Awans społeczny Bijakowskiego w "Doktor Piotr"

Awans społeczny Bijakowskiego Bijakowski to człowiek niesympatyczny, przedstawiony przez Dominika Cedzynę jako ktoś gorszy, ale mający nad nim w nowych czasach przewagę: poszedłem na służbę do pierwszego lepszego bękarta losu, do syna jakiegoś przekupnia, do parweniusza, który roz¬maitymi protekcjami, stypendiami z lewej ręki, pokornym całowaniem mankietów doszedł do dyplomu inżyniera i możności zgarniania pieniędzy na torach kolejowych (173-174). Dorobiwszy się majątku na budowie dróg i kolei, Bijakowski postanowił wykorzystać swoje zdolności do robienia interesów i zorganizował produkcję wapna oraz cegły, wykupiwszy uprzednio za bezcen folwark Polichnowicza (sytuacja zmuszała go do sprzedania zaniedbanego gospodarstwa za każdą cenę). Nowe stosunki społeczne sprzyjały karierze Bijakowskiego. Syn biednego szynkarza osiągnął więc wielki sukces, wykorzystując protekcję i spryt w kontaktach towarzyskich. W interesach Bijakowski jest człowiekiem bezwzględnym, zdol¬nym do wykorzystywania trudnej sytuacji innych, cynicznym, poniżającym pokrzywdzonych, traktującym ich z wyższością i poga¬rdą. To, że szlachcic jest teraz jego pracownikiem, daje mu poczucie satysfakcji. Sam pozwala Cedzynie na wykorzystywanie i oszuki¬wanie robotników, ponieważ nie chce mu podnieść płacy, by nie uszczuplać własnych dochodów. Nie dba również o godne warunki pracy w wapienniku i cegielni. Wydobywanie skały odbywa się prymitywnymi metodami. Bijakowski wykorzystuje sytuację społeczną po uwłaszczeniu, kiedy pozbawieni środków do życia dawni pańszczyźniani chłopi musieli zgadzać się na najgorsze zarob¬ki. Chociaż Bijakowski wywodzi się z biedoty, bez skrupułów wyko¬rzystuje ludzi podobnych do niego sprzed kilkunastu lat. Jest pozba¬wiony uczuć i wrażliwości na krzywdę innych.