"Wesele" jako dramat narodowy



Dramat narodowy Wesele powstało w czasie szczególnym dla Polski i wyjątkowym momencie dla literatury. Częstokroć obdarzano je określeniem: dramat neoromantyczny. Wykorzystując nowe tendencje literackie (przede wszystkim symbolizm) autor sięga do inspirującej dla modernistów skarbnicy literatury romantycznej. Można tu odnaleźć nawiązania do konkretnych utworów i bohaterów (o niektórych wspominaliśmy już w rozdziale poświęconym omówieniu postaci). Z ducha romantyzmu wywodzi się zainteresowanie problematyką narodową, fantastyka i ludowość wyostrzona przez młodopolskich artystów do rozmiarów chłopomanii (ludomanii). Forma utworu, nowatorska i oryginalna, także sięga do romantycznych wzorców, choć nie brak tu elementów kojarzących się z dramaturgią innych epok, np. antyku (jedności klasyczne). Najbardziej wyrazistym odniesieniem do cenionej przez modernistów literatury romantycznej jest w Weselu wołanie postaci z utworów wieszczów narodowych. Przypomnijmy skojarzenie osoby Hetmana z postacią Widma z II cz. Dziadów – ducha złego pana, cierpiącego czyśćcowe męki za swoje niegodziwe czyny. Na podobny los autor skazał zdrajcę narodu. W wizerunku Hetmana dopatrywano się także pogłosu innego Mickiewiczowskiego bohatera – Doktora z III cz. Dziadów. Osoba o szczególnym znaczeniu dla wymowy dzieła – Wernyhora – to z kolei zapożyczenie od J. Słowackiego (Sen srebrny Salomei) wspierane malarską wizją J. Matejki. Nastrój niesamowitości, splot realizmu z fantastyką, interpretowanie zdarzeń w kategoriach społecznych, przekonanie o ważnej roli artysty jako przewodnika narodu – to elementy Wesela wynikające z inspiracji dziełami romantyków. Ów literacki kontekst i zasadnicza idea utworu Wyspiańskiego sprawiły, że uzyskał miano i rangę d r a m a t u n a r o d o w e g o. Twórczość dramatyczna Wyspiańskiego dowodzi, jak wielkie znaczenie miała dla niego problematyka narodowa – czy to ukazana w kostiumie historycznym, czy współczesnym. Z tym kręgiem zagadnień wiąże się tu zwykle ocena moralna społeczeństwa w aspekcie jego stosunku do ojczyzny. Dyskusja o powstaniach i bohaterach narodowych, o kondycji Polaków, ich poczuciu jedności – to krąg zagadnień, który jest dla twórczości Wyspiańskiego najbardziej chyba znamienny. Ocena przedstawionych w Weselu grup społecznych dotyczy przede wszystkim ich świadomości politycznej. Wynika stąd poczucie, że brak jedności niweczy wszelkie próby niepodległościowe, boć przecież większości „dusz polskich” nieobca jest narodowa nuta. Trzeba ją tylko uwolnić i wzmocnić, by mogła poruszyć innych i doprowadzić do rzeczywistego zaangażowania w konkretne działania. Problematyka narodowa Wesela ukryta w zderzeniu ówczesnej rzeczywistości z symboliką, ze zjawami historycznych postaci sprawia, że dramat unika tym samym patriotycznego dydaktyzmu i demagogii. Wyspiański zarysowuje swój pogląd na aktualną postawę narodu wobec niewoli kraju i pozostawia margines na osobistą refleksję oraz ocenę czytelnikowi i widzowi. Taką możliwość daje zwłaszcza zakończenie utworu – ów słynny „chocholi taniec” – moment uśpienia czujności. Czy uśpienia na zawsze? Czy chwilowej niemocy odsuwającej aktywność na czas późniejszy? Odpowiedź można sformułować tylko na podstawie indywidualnej interpretacji tej sceny. Z perspektywy prawie wieku od napisania Wesela wydaje się, że autor – wizjoner, następca romantycznych wieszczów – miał na myśli raczej optymistyczny finał zarysowanych w dramacie zdarzeń.

"Wesele" jako dramat narodowy

Materiały

Doktor Piotr w "Ludziach bezdomnych" “Doktor Piotr” W utworze tym ukazano krajobraz społeczny wraz z szeregiem procesów ekonomicznych: Deklasacja szlachty w postaci Dominika Cedzyny i Polichrowicza, gdyż obaj wywodzili się z rodzin szlacheckich. Obaj musieli sprzedać ziemie i przenieść się do miasta. Cedzyna zatrudnił się jako dozorca u inżyniera Bijakowskiego...

Ocena twórczości Kasprowicza Dokonaj oceny twórczości Kasprowicza w świetle cytatu: \"Bom kochał najlichsze źdźbło trawy i człeka co z losem się zmaga\" Decydując się na ten temat podjąłem nie lada wyzwanie: dokonać oceny twórczości człowieka okrzykniętego mianem jednego z najwybitniejszych poetów Młodej Polski. Będę próbował jak najlepiej wykonać ...

Podstawowe zasady ortografii Pisownia „ó”. Jeśli w wyrazach pokrewnych (lub językach pokrewnych) wymienia się na „o” lub „e” zbóż - zboże pióro - pierze -w zakończeniach -ów Kraków -ówna Radziewiczówna -ówka kryjówka wyjątki -uwka zasuwka Na początku wyrazów - ósmy, ósemka, ów, ówczesny. Istnieje też „ó” niewymi...

Zrównoważenie bilansu płatniczego Metody równoważenia bilansu - nadwyżka kapitałowa Jak już wspomnieliśmy bilans płatniczy musi być zrównoważony. W przypadku Polski jego deficytową cześć (którą stanowią zazwyczaj obroty bieżące) pokrywa wysoka nadwyżka kapitałowa. Składają się na nią inwestycje zagraniczne w prywatyzowane zakłady i budowę nowych oraz zakupy polskich papierów ...

Krótka analiza "Pokuta w Kwarantannie" Morsztyna „Pokuta w Kwarantannie” - komentarz do własnej postawy wobec życia, racjonalny rachunek sumienia - spowiedź człowieka jest pretekstem do rozważań o nicości ludzkiej natury - ton skruchy za grzechy przemienia się w ufność w miłosierdzie Boga, który będzie potrafił oddzielić zło natury człowieka od jego indywidualnych win - Bóg p...

Organizacja społeczna - wyjaśnienie  organizacja społeczna – jest to grupa celowa, jakieś zrzeszenie powołane dla realizacji okre-ślonych celów i zmierzające do tych celów w następujący sposób:  zapewniający racjonalne wykorzystanie środków;  sposób zapewniający pewną ekonomię wysiłku;  racjonalny podział pracy między członków organizacji; ...

Bohaterowie realizmu wielkiego: Balzac, Prus, Dostojewski Złożone kreacje bohaterów realizmu wielkiego. Scharakteryzuj je na podstawie bohaterów Balzaca, Prusa, Dostojewskiego. Pisaliśmy już o złożonej kreacji Wokulskiego. Skupmy się zatem na bohaterach z „ Ojca Goriot” Honoriusza Balzaca. Tytułowa postać to prosty robotnik, który dzięki sprzyjającej sytuacji politycznej dorabia się p...

Wszystko o marketingu mix „Marketing mix - kompozycja marketingowa. Są to zmienne elementy marketingu, ujęte w formie planu marketingu, które firma może świadomie i umiejętnie wykorzystywać dla zwiększenia popytu na swój produkt. Podstawowe elementy marketingu mix to: produkt, cena, promocja i dystrybucja (product, price, promotion, place), stąd inna nazwa dla ma...