasycyzm - to najmniej rewolucyjna koncepcja nowej poezji. Poeci tego nurtu stosują swojego rodzaju „odwrót” w stronę klasyki. Oto Paul Valery tworzy filozoficzne aluzje, abstrakcje intelektualne, lecz formę utworów buduje wg klasycznych wzorców. Thomas Eliot pragnie przeżywać doświadczenia mi¬nionych epok i proponuje ponadczasowe rozumienie świata - zwłaszcza w swoim słynnym dziele pt. „Ziemia jałowa”.

Poeci polscy po 1918 r.

Materiały

Przejawy urbanizacji URBANIZACJA (ŁAC.) – WZROST LUDNOŚCI ZAMIESZKUJĄCEJ OBSZARY O CHARAKTERZE MIEJSKIM. ODSETEK ROŚNIE WYNOSI 48-50%. PRZEJAWY URBANIZACJI: 1- WZROST LUDNOŚCI UTRZYMUJĄCEJ SIĘ ZE ŹRÓDEŁ POZAROLNICZYCH-MA NA TO WPŁYW OGÓLNA SYTUACJA GOSP. KRAJU; 2- ZMIANA WYGLĄDU OSIEDLA (ULICE, BLOKI); 3- UBIÓR CZŁOWIEKA (FIZJONOMIA); 4...

"Tango" Mrożka - opis dramatu Stanisław Mrożek prezentuje w swoim dramacie groteskową wizję świata, pełną błazenady, wyolbrzymienia, form karykaturalnych Wydarzenia, które prezentuje utwór, składają się na obraz, dzięki któremu \"Tango\" możemy uznać za tragikomedię. Była sobie rodzina. Najstarsi: Eugeniusz i Eugenia, rodzice: Stomil i Eleonora, ich syn Artur i jego narzeczo...

Stosunek chłopa do powstania w "Rozdziobią nas kruki, wrony..." Stosunek chłopa do powstania Żeromski przedstawia w tym utworze postawę ludu wobec powsta¬nia, reprezentowaną tu przez chłopa znajdującego ciało Winrycha. Autor nie potępia ludu za takie stanowisko, ale wskazuje jego źródła. Chłopi są warstwą niewykształconą, pod każdym względem zaniedbaną, żyjącą w nędzy. Nie mają świadomości, jaka j...

Aleksander Fredro - życie i twórczość Aleksander hrabia Fredro Określany mianem „najwybitniejszego komediopisarza polskiego”, Aleksander Fredro należy do literatury okresu romantyzmu. Zdanie to brzmi jednak niespójnie. Romantyzm i komedia? Istotnie, utwory Fredry dowodzą, iż skłaniał się do przedstawienia żywota człowieka poczciwego” i związanych z nim za...

Postawa - teoria, komponent Postawa - konstrukt teoretyczny, który składa się z 3 elementów: • element poznawczy, • element emocjonalno - oceniający, • element behawioralny (tzw. działaniowy). Teoria postaw. Postawa manifestuje się wobec określonego obiektu, zjawiska materialnego, niematerial-nego i wyraża się na zewnątrz poprzez czynności w ...

Prometeizm i mesjanizm w Dziadach \"Prolog\" - w klasztorze bazylianów odbywa się walka między duchami o Więźnia. Umiera dusza Gustawa - rodzi się Konrad. Scena I ukazuje wigilię Bożego Narodzenia w celi Konrada; spotykanie filomatów. Przybywa Żegota, który oznajmia, iż powodem aresztowań studentów jest przybycie na Litwę carskiego komisarza, Nowosilcowa. Tomasz Zan proponuje...

"Czyta się w coraz większych głębiach tak, że czytanie każdego arcydzieła jest nieskończone" - motto Norwida „Czyta się w coraz większych głębiach tak, że czytanie każdego arcydzieła jest nieskończone”. Słowa C. K. Norwida uczyń mottem rozwżań, który wedłóg ciebie utwór zasługuje na miano arcydzieła? Czy współczesny człowiek potrafi jeszcze czytać w coraz większych głębiach? Czy przypadkiem nie utracił tej jakże ważnej umiejęności, n...

"Jak lodu szybka" - krótka interpretacja wiersza Jak lodu szybka Na Twym sercu ta miłość leży czysta jak lodu szybka I widać przez nią każde serca poruszenie I wiem już I Ty wiesz Że żadne przysięgi pisane na klęczkach I żadne serafiny gnieżdżące się w koronie Stworzyciela Nie sprowadzą nas na ziemię Jerzy Harasymowicz Wiersz \"Jak lodu szybka\" jest dzieł...