Konsekwencje moralne II wojny światowej



MORALNE KONSEKWENCJE II WOJNY ŚWIATOWEJ W S T Ę P Wojna i totalitaryzm stworzyły człowiekowi warunki, w których nie mógł wykazać się swoim człowieczeństwem. Głód, ciągła groźba śmierci, tortury fizyczne i psychiczne nie sprzyjały temu by ludzie byli ludźmi. Literatura wojny i okupacji dostarcza szereg aktów utraty człowieczeństwa i wiedzie do refleksji: jak łatwo jest o podłość, o zbrodnię, byle by uratować swoje życie. Czy nie są zaprzeczeniem człowieczeństwa gwałty i „materialne” traktowanie ludzi, kobiet, bezkarne kradzieże i donosy ? Podobnie nieludzka staje się katorżnicza praca i walka o każdy kęs jedzenia „wyrzekanie się” przez rodzinę więźnia-aby nie mieć nic wspólnego z przestępcą . Z kolei ten inny świat udowadnia także, że istnieje wielka wola człowieka i obrona własnej godności ludzkiej. W poezji znajdujemy różne określenia okresu wojny i okupacji np. – czasy pogardy – apokalipsa spełniona – mroczny czas (K.K. Baczyński”Ten świat”) – czas kaleki, lata gniewne (K.K.B. „Niebo złote ci otworzę”) „Inny świat” G. H.-Grudzińskiego „Medaliony” Z. Nałkowskiej „Pożegnanie z Marią”T.Borowskieg „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall, „Rozmowy z katem”Kaz.Moczarski, „Pamiętnik z powstania warszawsk Mirona Białoszewskieg, „Początek” A, Szczypiorskiego to utwory, które są przykładem, że człowiek boi się wojny, zniewolenia, śmierci. W walce o życie gotów jest zaakceptować zło, przyjąć nieetyczny kodeks obozowy, uodpornić się na krzyk mordowanych być niewrażliwym na brutalny los i nieszczęście innych. W obliczu zagrożenia człowiek jest zdolny do najpodlejszych czynów (donosicielstwa, zdrady, bycia katem) Inne niż moralne konsekwencje: -straty materialne i niewinne ofiary wojny -rozbicie środowisk i instytucji kulturalnych -autorzy tworzą swoje utwory na podstawie własnych doświadczeń i przeżyć, często sami w nich występują -literatura ostrzega przed samozagładą, zatraceniem tradycyjnych wartości moralnych i praw R O Z W I N I Ę C I E Najbardziej wyraźne zmiany -zabicie staje się aktem miłosierdzia „Medaliony””Przy torze kolejowym” „Zdążyć...”(w getcie cenny staje się cyjanek -bezczeszczenie zwłok i ciała „Medaliony””Profesor Spanner” „Dno”(eksperymenty medyczne) -kanibalizm „Medaliony” „Dno”(Kobiety z głodu zmuszone były do pożywiania się ludzkim mięsem. Ale czy my możemy je o to obwiniać? Czy my byliśmy kiedyś tak naprawdę głodni? Borowski mówi : „...” T.Borowski”Dzień na Harmen-zach” (głód jest prawdziwy gdy się patrzy na drugiego człowieka jak na obiekt do zjedzenia) -rozbicie więzi międzyludzkich T.Borowski”Proszę państwa do gazu”(kobiety porzucające niemowlęta, matka odpędzająca dziecko, gdyż boi się własnej śmierci. Instynkt macierzyński został tu przytłumiony i zdominowany przez zwierzęcą walkę o przetrwanie .)”Dzień na Harmenzach”(zabicie syna za kradzież chleba)”U nas w Auschwitzu...”(syn prowadzi do komory gazowej własnego ojca gdyż boi się narazić esesmanowi) „Inny świat” -bierność i obojętność wobec zła „Zdążyć przed Panem Bogiem” Czesław Miłosz”Campo di Fiori” Wojna i okupacja dokonała głębokich spustoszeń w psychice ludzkiej. Przykładem są opowiadania obozowe Tadeusza Borowskiego”Pożegnanie z Marią” Ukazują one człowieka złagrowanego - czyli takiego, którego psychika przystosowała się do warunków obozowych. Niektórzy jak np. Tadek są znieczuleni na śmierć współtowarzyszy, myślą jedynie jak się dostosować i jak przetrwać. Odrzucają wszystkie wartości ludzkie. Uodpornili się już na krzyk bitych i mordowanych. Oswoili się ze śmiercią oraz zatracili uczucie przyjaźni, miłości i solidarnościowe więzi. Stali się nieczuli, obojętni i niewrażliwi na ludzką krzywdę. Naczelnym problemem poruszany przez Borowskiego staje się destrukcyjny wpływ obozu koncentracyjnego na psychikę i kodeks moralny człowieka. Według niego jedynym sposobem na przetrwanie obozu jest życie kosztem innych. W „Medalionach”Z. Nałkow-skiej ukazany jest między innymi wypatrzony obraz psychiki lekarza Spannera, który z ludzkiego tłuszczu produkował mydło. To także zniszczona psychika asystenta profesora młodego gdańszczanina, który o nieludzkim procederze mówi spokojnie, a nawet podziwia talent Niemców , którzy potrafią zrobić „coś” z „niczego”. Na uwagę zasługuje też inna psychika „dobroczyńcy” z opowiadania „Przy torze kolejowy Wojna spowodowała, że ten człowiek, by pomóc cierpiącej kobiecie, która uciekając z transportu została zraniona, zabija ją bez poczucia zbrodni.(żaden z licznie zgromadzonych gapiów nie potrafi zdobyć się na udzielenie pomocy)Autorka ukazuje jak w warunkach zagrożenia i zastraszenia słabnie solidarność międzyludzka nakazująca nieść pomoc cierpiącym. Opowiadanie „Dno” udowadnia, że w straszliwy głodzie człowiek zdolny jest do ludożerstwa (kanibalizmu).Motto : „ludzie ludziom zgotowali ten los” „Rozmowy z katem” K.Moczarsk obrazują, że wojna i hitleryzm zupełnie wypaczyły osobowość Jürgena Stroopa. Szkoła, rodzina, system iwojna wytępiły zeń wszelką wartość, nauczyły go mordować, wykorzystały i spotęgowały jego systematyczność i pedanterię. Wojna dając mu wysokie stanowisko w SS i władzę ukształtowała go na bezdusznego kata i mordercę. „Inny świat”G.H-Grudzińskiego Także i w sowieckich łagrach realia były straszne. I tu w obliczu lufy przystawionej do skroni lub zmuszony poprzez fizyczne i psychiczne tortury, człowiek wypierał się rodziny lub przeciwnie – potwierdzał wszystko co mu zarzucano, choćby brzmiało to idiotycznie. Ale jeśli dawało to szansę przeżycia choćby następnego dnia ? Zakończony jest „Epilogiem” , w którym autor zawarł ważne przesłanie etyczne. Podkreśla on że zła nie usprawiedliwiają żadne warunki zewnętrzne, nawet zagrożenie życia, że człowiek musi do końca zachować swą godność i walczyć o utrzymanie resztek człowieczeństwa(Kostylew z rozdz. „Ręka w ogniu” dokony-wał samo okaleczania się aby nie pracować dla sowietów Z A K O Ń C Z E N I E Wizja człowieka z czasów wojny -istota zupełnie inna, niepojęta w swoich zachowaniach, wygnana ze świata, bezsilna w próbach poznania go, skazana na przetrwanie za wszelką cenę, która traci swe uprzywilejowane miejsce w kulturze a również zdolność wyboru i możliwość budowa-nia własnego losu -jest to człowiek nie wierzący już w dobroć Boga i możliwości słowa, poszukujący na nowo wartości, którego dewizą staje się hasło: „przystosować się i przetrwać” -człowiek podporządkował się regułom władzy obozowej -staje się zwierzęciem, traci wymiar ludzki w tak nieludzkich warunkach-z wojny wyłania się zupełnie inna niepojęta istota ludzka. Jej dewizą życiową staje się zwykła chęć przeżycia za wszelką cenę. -ogromny wpływ na psychikę ludzi, którzy to przeżyli

Konsekwencje moralne II wojny światowej

Materiały

Analiza Swot i BCG - marketing ANALIZA SWOT To podstawowe narzędzie zarządzania strategicznego, polegające na konfrontacji krytycznie ocenionego własnego potencjału firmy z ujawnionymi potencjalnymi szansami i zagrożeniami działania wynikającymi ze zmian zachodzących w otoczeniu. Służy wypracowaniu ogólnej strategii przedsiębiorstwa, a także strategii dotyczących poszczegól...

Utwory Jana Kochanowskiego - o czym są? O życiu, Bogu, śmierci i ojczyźnie na podstawie utworów Jana Kochanowskiego Jan Kochanowski – poeta wierzący w Boga, czy ateista? Człowiek kierujący się stoickimi i epikurejskimi ideami życia, czy może pesymista? Co sądzi o Bogu , życiu i śmierci i czy jego poglądy na te tematy nie uległy całkowitej przemianie. Może tak nagła i bezl...

Forma i tematyka nowelistyki pozytywistycznej Pierwsze formy epickie pojawiły się w starożytności i literaturze orientalnej. Nowożytne wzorce zaistniały u progu renesansu - „Decameron\" Giovanniego Boccacia i „Nowele przy-kładne\" Miguela Cervantesa. W połowie XIX w. wyodrębniły się dwie formy - nowela wła-ściwa i nowela-opowiadanie. Pierwsza to krótki utwór epicki, którego akc...

Definicja kasty a) Kasta to zamknięta grupa społeczna do której przynależność jest uwarunkowana urodzeniem (status przypisany), charakteryzuje się: - endogamicznymi związkami małżeńskimi, odrębną kulturą, odrębnym stylem życia, określonym statusem w społeczeństwie, dziedziczeniem pozycji i zajęć przez członków, ściśle zrytualizowanymi kontaktami z osobami z ...

Cierpienie w III cz Dziadów CIERPIENIE I OFIARA W III CZ. DZIADÓW. Cierpienie jako : Cierpienie jako kara - źródłem cierpienia: grzech, krzywdzenie bliźnich (sen senatora, duchy Doktora i Bajkowe) krzywdę wymierzają siły nadprzyrodzone. Jej przestrzeń: poza światem realnym (po śmierci lub w przestrzeni snu) Cierpienie za ideę (Konrad). Jego źródłem nad ludzka wrażliwość...

Poglądy Witkiewicza na temat społeczeństwa, cywilizacji i kultury Poglądy Witkiewicza na temat kultury, cywilizacji i społeczeństwa Cywilizacja zmierza ku zagładzie z powodu zaniku “metafizycznego instynktu człowieka\". Utrata przez człowieka podmiotowości, jego mechanizacja, sprowadzenie do roli wykonawcy czynności, a nie twórcy- wiodą nieuchronnie do ostatecznego kryzysu cywilizacji, znajdującego swój...

Horacy i jego pieśni Horacy i jego pieśni. Horacy - najwybitniejszy poeta starożytny. Żył w latach 65 - 8 p.n.e. Pisał pieśni, satyry, listy poetyckie. Autor 2 ksiąg Satyr - krytyka wad i postaw ludzkich, utwory łagodne w tonie. Ważne miejsce zajmują \"Carmina\" (pieśni) - poeta wyraził w nich swoją filozofię życiową. Poglądy na życie oparł na filozofii epikurejs...

Charakterystyczne cechy poetyki baroku Charakterystyczne cechy poetyki baroku (Naborowski, Morsztyn) BAROK Epoka będąca przejawem kryzysu ideałów humanistycznych (filozofii, harmonii, ładu - Sęp Szarzyński, Treny Kochanowskiego). Świadomość egzystencji w nietrwałym świecie, a zarazem jego nieskończoność. Wewnętrzne rozdarcie jednostki. Nietrwałość wartości religijnych - reforma...