"Wesele" jako dramat narodowy



Dramat narodowy Wesele powstało w czasie szczególnym dla Polski i wyjątkowym momencie dla literatury. Częstokroć obdarzano je określeniem: dramat neoromantyczny. Wykorzystując nowe tendencje literackie (przede wszystkim symbolizm) autor sięga do inspirującej dla modernistów skarbnicy literatury romantycznej. Można tu odnaleźć nawiązania do konkretnych utworów i bohaterów (o niektórych wspominaliśmy już w rozdziale poświęconym omówieniu postaci). Z ducha romantyzmu wywodzi się zainteresowanie problematyką narodową, fantastyka i ludowość wyostrzona przez młodopolskich artystów do rozmiarów chłopomanii (ludomanii). Forma utworu, nowatorska i oryginalna, także sięga do romantycznych wzorców, choć nie brak tu elementów kojarzących się z dramaturgią innych epok, np. antyku (jedności klasyczne). Najbardziej wyrazistym odniesieniem do cenionej przez modernistów literatury romantycznej jest w Weselu wołanie postaci z utworów wieszczów narodowych. Przypomnijmy skojarzenie osoby Hetmana z postacią Widma z II cz. Dziadów – ducha złego pana, cierpiącego czyśćcowe męki za swoje niegodziwe czyny. Na podobny los autor skazał zdrajcę narodu. W wizerunku Hetmana dopatrywano się także pogłosu innego Mickiewiczowskiego bohatera – Doktora z III cz. Dziadów. Osoba o szczególnym znaczeniu dla wymowy dzieła – Wernyhora – to z kolei zapożyczenie od J. Słowackiego (Sen srebrny Salomei) wspierane malarską wizją J. Matejki. Nastrój niesamowitości, splot realizmu z fantastyką, interpretowanie zdarzeń w kategoriach społecznych, przekonanie o ważnej roli artysty jako przewodnika narodu – to elementy Wesela wynikające z inspiracji dziełami romantyków. Ów literacki kontekst i zasadnicza idea utworu Wyspiańskiego sprawiły, że uzyskał miano i rangę d r a m a t u n a r o d o w e g o. Twórczość dramatyczna Wyspiańskiego dowodzi, jak wielkie znaczenie miała dla niego problematyka narodowa – czy to ukazana w kostiumie historycznym, czy współczesnym. Z tym kręgiem zagadnień wiąże się tu zwykle ocena moralna społeczeństwa w aspekcie jego stosunku do ojczyzny. Dyskusja o powstaniach i bohaterach narodowych, o kondycji Polaków, ich poczuciu jedności – to krąg zagadnień, który jest dla twórczości Wyspiańskiego najbardziej chyba znamienny. Ocena przedstawionych w Weselu grup społecznych dotyczy przede wszystkim ich świadomości politycznej. Wynika stąd poczucie, że brak jedności niweczy wszelkie próby niepodległościowe, boć przecież większości „dusz polskich” nieobca jest narodowa nuta. Trzeba ją tylko uwolnić i wzmocnić, by mogła poruszyć innych i doprowadzić do rzeczywistego zaangażowania w konkretne działania. Problematyka narodowa Wesela ukryta w zderzeniu ówczesnej rzeczywistości z symboliką, ze zjawami historycznych postaci sprawia, że dramat unika tym samym patriotycznego dydaktyzmu i demagogii. Wyspiański zarysowuje swój pogląd na aktualną postawę narodu wobec niewoli kraju i pozostawia margines na osobistą refleksję oraz ocenę czytelnikowi i widzowi. Taką możliwość daje zwłaszcza zakończenie utworu – ów słynny „chocholi taniec” – moment uśpienia czujności. Czy uśpienia na zawsze? Czy chwilowej niemocy odsuwającej aktywność na czas późniejszy? Odpowiedź można sformułować tylko na podstawie indywidualnej interpretacji tej sceny. Z perspektywy prawie wieku od napisania Wesela wydaje się, że autor – wizjoner, następca romantycznych wieszczów – miał na myśli raczej optymistyczny finał zarysowanych w dramacie zdarzeń.

"Wesele" jako dramat narodowy

Materiały

Historia etyki biznesu ZARYS HISTORYCZNY ETYKI BIZNESU. Z pewną dozą przesady moż¬na powiedzieć, że problematyka ta ma tak długą historię, jak cywilizacja ludzka, podział pracy. Etyka biznesu nie była wszakże w historii wyodrębniana - była w niej wtopiona w problematykę etyki społecznej - życia gospodarczego, pracy i sprawie¬dliwości. Szerzej rzecz ujmując,...

Cechy i funkcje pieniądza Cechy pieniądza: a) jest towarem, b) jest szczególnym towarem, ponieważ stanowi powszechny ekwiwalent (posiada wartość użytkową, służy do wyrażania wartości), c) jest uniwersalnym ucieleśnieniem..., d) jest uniwersalnym reprezentantem wartości użytkowej, może być zamieniony na każdą dowolną, inną wartość użytkową, e) jest ucieleśnieniem ...

Mit o Prometeuszu Jedna z legend w mitologii Greckiej głosi że człowiek jest tworem jednego z tytanów- Prometeusza - który ulepił go z gliny pomieszanej ze łzami. Dusze zaś dał mu z ognia niebieskiego którego skradł z rydwanu słońca. Człowiek stworzony przez Prometeusza był nagi i bardzo słaby , nie potrafił się sam bronić . To co go odróżniało od innych to by...

Biografia Fernando Cortez Fernando Cortez 1485-1547. Konkwiskador hiszpański, zdobywca Meksyku,przybył do Nowego Swiata w 1504 r., został merem Santiago (Kuba). W 1504-wyruszył na wyprawę do Meksyku. Pozyskał tam względy córki wodza azteckiego, z której Majowie uczynili niewolnicę. Po założeniu miasta Vera Cruz ruszył przeciw stolicy Azteków, zawierając przymierza z wrog...

Wszystko o antyku Antyk XIX wiek pne do V wieku naszej ery. Babilon: 2000 pne, \"Gilgameusz i Eunmalisz\" Grecja: epika- Homer, rapsodowie, oidowie- śpiewacy liryka- Symonides, Tyrtejos, Safona, Tespis dramat- Ajschylos, Sofokles, Eurypides, Arystoteles filozofia- Sokrates, Arystoteles, Zenon z Kition (stoicyzm) Rzym: liter...

Konformizm - definicja W tym rozdziale skupiliśmy się na konformizmie, czyli na tym jak3, ludzie zmieniają swoje zachowanie wskutek rzeczywistego (lub wyimaginowanego) wpływu innych osób. Stwierdziliśmy, że istnieją dwa główne po¬wody, dla których zachowują się konformistycznie: in¬formacyjny oraz normatywny wpływ społeczny. Infor¬macyjny wpływ społeczn...

Wolność człowieka - czym jest ? „Wolność fascynuje i napawa lękiem, dlatego zmusza, by nasza postawa wobec niej była nieokreślona”. Twoje refleksje o istocie wolności człowieka na podstawie wybranych utworów literackich. Człowieka od wieków fascynowała wolność. Zawsze pragnął być wyzwolony z wszelkich więzów, które ograniczałyby jego osobowość, warunkowały...

Asceta w Średniowieczu Asceta Dzieła hagiograficzne pouczały całe społeczeństwa, jak powinno wyglądać życie jednostki. Miał to być wzór człowieka oddanego wierze, ascety gardzącego uciechami doczesności, zadowalającego się skromnym bytowaniem. Hasłem i maksymą życiową miała dlań być biblijna prawda \"memento mori\"- pamiętaj, że umrzesz. Człowiek myślący takimi kateg...