"Wesele" jako dramat narodowy



Dramat narodowy Wesele powstało w czasie szczególnym dla Polski i wyjątkowym momencie dla literatury. Częstokroć obdarzano je określeniem: dramat neoromantyczny. Wykorzystując nowe tendencje literackie (przede wszystkim symbolizm) autor sięga do inspirującej dla modernistów skarbnicy literatury romantycznej. Można tu odnaleźć nawiązania do konkretnych utworów i bohaterów (o niektórych wspominaliśmy już w rozdziale poświęconym omówieniu postaci). Z ducha romantyzmu wywodzi się zainteresowanie problematyką narodową, fantastyka i ludowość wyostrzona przez młodopolskich artystów do rozmiarów chłopomanii (ludomanii). Forma utworu, nowatorska i oryginalna, także sięga do romantycznych wzorców, choć nie brak tu elementów kojarzących się z dramaturgią innych epok, np. antyku (jedności klasyczne). Najbardziej wyrazistym odniesieniem do cenionej przez modernistów literatury romantycznej jest w Weselu wołanie postaci z utworów wieszczów narodowych. Przypomnijmy skojarzenie osoby Hetmana z postacią Widma z II cz. Dziadów – ducha złego pana, cierpiącego czyśćcowe męki za swoje niegodziwe czyny. Na podobny los autor skazał zdrajcę narodu. W wizerunku Hetmana dopatrywano się także pogłosu innego Mickiewiczowskiego bohatera – Doktora z III cz. Dziadów. Osoba o szczególnym znaczeniu dla wymowy dzieła – Wernyhora – to z kolei zapożyczenie od J. Słowackiego (Sen srebrny Salomei) wspierane malarską wizją J. Matejki. Nastrój niesamowitości, splot realizmu z fantastyką, interpretowanie zdarzeń w kategoriach społecznych, przekonanie o ważnej roli artysty jako przewodnika narodu – to elementy Wesela wynikające z inspiracji dziełami romantyków. Ów literacki kontekst i zasadnicza idea utworu Wyspiańskiego sprawiły, że uzyskał miano i rangę d r a m a t u n a r o d o w e g o. Twórczość dramatyczna Wyspiańskiego dowodzi, jak wielkie znaczenie miała dla niego problematyka narodowa – czy to ukazana w kostiumie historycznym, czy współczesnym. Z tym kręgiem zagadnień wiąże się tu zwykle ocena moralna społeczeństwa w aspekcie jego stosunku do ojczyzny. Dyskusja o powstaniach i bohaterach narodowych, o kondycji Polaków, ich poczuciu jedności – to krąg zagadnień, który jest dla twórczości Wyspiańskiego najbardziej chyba znamienny. Ocena przedstawionych w Weselu grup społecznych dotyczy przede wszystkim ich świadomości politycznej. Wynika stąd poczucie, że brak jedności niweczy wszelkie próby niepodległościowe, boć przecież większości „dusz polskich” nieobca jest narodowa nuta. Trzeba ją tylko uwolnić i wzmocnić, by mogła poruszyć innych i doprowadzić do rzeczywistego zaangażowania w konkretne działania. Problematyka narodowa Wesela ukryta w zderzeniu ówczesnej rzeczywistości z symboliką, ze zjawami historycznych postaci sprawia, że dramat unika tym samym patriotycznego dydaktyzmu i demagogii. Wyspiański zarysowuje swój pogląd na aktualną postawę narodu wobec niewoli kraju i pozostawia margines na osobistą refleksję oraz ocenę czytelnikowi i widzowi. Taką możliwość daje zwłaszcza zakończenie utworu – ów słynny „chocholi taniec” – moment uśpienia czujności. Czy uśpienia na zawsze? Czy chwilowej niemocy odsuwającej aktywność na czas późniejszy? Odpowiedź można sformułować tylko na podstawie indywidualnej interpretacji tej sceny. Z perspektywy prawie wieku od napisania Wesela wydaje się, że autor – wizjoner, następca romantycznych wieszczów – miał na myśli raczej optymistyczny finał zarysowanych w dramacie zdarzeń.

"Wesele" jako dramat narodowy

Materiały

"Hamlet" drametem o miłości i nienawiści \"Hamlet\" Szekspira - dramat o miłości i nienawiści. \"Być, albo nie być, oto jest pytanie. Czy jest szlachetniej, by duch nasz znosił Pęta i strzały gwałtownego losu. Czy za broń chwycić przeciw morzu cierpień I zmóc je w twardej walce? Umrzeć, zasnąć Nic więcej. Pewność, że sen będzie kresem Męki serdecznej i tysiącznych ...

"Zaklęcie" - racjonalizm i klasycyzm „Zaklęcie” Czesława Miłosza - nawiązanie do racjonalizmu i klasycyzmu. Racjonalizm był nierozerwalnie związany z głównym prądem ideowym oświecenia - krytycyzmem. Racjonalizm, którego ojca dopatrywano się w Kartezjuszu stanowił oparcie dla krytycyzmu. Racjonalizm szczególną wagę przywiązywał do roli rozumu w poznawaniu prawdy. Kl...

Proces twórczy według: dadaistów, futurystów, nadrealistów, przedstawicieli Awangardy Krakowskiej Istota procesu twórczego według : a) dadaistów - twórczość literacka może być tylko spontanicznym wytworem fantazji, wolnej od logiki i norm estetycznych - wyobraźnia może służyć jedynie sobie samej, twórca powinien zaspokajać jej kaprysy b) futurystów - sztuka jest tworzeniem rzeczy nowych, każdy artysta musi stworzyć zupełnie nową sztukę ...

Opis krajobrazu górskiego w polskiej poezji Różne techniki opisu krajobrazu górskiego w poezji polskiej (Słowacki, impresjoniści, Przyboś). Juliusz Słowacki (monolog Kordiana na Mont Blanc; wiersz “Rozłączenie\") Opis krajobrazu jest dynamiczny. Krajobraz górski ( w wierszu) przedstawiony jest w różnych porach dnia (dzień, noc) i podczas różnych zjawisk (np. w czasie deszczu). J...

Streszczenie "Pieśni dziada sokalskiego" Franciszka Karpińskiego Powstała ona po pierwszym rozbiorze Polski, kiedy to Galicja dostała się pod wpływy austriackie, jednak ze względu na akcenty polityczne została wydana dopiero w roku 1806. Utwór jest stylizowany na pieśń \"dziadowską\". Świadczy o tym budowa - 8-zgłoskowe dystychy (strofy dwuwersowe) o rymach dokładnych i parzystych. Wszystko to wywołuje wrażen...

Ocena efektywności projektów inwestycyjnych metodami dyskontowymi Ocena efektywności projektów inwestycyjnych metodami dyskontowymi. Zaktualizowana wartość netto (NPV) – metoda ta pozwala na określenie rzeczywistej (aktualnej) wartości nakładów i efektów związanych z danym przedsięwzięciem. NPV jest wartością otrzymaną przez zdyskontowanie, oddzielnie dla każdego roku, różnicy między wpływami i wydatka...

Charakterystyka i motywy działania postaci pierwszoplanowych w "Makbecie" Charakterystyka i motywy działania postaci pierwszoplanowych Wiodącą rolę w przebiegu akcji odgrywają Makbet i jego żona. Szekspir poświęcił wiele uwagi psychologicznemu szkicowi obojga małżonków. Zadbał o szczegółowe przedstawienie sposoby myślenia postaci omotanych ambicją zdobycia i umacniania władzy, ujawnił towarzyszące im emocje, mar...

Motyw inspiracji w literaturze Związki literatury i malarstwa Inspiracja - Natchnienie, zapał twór¬czy, poddawanie myśli, wywieranie wpływu, sugestia; inspirować - pobu¬dzać twórczo; o inspiracji malarstwem można mówić wówczas, gdy jest ono twórczo wykorzystane w literaturze. „Bogurod/ica\" - Temat Deisis (gr. - modlitwa, błaganie) pochodzący z ok. VI-VII w....