Tragizm i tragedia w starożytności - przykłady



. Tragizm i tragedia, wyjaśnij pojęcia, podaj przykłady Tragizm - cecha dzieła literackiego, charakterystyczna dla tragedii, lecz pojawiająca się także w innych gatunkach, polegająca na takim ułożeniu losów bohatera, że musi on dokonać wyboru między dwoma równożędnymi racjami, lecz każda jego decyzja pociągnie za sobą złe skutki. Jest to kategoria ukształtowana w epoce starożytnej, przypisana tragedii greckiej. Za konkretny przykład tragizmu mogą posłużyć: osoba Kreona z "Antygony" Sofoklesa. Musi on wybrać pomiędzy uczuciem rodzinnym a autorytetem królewskim, między władzą a uczuciem. "Konrad Wallenrod" Adama Mickiewicza musi wybrać między sprawą kraju, a życiem prywatnym i własnym honorem rycerskim. Jeśli nie poświęci honoru i swojej miłości, zginie jego ojczyzna. Jeśli poświęci się dla kraju i uratuje Litwę, musi porzucić ukochaną żonę i dopuścić się zdrady. Tragedia - gatunek dramatu wywodzący się ze starożytności, przedstawia konflikt jednostki wybitnej, dążącej do wzniosłego celu z przeważającymi przeciwnościami, które prowadzą do katastrofy. Klęska bohatera budzi trwogę i litość, co według klasycznej teorii sprowadza stan oczyszczenia wywołany przez tragizm. Kompozycja tragedii klasycznej była ściśle ograniczona regułami, które rozluźniały się w dalszym rozwoju tego gatunku. Słowo tragedia powstało z połączenia greckich słów Tragos - kozioł i Ode - pieśń. Oznacza ono pieśń kozłów. Tragedia powstała w starożytnej Grecji z religijnych obrzędów na cześć Dionizosa, boga wina, urodzaju, winnej latorośli. Jego kult ma pochodzenie tracko-trygijskie. Kult boga Dionizosa przybył do Grecji około VIII wieku przed nasza erą, gdzie jako postać orgiastyczno-ekstatyczna pod wpływem kultury helleńskiej uległa złagodzeniu i uszlachetnieniu. W czasie tego święta wieśniacy przebierali się w skóry zwierzęce, bo tak wyobrazili sobie towarzystwo Dionizosa - jako Syllenów, w Attyce, ludzka postać z końskimi uszami, ogonem, kopytami; oraz jako satyrów, na Peloponezie, z koźlimi kopytami i rogami. Tak przebrani odprawiali uroczyste obrzędy na cześć boga połączone z tańcem kultowym i śpiewaniem pieśni lirycznych związanych z samym bogiem Dionizosem, dytyramb. Na czele chóru stał korfeusz, przewodnik chóru, intonujący i rozpoczynający śpiew. Chóry Dionizosa nazywano chórami koźlimi stąd nazwa gatunku tragedia. Za twórcę starożytnej tragedii uważa się poetę ludowego Tespisa z Attyki, który żył w VI w p.n.e. Wprowadził on do chórów koźlich pierwszego aktora, prowadzącego dialog z chórem. Aktor ten mógł zmieniać kostium, maskę, występował w różnych rolach. Wiemy, że w 534 roku p.n.e. Tespis przybył do Aten i w I festiwalu dramatycznym urządzonym przez Pizystrata zdobył I nagrodą za jedną ze swoich sztuk. Horacy pisał: "Tespis woził swoje sztuki na wozach". Tespis ćwiczył swój chór i z tym chórem jeździł od miasta do miasta, gdzie wystawiał swoje sztaki. Kolejny etap rozwoju tragedii greckiej ma miejsce w V wieku p.n.e. za czasów Peryklesa. Zwany jest "złotym wiekiem kultury greckiej". Tworzą wtedy: Ajschylos - ojciec tragedii greckiej. Wprowadza on drugiego aktora, co stworzyło możliwość konfliktu między tymi aktorami i stało się początkiem dramaturgii. Sofokles - wprowadza trzeciego aktora, poszerzając tym samym możliwości komponowania akcji. I tak tagedia grecka w postaci trzech aktorów i chóru pozostaje już niezmieniona. Początkowo chór odgrywał bardzo ważną, wiodącą rolę, uczestniczył w akcji, niekiedy relacjonował ją w formie narracji - stąd charakter chóralny tragedii greckiej. Oprócz słowa ważny był też ruch sceniczny, taniec, śpiew chóralny. Od czasów Sofoklesa rola chóru została ograniczona, przeobrażona. Na czoło tragedii wysuneli się aktorzy. Chór przestał uczestniczyć w akcji, zaczął komentować wydarzenia, oceniał je z punktu widzenia moralnego i etycznego. Zmniejszyła się liczba członków chóru: w pierwszych tragediach było to pięćdziesiąt osób, Sofokles zaś ustalił ją na piętnaście. Konkursy tragiczne odbywały się początkowo podczas Wielkich Dionizji i trwały sześć dni: obrzędy religijne konkursy dytyradyczne konkursy w sztuce komediowej dni poświęcone tragedii Do konkursu tragicznego zgłaszało się na ogół kilkunastu aktorów, z których wybierano trzech. Każdy z nich przedstawiał teatrologię składającą się z trzech tragedii i dramatu satyrycznego. Sofokles zerwał z zasadą pisania trylogii i zamyka temat w obrębie jednej tragedii. Autor zakwalifikowany otrzymywał od choreoga chór, z którym przygotowywał tragedię. Sam był reżyserem widowiska, aktorem i nauczycielem chóru. Aktorami byli mężczyźni. Występowali oni w maskach. Początek przedstawienia zapowiadał dźwięk trąb. Herold wypowiadał formułę: "Prowadź swój chór ...". Kostiumy, stroje aktorów były bardzo bogato zdobione. Buty miały bardzo wyskie koturny. Do najbardziej zanych twórców należą: Ajschylos - "Błagalnice", "Persowie", "Prometeusz w okowach" Sofokles - "Antygona", "Elektra", "Król Edyp" Eurypides - "Eledrea", "Ifigenia w Aulidzie" Arystofanes - "Mury", "Żaby", "Ptaki" Tragedia grecka czerpała tematy z mitów, z wątków homeryckich. Budowa tragedii na przykładzie Antygony Prolog - dialog Antygony i Ismeny (może mieć też formę monologu). Informuje o tym co poprzedziło wydarzenia, o których będzie mówiła targedia, tu o zakazie wydanym przez Kreona. Parados - pieśń chóru wchodzącego na scenę, wykonywana w ruchu. Epeizodiony - sceny przeplecione stasimonami - pieśniami chóru. Stasimony - pieśni chóru. Kommos - scena lamentu, Antygona żali się i płacze, ne chce przedwcześnie umierać. Eksodos - pieśń chóru schodzącego z orchestry Pojęcia: Prologos - zapowiedź czegoś Protasis - zapoznanie się z bohaterami, głównymi wątkami Epitasis - zarysowanie początków konfliktu, początek intrygi Katarsis - doprowadzenie konfliktu do stanu kulminacyjengo Katastopi - trwanie kulminacji ku niepomyślnemu zakończeniu Akcja tragedii antycznej składała się z przyczyn i skutków. Rozwijała się poprzez perypetia (epizody) do punktu kulminacyjnego - katastrofy. Katastrofie towarzyszyło maksimum napięcia. Po katastrofie akcja rozwiązywała się.

Tragizm i tragedia w starożytności - przykłady

Materiały

Szczegółowy opis Pana Tadeusza \" Pan Tadeusz\" powstał w Paryżu w latach 1832 - 34, wydany został w roku 1834. Był to czas gwałtownych sporów, jakie dzieliły polską emigrację polistopadową. Mickiewicz przyglądał się tym niesnaskom z zaniepokojeniem, wzajemne kłótnie osłabiały bowiem emigrację, nie przynosząc nic dobrego. \"Pan Tadeusz\" miał stać się dla poety ucieczką od pa...

Motywacja - podstawowe teorie Podstawowe teorie motywacji Teorie motywacji to rozmaite sposoby wyjaśnienia, dlaczego niektórzy ludzie wkładają w swoją pracę więcej wysiłku niż inni, dlatego w praktyce stosuje się też różne techniki motywacji. Motywacja jest to chęć robienia czegoś, zależna od możliwości zaspokojenia przez to działanie jakiejś potrzeby danej jednostki. Potr...

Historia Hermesa Temat: Hermes - historia życia Hermesa urodziła Maja, córka Tytana Atlasa, w której zakochał się Zeus. Parę godzin po narodzinach niemowlak poczuł potężny głód. Miał ochotę na mięso pieczone w ognisku, a nie na mleko matki. Chwilę później zerwał pieluchę, wyskoczył z kołyski i uciekł z groty. Gdy dotarł do Tesalii, zakradł się do obory króla ...

Streszczenie wierszy Leopolda Staffa Deszcz jesienny Wiersz ten należy do wydanego w roku 1903 zbioru Dzień duszy. Obok utworów postulujących odrzucenie dekadentyzmu i wzywających do budowania potęgi duchowej, znalazły się w nim wiersze wyciszone, nastrojowe. Takim utworem jest właśnie Deszcz jesienny, wiersz zdominowany przez nastrój smutku i melancholii. Podmiot liryczny maluj...

Geneza i przyczyna napisania "Niemców" Geneza geneza - przyczyna napisania dzieła literackiego Leon Kruczkowski długo zastanawiał się nad problemem tak zwanego porzšdnego Niemca. Kto nim był według autora dramatu? W utworze najważniejszym problemem jest zagadnienie moralne. Według pisarza odpowiedzialnoœć za tragizm II Wojny Œwiatowej ponoszš wszyscu Niemcy. Wyjštek stanowi gr...

Marek Tuliusz Cyceron - życie i twórczość Cicero Marcus Tullius (106 – 43 p.n.e.) Marek Tuliusz Cyceron urodził się w 106 roku p.n.e. w, w przeciętnej rodzinie rzymskiej. Ojciec Marka był ekwitą - przedstawicielem jednej z najbardziej uprzywilejowanych warstw społeczeństwa rzymskiego. Jego największym marzeniem była kariera polityczna synów. Dążąc do realizacji wyznaczonego ...

Światopogląd J.A. Morsztyna Światopogląd Jana Andrzeja Morsztyna Na twórczość Jana Andrzeja Morsztyna składają się olśniewające, lekkie i błyskotliwe wiersze o tematyce miłosnej lub towarzyskiej, które są świadectwem wysokiej klasy sztuki poetyckiej, opartej na dyscyplinie i znajomości reguł współczesnych szkół poetyckich. Poeta bawi się w wierszach konceptem , grą słów,...

Opis najazdu na Soplicowo Soplicowo zostało zdobyte. Sędzia i reszta mieszkańców dworu zostali uwięzieni w swych komantach. Hrabia ustawił straże pilnujące więźniów. Głodna i znudzona szlachta wszczęła przygotowania do wielkiej uczty zajazdowców. Rozpoczęła się straszliwa rzeź zwierząt i drobiu. Konewka wpada do kurnika. Dorodne ptaki zabija od razu, inne żywcem wiąże do...