"Wesele" jako dramat narodowy



Dramat narodowy Wesele powstało w czasie szczególnym dla Polski i wyjątkowym momencie dla literatury. Częstokroć obdarzano je określeniem: dramat neoromantyczny. Wykorzystując nowe tendencje literackie (przede wszystkim symbolizm) autor sięga do inspirującej dla modernistów skarbnicy literatury romantycznej. Można tu odnaleźć nawiązania do konkretnych utworów i bohaterów (o niektórych wspominaliśmy już w rozdziale poświęconym omówieniu postaci). Z ducha romantyzmu wywodzi się zainteresowanie problematyką narodową, fantastyka i ludowość wyostrzona przez młodopolskich artystów do rozmiarów chłopomanii (ludomanii). Forma utworu, nowatorska i oryginalna, także sięga do romantycznych wzorców, choć nie brak tu elementów kojarzących się z dramaturgią innych epok, np. antyku (jedności klasyczne). Najbardziej wyrazistym odniesieniem do cenionej przez modernistów literatury romantycznej jest w Weselu wołanie postaci z utworów wieszczów narodowych. Przypomnijmy skojarzenie osoby Hetmana z postacią Widma z II cz. Dziadów – ducha złego pana, cierpiącego czyśćcowe męki za swoje niegodziwe czyny. Na podobny los autor skazał zdrajcę narodu. W wizerunku Hetmana dopatrywano się także pogłosu innego Mickiewiczowskiego bohatera – Doktora z III cz. Dziadów. Osoba o szczególnym znaczeniu dla wymowy dzieła – Wernyhora – to z kolei zapożyczenie od J. Słowackiego (Sen srebrny Salomei) wspierane malarską wizją J. Matejki. Nastrój niesamowitości, splot realizmu z fantastyką, interpretowanie zdarzeń w kategoriach społecznych, przekonanie o ważnej roli artysty jako przewodnika narodu – to elementy Wesela wynikające z inspiracji dziełami romantyków. Ów literacki kontekst i zasadnicza idea utworu Wyspiańskiego sprawiły, że uzyskał miano i rangę d r a m a t u n a r o d o w e g o. Twórczość dramatyczna Wyspiańskiego dowodzi, jak wielkie znaczenie miała dla niego problematyka narodowa – czy to ukazana w kostiumie historycznym, czy współczesnym. Z tym kręgiem zagadnień wiąże się tu zwykle ocena moralna społeczeństwa w aspekcie jego stosunku do ojczyzny. Dyskusja o powstaniach i bohaterach narodowych, o kondycji Polaków, ich poczuciu jedności – to krąg zagadnień, który jest dla twórczości Wyspiańskiego najbardziej chyba znamienny. Ocena przedstawionych w Weselu grup społecznych dotyczy przede wszystkim ich świadomości politycznej. Wynika stąd poczucie, że brak jedności niweczy wszelkie próby niepodległościowe, boć przecież większości „dusz polskich” nieobca jest narodowa nuta. Trzeba ją tylko uwolnić i wzmocnić, by mogła poruszyć innych i doprowadzić do rzeczywistego zaangażowania w konkretne działania. Problematyka narodowa Wesela ukryta w zderzeniu ówczesnej rzeczywistości z symboliką, ze zjawami historycznych postaci sprawia, że dramat unika tym samym patriotycznego dydaktyzmu i demagogii. Wyspiański zarysowuje swój pogląd na aktualną postawę narodu wobec niewoli kraju i pozostawia margines na osobistą refleksję oraz ocenę czytelnikowi i widzowi. Taką możliwość daje zwłaszcza zakończenie utworu – ów słynny „chocholi taniec” – moment uśpienia czujności. Czy uśpienia na zawsze? Czy chwilowej niemocy odsuwającej aktywność na czas późniejszy? Odpowiedź można sformułować tylko na podstawie indywidualnej interpretacji tej sceny. Z perspektywy prawie wieku od napisania Wesela wydaje się, że autor – wizjoner, następca romantycznych wieszczów – miał na myśli raczej optymistyczny finał zarysowanych w dramacie zdarzeń.

"Wesele" jako dramat narodowy

Materiały

Motyw córki w literaturze Córka Córka - W stosunku do rodziców dziec¬ko płci żeńskiej. Słowa używa się m.in. w połączeniach: rodzona, chrzestna, wyrodna, przybrana. Biblia (ST) -1) Po zniszczeniu Sodomy przy życiu pozostał tylko Lot i jego córki. Zamieszkali w górach. Aby zape¬wnić sobie potomstwo, córki w czasie dwóch kolejnych nocy współżyły z oj¬cem, ...

Kapitał własny a obcy W przypadku KAPITAŁU WŁASNEGO podmiot wnoszący kapitał do danego przedsiębiorstwa staje się jego właścicielem lub współwłaścicielem . Podmiot ten z reguły nie ma prawa do zwrotu kapitału i otrzymania odsetek lecz uczestniczy odpowiednio do wniesionego kapitału w podziale zysku przedsiębiorstwa lub w jego stratach oraz w jego majątku w przypadku...

Porównanie postawy Walerego i Antenora Walery („Powrót posła”) jako sarmata oświecony. Porównanie postawy Walerego i Antenora („Odprawa posłów greckich”) Walery: patriota, cieszy się z działalności sejmu, rozumie potrzebę reform politycznych i społecznych. Głosi konieczność zniesienia liberum veto, wolnej elekcji i poddaństwa chłopów. Potępia szlachtę sa...

Elementy romantyczne i klacystyczne w "Odzie do młodości" Elementy romantyczne: apoteza młodości, jawna wyraźny bunt wyższość uczuć, spontaniczne reakcje, emocje obecność dwóch światów, przeplatanie się ich najwyższe wartości: swoboda, wolność, nieskrępowanie przezwyciężenie norm racjonalnych, empirystycznych skreślenia, epitety, które nie miały miejsca w klasycyzmi...

Psychoanaliza Freuda Sigmund Freud (1856-1939) - austriacki neurolog, psychiatra, twórca psychoanalizy. Początkowo zajmował się neuropatologią, później leczeniem nerwic, zwłaszcza histerii. W latach 1885-86 pracował w paryskiej klinice psychiatrycznej Salpetriere pod kierunkiem J.M. Charcot\'a. Po powrocie do Wiednia prowadził prywatną praktykę lekarską. Wspólnie z ...

Gotyk, barok, klasycyzm Gotyk - styl ten powstał już w połowie XII wieku (kolebką była Francja), osiągając rozkwit w XIII wieku i trwający do końca epoki; styl ten wiążą badacze kultury średniowiecznej z duchem scholastycznym i mistycznym dojrzałego średniowiecza. Jego cechami są min.: lekkość i hieratyczność (monumentalizm, kultowość, patos) konstrukcji, ostre łuki, ...

Postać Achillesa, Hektora i Priama w "Iliadzie" Wstęp. Ilion - (gr.) Troja, Iliada - opowieść o Troi Rozpacz Achillesa po stracie Patroklosa. Wojna trwała 9 lat. Dopiero w 10 roku zastosowano podstęp Odyseusza. Laokon przewidujący nadchodzące nieszczęście został zabity wraz z synami przez olbrzymie węże. Achilles obrażony przez Agamemnona nie uczestniczył w walkach. Patroklos w zb...

"But w butonierce" - analiza wiersza Wiersz zbudowany jest z sześciu zwrotek, każda z nich ma cztery wersy. Mają one na przemian dziewiętnaście i osiemnaście sylab. Rymy występują we wszystkich wersach, są typu abab. Para pierwsza to rymy żeńskie, druga zaś - męskie. Wiersz opowiada o samym autorze, nawet wymienione jest jego nazwisko w jednej ze zwrotek. Utwór jest dynamiczny, Ze...