Model człowieka i obywatela w twórczości Reja, Modrzewskiego i Kochanowskiego



M. Rej w dialogu „Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem" krytykuje stosunki międzyludzkie. Wstęp zachęca czytelnika do refleksji. Autor zarzuca du-chowieństwu pychę, lenistwo, chciwość, zaniedbywanie obowiązków, nie odprawianie poran-nych mszy i czynienie jarmarków z odpustów. Ukazuje szlachcica rozrzutnego, dążącego do władzy, głupiego. Szlachta nie interesuje się sprawami chłopa. Rej godzi w ciemnotę, zacofa-nie stanu chłopskiego. Jest jednak przeciwny pańszczyźnie. Społeczeństwo określa - „Ksiądz pana wini, pan księdza, a nam prostym zewsząd nędza". „Żywot człowieka poczciwego" ma charakter parenetyczny, składa się z 3 ksiąg poświęco-nych życiu szlachcica od dzieciństwa do starości. Egzemplum ziemianina stanowi ten, który nie tylko przynależy do swego stanu, lecz stara się wypełniać codzienne obowiązki z rozsąd-kiem, cnotą i uczciwością. Rej za obowiązek uważa służbę obywatelską. Bogactwo rodzi py-chę i pochlebców - szlachcic powinien być sprawiedliwy, unikać materialnych pożądań i gniewu. Autor ukazuje umiłowanie do życia zgodnego z cyklami natury (epikureizm). Ziemia-nin odczuwa radość, gdy wraz z rodziną przechadza się w ogrodzie czy sadzie. Gospodarz korzysta z bogactw przyrody - uprawy roli, łowiectwa. U kresu życia odczuwa zadowolenie z dzieci, wnuków, oczekuje śmierci bez dramatycznych rozterek, gdyż „pokój czynił na ziemi". A.F. Modrzewski odwoływał się do Biblii i filozofii starożytnych (Platona, Cycerona). Gło-sił, iż obywatele (również władca) powinni być równi wobec prawa. Wykazywał konieczność kształcenia młodzieży. Edukacja miała być podporządkowana instytucji świeckiej. Zniesione winny być powinności feudalne. Modrzewski był zwolennikiem pacyfizmu - tylko udział w walce obronnej był szczytnym obowiązkiem. J. Kochanowski w „Pieśni XIX" („Pieśń o dobrej sławie") zaznacza, iż Bóg odróżnił ludzi od zwierząt, dając im rozum i mowę, Dlatego też, każdy winien służyć krajowi poprzez swe talenty (stoicyzm). Kto ma dar wypowiadania się, powinien pouczać innych. Kto jest mężny - walczyć w obronie wiary i ojczyzny. Większą wartość ma oddanie życia za sławę, niż śmierć w zapomnieniu. „Pieśń XII" ujmuje cnotę jako dobro najwyższe obywatela. Apel walki, wy-zbycia się egoizmu, Kochanowski skierował w „Pieśni o spustoszeniu Podola", po klęsce Pol-ski z Turcją. Określa postawę Polaka - „przed szkodą, i po szkodzie głupi". We fraszce „O kaznodziei" krytykuje obłudę duchowieństwa, które głosi ideały, tylko z powodu wynagrodze-nia. Księża nie chcą żyć według przykazań. Pijaństwo, skłonność do biesiad, atakuje utwór „O doktorze Hiszpanie". Model życia renesansowego humanisty prezentuje fraszka „Do gór i la-sów". Podmiot wspomina podróże (Francja, Niemcy, Włochy) oraz życie żaka, rycerza, dwo-rzanina i księdza. Człowiek powinien korzystać z chwili. „O żywocie ludzkim" stwierdza, iż dobra ziemskie są przemijające, ponieważ światem i człowiekiem włada Fortuna.

Model człowieka i obywatela w twórczości Reja, Modrzewskiego i Kochanowskiego

Materiały

Marketing ubezpieczeń i towarzystwo ubezpieczeniowe MARKETING UBEZPIECZEŃ TOWARZYSTWO UBEZPIECZENIOWE Działalność ubezpieczeniową w Polsce regulują postanowienia Ustawy o działalności ubezpieczeniowej, a prowadzenie tej działalności wymaga uzyskania stosownego zezwolenia Ministra Finansów. Wniosek o zezwolenie powinien zawierać: § Nazwę, siedzibę, obszar i rzeczowy zakres działania zakła...

Antygona i Kreon - analiza motywów - w \"Antygonie\" Sofokles skonfrontował ze sobą dwie postacie i racje, za którymi się opowiadali: Kreon, jako władca absolutny, stara się być sprawiedliwy (dąży do równości wszystkich wobec prawa oraz uważa, że zdrajców trzeba karać) i wszystkim wymierza karę, na jaką zasłużyli: Polinejkes jak i inni zdrajcy (w mniemaniu Kreona) zostali skazani...

Średniowieczne zabytki języka polskiego Początki dziejów naszego języka wiążą się z kształtowaniem się naszej państwowości i przyjęciem chrześcijaństwa w 966 roku. Państwo Mieszka I scalało wcześniejsze państwa plemienne. Każde z tych plemion posługiwało się swoim dialektem. Dialekty te różniły się między sobą. Nie były to jednak duże różnice, nie uniemożliwiały one porozumiewania się...

Proces historyczno literacki Proces historycznoliteracki Mianem tym określa się ciąg przeobrażeń, jakim podlega literatura w czasie historycznym, zarówno jako odrębna dziedzina aktywności kulturalnej, jak i jako element życia społecznego. Przebiega równocześnie na wielu płaszczyznach, z których zasadnicze to: ilościowy przyrost dzieł pisarskich przemiany w sposobach...

Cierpienie Matki Boskiej w "Posłuchajcie, bracia miła..." Jest to wiersz z XV w. Ma formę bezpośredniej wypowiedzi Matki Boskiej użalającej się na swoją tragedię - śmierć Jezusa. Swoje cierpienia kieruje najpierw do wszystkich ludzi oglądających ukrzyżowanie Chrystusa, potem żali się umierającemu synowi, wreszcie zwraca się do wszystkich matek najbardziej rozumiejących utratę dzieci, by podzieliły ...

"Siłaczka" jako wzór do naśladowania Siłaczka – wzór do naśladowania Siłaczka stała się sztandarowym przykładem utworów komentują¬cych realizację haseł pozytywistycznych w praktyce i skłoniła do pra¬sowej dyskusji o katastrofalnej sytuacji oświaty. Autor rozważa tu również zagadnienie wierności ideałom, konfrontując w tym celu losy dwu głównych postaci: Stanis...

"Chudy literat" - krótka analiza Utwór wydany został prawdopodobnie ok. 1773r. A. Naruszewicz był duchownym, tłumaczem, historykiem i pisarzem. Jego hobby była historia Polski, którą opisał w jednym ze swoich dzieł. Redagował \"Zabawy Przyjemne i Pożyteczne\". Wśród jego licznych dzieł poetyckich wyróżnia się w/w. Satyra ta napisana jest w formie dialogu. Powstała w atmosferze ...

Restrukturyzacja długu zagranicznego Polski Restrukturyzacja długu zagranicznego Polski Mimo utraty zdolności płatniczej kraj, może się zdecydować się na kontynuację obsługi zadłużenia – czego przykładem jest Polska. W takiej sytuacji tradycyjnym i podstawowym sposobem postępowania dłużnika jest restrukturyzacja zadłużenia, tzn. dokonanie zmian w kalendarzu spłat. Restrukturyzacj...