Prawo do zabezpieczenia społecznego - wyjaśnienie

PRAWO DO ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO Deklaracja Uniwersalna (art.25), Pakt Ekonomiczny (art. 9), Karta Socjalna (art. 12). Deklaracja Uniwersalna formułuje prawo do ubezpieczenia na wypadek bezrobocia, choroby, niezdolności do pracy, wdowieństwa, starości lub utraty środków do życia w inny sposób niezależny od jednostki. Pakt Ekonomiczny stanowi jedynie, że każda osoba ma prawo do zabezpieczenia społecznego, łącznie z ubezpieczeniem społecznym. Państwa – strony Karty Socjalnej zobowiązują się: 1) stworzyć lub utrzymać system zabezpieczenia społecznego; 2) utrzymać go na zadowalającym poziomie; 3) dążyć do stopniowego podnoszenia poziomu zabezpieczenia społecznego; 4) podjąć kroki, aby w wyniku dwustronnych lub wielostronnych porozumień międzynarodowych albo innych środków, zagwarantować jednakowe traktowanie własnych obywateli i obywateli innych państw – stron w zakresie prawa do zabezpieczenia społecznego, niezależnie od jakiegokolwiek przemieszczania się tych osób na terytoriach państw – stron; 5) zagwarantować dalszy rozwój prawa do zabezpieczenia społecznego takimi środkami, jak akumulacja stawek ubezpieczeniowych za okres pełnego zatrudnienia, zgodnie z ustawodawstwem państw – stron. Podstawowym aktem prawnym jest konwencja nr 102 z 1952 r. w sprawie najniższej normy zabezpieczenia społecznego. Określa ona krąg podmiotów, które winny być objęte systemem zabezpieczenia społecznego oraz minimalne rodzaje i stawki świadczeń, które są ujęte w dziewięć grup. Przewiduje ona: • opiekę lekarską, • świadczenia na wypadek choroby, • świadczenia na wypadek bezrobocia, • świadczenia macierzyńskie, • świadczenia związane z opieką nad dziećmi, • świadczenia ze względu na starość • świadczenia w związku z wypadkami przy pracy, • inwalidztwa oraz śmierci żywiciela. Konwencja ustanawia również (normy minimum), jeśli chodzi o zakres zastosowania przewidzianej ochrony i daje możliwość wyboru pomiędzy różnymi formułami w ustalaniu wysokości tych świadczeń. Wysokość świadczeń minimalnych może być uzależniona od poziomu rozwoju ekonomicznego i społecznego kraju. Na postanowieniach wspomnianej konwencji wzorowany jest Europejski Kodeks Zabezpieczenia Społecznego, który opracowywany był w ścisłej współpracy z MOP. Z ratyfikacją Kodeksu wiąże się zobowiązanie do zagwarantowania co najmniej sześciu rodzaju świadczeń, a więc wymagania są tutaj wyższe aniżeli przewidziane w konwencji. Ponad to protokół uzupełniający prowadził dla państw, które wyrażą na to zgodę wyższy poziom norm i dalej idące zobowiązania. Dla wszystkich wymienionych dziewięciu form zabezpieczenia społecznego zawarte zostały w ramach MOP odrębne konwencje szczegółowe. Dotyczą one bądź poszczególnych rodzajów świadczeń, bądź też określonych kategorii pracowników. Problematyka zabezpieczenia społecznego jest obecnie, w stopniu chyba większym niż jakakolwiek inna, przedmiotem stałej uwagi Organizacji, co wyraża się w przyjmowaniu nowych konwencji i zaleceń lub też konwencji nowelizujących poprzednio uchwalone. Ich celem jest stałe podnoszenie poziomu zabezpieczenia społecznego.