Motywy baroku



Motyw miłości był jednym z częściej pojawiających się tematów w twórczości barokowej. Nawiązaniem do niego jest sonet J. A. Morsztyna "Cuda miłości". Utwór mówi o cierpieniach, których źródłem jest miłość. Miłość jest, według poety, uczuciem skomplikowanym, co podkreślają zresztą licznie użyte paradoksy. Ostateczne wyrażenie barokowego konceptu (zgodnie z zasadą budowy barokowego utworu) następuje w zakończeniu wiersza. Zawarty jest on w poincie, z której wynika, że źródłem wszelkich cierpień podmiotu lirycznego są piękne oczy dziewczyny przed urokiem których nie sposób się wybronić - nawet chłodny rozum i umysł pozostają bezsilne. W innym utworze Morsztyna - sonecie "Do trupa" zestawione są obok siebie śmierć i miłość. Zaskakujące porównanie człowieka żyjącego z położeniem, w jakim znajduje się trup ma zaskoczyć czytelnika i doprowadzić go do zaskakujących wniosków. Utwór ma charakter monologu lirycznego, skierowanego do tytułowego trupa. W pierwszej części podmiot liryczny wylicza podobieństwa, jakie łączą go z nieboszczykiem: obaj są zabici, bladzi, bezrozumni, skrępowani i wtrąceni w ciemność. Jednak druga część sonetu przynosi opis różnic. Trup bowiem milczy, kochanek może się zaś skarżyć. Zmarły nic już nie czuje - żyjący cierpi natomiast straszliwe katusze. Z zestawienia tych analogii i sprzeczności nasuwa się paradoksalny wniosek - iż zmarły jest w znacznie lepszej sytuacji niż żyjący. Zdumiewać może więc tak zaskakujące przedstawienie obrazu zakochanego człowieka, z którego wynika, iż lepiej być martwym niż zakochanym. Inny poeta barokowy, Daniel Naborowski, stwierdza jednak, iż jedyną trwałą i istotną wartością doczesnego świata jest właśnie miłość. Taki wniosek narzuca się po lekturze jego utwory "Do Anny". Podmiot liryczny gromadzi liczne przykłady nietrwałych zjawisk, by ostatecznie zaskoczyć czytelnika stwierdzeniem, iż "Czasowi zgoła wszytko na świecie hołduje. Szczyra miłość ku tobie, Anno (...) nigdy nie ustanie". Innymi tematami, które pojawiają się w literaturze barokowej, a które nierozerwalnie splatają się z sobą są motywy śmierci, przemijania i marności. Najsilniej jest to zaakcentowane i ukazane w wierszu Daniela Naborowskiego "Marność". W utworze podmiot liryczny stwierdza, iż cały świat pogrążony jest w pogoni za dobrami doczesnymi, stanowiącymi jednak jedynie pył (ową tytułową marność) w stosunku do wielkości Boga. Rozmiłowanie w marności oddala ludzi od Boga. Marnością są sprawy ziemskie, materialne, doczesne - które w życiu przemijają, nie są zbyt trwałe. Nic, co ziemskie, nie daje człowiekowi szczęścia. Jedyną stałą wartością jest Bóg. Trzeba więc w swym postępowaniu zachować umiar - nie należy jednak odrzucać wszystkich wartości doczesnych. Dobre życie, pobożne i uczciwe, pamięć o karze za grzechy oraz dobrze pojęta bojaźń boża sprawiają, iż bez obaw można oczekiwać śmierci i kresu swoich dni. Kolejnym utworem, poruszającym podobną tematykę śmierci i przemijania, jest kolejny wiersz Naborowskiego, "Krótkość żywota". Są to typowe dla baroku rozważania nad ulotnością i znikomością ludzkiej egzystencji. Jest to także przejaw fascynacji przemijaniem i śmiercią. Poeta patrzy na kwestię życia ludzkiego zestawioną razem z wiecznością. Z perspektywy tej nie sposób nie dostrzec, jak jest ono ulotne i nietrwałe. Nie sposób zatrzymać upływającego czasu. Życie ludzkie to tylko "dźwięk, cień, dym, wiatr, błysk, głos, punkt". Nic nie trwa wiecznie, nic się nie powtarza, wszystko przemija.

Motywy baroku

Materiały

Streszczenie Mitu o Prometeuszu Według niektórych podań to on ulepił człowieka \"z gliny pomieszanej ze łzami\" i dał mu duszę \"z ognia niebieskiego, którego kilka iskier ukradł z rydwanu słońca\". Ponieważ człowiek był bardzo słaby i nieporadny, tytan wykradł niebianom ogień i przekazał go ludziom oraz nauczył ziemian rozmaitych rzemiosł. Wówczas Hefajstos, na polecenie Dzeu...

Nawiązania, motywy i treść Apokalipsy św. Jana Nawiązania do apokalipsy św Jana 1) Zygmunt Krasiński - wstęp do Nie-Boskiej Komedii - kataklizm jest tylko przejściowym etapem ku nowemu życiu. 2) Juliusz Słowacki - Uspokojenie - dzieje polityczne narodu, który z martwych wstanie do wolności 3) Jan Kasprowicz Dies irae (dzień gniewu) - wyobraźnia poetycka Kasprowicza wypełniła zapowiadane...

Zygmunt Krasiński - życie i twórczość Zygmunt (Napoleon Stanisław Adam Ludwik) KRASIŃSKI hrabia, urodził się i zmarł w Paryżu (19.II.1812 – 23.II.1859). Był poetą, dramatopisarzem, powieściopisarzem i filozofem, tradycyjnie zaliczanym – obok Mickiewicza i Słowackiego – do kanonu „trzech wieszczów” epoki romantycznej. Arystokratyczne pochodzenie, a zwłas...

Krótka analiza wiersza "Coś ty Atenom uczynił, Sokratesie " \"Coś ty Atenom uczynił, Sokratesie ?\". Wiersz powstał w styczniu 1856 roku, tuż po śmierci Adama Mickiewicza (1855) oraz sprowadzeniu jego ciała do Paryża. Utwór porusza problem wzajemnego stosunku wybitnej jednostki i społeczeństwa, w którym tej jednostce przyszło żyć. Poeta przytacza przykłady wybitnych ludzi, którzy mieli odwagę i siłę wyst...

Motywy patriotyczne w wierszach Karpińskiego Motywy patriotyczne w poezji Karpińskiego i sposób ich prezentacji : Karpiński nie jest obojętny wobec ówczesnych problemów społecznych i politycznych. Dzięki temu powstały takie utwory jak : elegia \"Tęskność do kraju\"- poświęcona konfederacji barskiej, \"Pieśń dziada Sokalskiego w kordonie cesarskim\" , \"Żale Sarmaty nad grobem Zygmunta Aug...

Streszczenie "Kwiaty zła" Charles Baudelaire Padlina Jest to jeden z najważniejszych i najbardziej znanych wierszy Charlesa Baudelaire\'a. Padlina nie jest artystyczną deklaracją realistycznego czy też naturalistycznego sposobu obrazowania świata. Wiersz nie może być też traktowany jako wyznacznik całej twórczości Baudelaire\'a. Początek utworu to idylliczne wspomnienie letniej przec...

"Tyle o sobie wiemy ile nas sprawdzono" Szymborska W latach II wojny światowej rozwijała się literatura w kraju i na emigracji. Różne były losy pisarzy na okupowanych terenach: ginęli w walce, w czasie bombardowań, przeszli piekło obozów niemieckich i sowieckich łagrów. Literatura odwoływała się do klęski wrześniowej, wyrażając nastroje rozpaczy i beznadziejności, ale głosiła także optymizm, chę...

Streszczenie "Powracająca fala" Bolesława Prusa I Pastor Bohme, starszy, poczciwy człowiek, ojciec dwojga dzieci (jego syn Józef studiuje na politechnice w Rydze, zaś córka Aneta mieszka z ojcem), jedzie w odwiedziny do swojego przyjaciela, bogatego przemysłowca - Gotlieba Adlera. Adler ma jednego syna - Ferdynanda, który podróżuje po świecie. Pastor jedzie właśnie z wiadomością, że Ferdyn...