Charakterystyczne cechy oświecenia



SPECYFIKA OŚWIECENIA POLSKIEGO Znamienną cechą polskiego oświecenia był nie spotykany nigdzie w takiej rozciągłości związek polityki z kulturą. Daje o tym świadectwo już sam podział okresu. Poszczególne fazy rozwoju formacji przypadają na trzy całkowicie odmienne epoki: panowanie Augusta III, czasy Stanisława Augusta Poniatowskiego i pierwsze ćwierćwiecze po utracie niepodległości. Podział wewnętrzny okresu stanisławowskiego również musi uwzględniać daty wydarzeń politycznych : 1772 (koniec wojny barskiej i pierwszy rozbiór Polski) oraz 1778 (początek Sejmu Czteroletniego). Na Zachodzie walczono o wolność, w Polsce – o ograniczenie nadużyć wolności, o jej nowe rozumienie. Tam problemem była równość, u nas – jej rozszerzenie na inne, poza szlacheckim, stany. Na Zachodzie istotną kwestią była zasada podziału władzy, (na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą), szlachecki parlamentaryzm dawno już wprowadził taki podział, który teraz wymagał jedynie usprawnienia i wyeliminowania rażących deformacji. Na Zachodzie znamienne było dążenie do ograniczenia władzy centralnej, w Polsce zaś – konieczność jej wzmocnienia jako sposób zapobieżenia szlacheckiej anarchii. Tam główną siłą społeczną forsującą nowe idee było mieszczaństwo, u nas – mimo jego ważkiego udziału – siłę tą stanowiła szlachta, a wśród pisarzy i działaczy oświecenia przeważali duchowni. Przezwyciężenie kryzysu politycznego i moralnego było głównym celem polskiego oświecenia, sprawa jednak nie ograniczała się do konfliktów wewnętrznych. Należało brać pod uwagę zupełnie realne zagrożenie państwa ze strony sąsiednich mocarstw, które od dawna prowadziły politykę niedopuszczania do zmian mających wzmocnić władzę Rzeczypospolitej. Wiek XVIII był dla Prus, Rosji i Austrii okresem wzrostu potęgi opartej na scentralizowanej władzy ( tzw. oświeceniowy absolutyzm), sprawnie działającej administracji i racjonalnym systemie podatkowym, który umożliwiał utrzymywanie olbrzymich armii. Protagoniści (bojownicy) oświecenia w Polsce nie zawsze doceniali grozę sytuacji geopolitycznej i niezbyt dobrze orientowali się w zawiłościach polityki międzynarodowej.

Charakterystyczne cechy oświecenia

Materiały

"Cudzoziemka" - dokładna charakterystyka Róża przybywa do domu córki Marty, która w tym czasie jest nieobecna. Drzwi otwiera jej służąca Sabina. Róża wchodzi do salonu, podchodzi do lustra, obciąga sweter. Kupiła go przed miesiącem razem z córką, która radziła jej wybrać kolor czarny, mówiąc, że będzie wyglądać w nim \"jak sen o zimie, jak Petronela w najlepszej formie\". Ona wybrała k...

Postawa fricyka i damy modnej w utworach oświecenia Język polski - oświecenie: Przedstaw na podstawie wybranych utworów cechy fircyka i damy modnej. Krytykę postaw fircyka i damy modnej znajdujemy w wielu utworach oświeceniowych, ale najdobitniej ukazują te postawy Niemcewicz w \"Powrocie posła\" (fircyk głównie) i Krasicki w satyrze \"Żona modna\" (punkt 3) Niemcewicz poka...

Wyjaśnienie pojęć: epitet, przenośnia, porównanie, apostrofa Epitet-jest to wyraz pełniący w tekście funkcje określenia rzeczownika najczęściej jest nim przymiotnik. Określa właściwości istot żywych np.szkolny kolega,przyroda. Przenośnia-połączenie wyrazów, które zmienia ich znaczenie. Porównanie-jest to wydatnienie pewnych wiadomości opisanych przedmiotów,czynności,postaci,cech,na podstawiejakiegoś ich...

"Kamienie na szaniec" jako literatura faktu oraz przyczyny powstania Przyczyny powstania „Kamieni na szaniec” i „Kamienie na szaniec”, jako literatura faktu. 1. Przyczyny powstania \"Kamieni na szaniec\": a) młodzi pragnęli mieć książkę dla siebie i o sobie, książkę o harcerskiej konspiracji. Polecili więc napisanie jej Aleksandrowi Kamińskiemu- wybitnemu działaczowi harcerskiemu i au...

Elementy romantyczne i klacystyczne w "Odzie do młodości" Elementy romantyczne: apoteza młodości, jawna wyraźny bunt wyższość uczuć, spontaniczne reakcje, emocje obecność dwóch światów, przeplatanie się ich najwyższe wartości: swoboda, wolność, nieskrępowanie przezwyciężenie norm racjonalnych, empirystycznych skreślenia, epitety, które nie miały miejsca w klasycyzmi...

Dialog z Bogiem Dialog z Bogiem w utworach literatury polskiej. Początki litereatury polskiej i pierwsze strofy skierowane do Boga - \"Bogurodzica\". Utwory Jana Kochanowskiego: postawa zupełnego podporządkowania i akceptacji Boga w pieśni \"Czego chcesz od nas Panie\", \"Treny\" - zmiana nastawienia z zachwytu na rezygnację. Mała Improwiza...

Kim jest socjolog? Socjolog – taki przedstawiciel dyscypliny naukowej, który jest przede wszystkim bezstronnym obserwatorem, ktoś kto dąży do poznania społeczeństwa w sposób zdyscyplinowany, nie może kierować się własnym systemem wartości, bo dyscyplina ta ze swej istoty jest naukowa. Socjo-log zajmuje się np. problemem posłuszeństwa syna ojcu, społeczną org...

Rozważania nad sensem życia na podstawie literatury antycznej, staropolskiej i współczesnej Rozważania nad sensem życia na podstawie literatury antycznej, staropolskiej i współczesnej. Widziałem wszystkie dzieła czynione pod słońcem a oto wszystko marność i gonienie za wiatrem Człowiek od zarania dziejów poszukuje odpowiedzi na pytanie o sens życia. Wydawać by się mogło, że nie jest to ważny problem, jest wszak tyle ważniej...