Cechy i funkcje eseju, reportażu i felietonu



„Esej, reportaż, felieton – cechy gatunku, funkcje”. Epoka pozytywizmu charakteryzuje się powstaniem i rozwojem prasy, która wychowuje czytelnika, przekazuje mu wiedzę i kształtuje jego poglądy, demokratyzując tym samym stosunki społeczne. Obok form publicystycznych wprowadza się również teksty literackie, powieść w odcinkach i ilustracje. Powstał nowy zawód – dziennikarz, choć nie było jeszcze szkół dziennikarskich. Wielu wybitnych pisarzy (tj. Prus, Sienkiewicz, Konopnicka, Orzeszkowa i Świętochowski) działało jako publicyści, felietoniści, reporterzy, krytycy wpływający na wysokość poziomu intelektualnego gatunków publicystycznych. Dziennikarstwo dawało także regularne zarobki, było warsztatem literata i miarą kulturoznawczą. Często uprawiane gatunki to: felieton, reportaż, eseistyka. Esej to szkic literacko naukowy poświęcony problematyce społecznej, filozoficznej, artystycznej itp. o walorach literackich sięgających niekiedy do fikcji fabularnej. Nazwa (od francuskiego „essai”, czyli „próba”). Zgodnie z nazwą idzie o próbę nowego ujęcia tematu, innego sposobu rozumowania, odkrywczość intelektualną połączoną z artyzmem jej przekazu. Artykuły, pisane głównie w formie esejów dzielimy na programowe i polemiczne (o problematyce społecznej) oraz rozprawki popularnonaukowe, występuje także eseistyka krytycznoliteracka (szerząca w ukryty sposób idee narodowe). Teksty głównego przedstawiciela tego gatunku - Aleksandra Świętochowskiego (zwanego „papieżem pozytywistów”) cechuje stylistyczny patos, bogactwo środków retorycznych i pamfletowy ton polemik. Autor, w redagowanym przezeń piśmie „Prawda”, stosował chwyt „ad personam”, który nadawał osobisty charakter esejom, przerysowywał zarzuty, stosował wyolbrzymienia i efektowną frazeologię. Świętochowski dążył do tego, by publicystyka dokonywała zmian w świadomości społeczeństwa (negował staroszlacheckie wstecznictwo) i przekształcała jego struktury. Nazwa felieton (fr. feuilleton – zeszycik) pochodzi od określenia wyodrębnionej linią, dolnej części kolumny czasopisma, w której zamieszczano materiały dotyczące literatury, sztuk pięknych, teatru, itp. Felieton to krótki artykuł o luźnej kompozycji, swobodnie łączący różnorodne tematy. Cechuje go lekkość stylu, komizm oraz wplecione elementy parodii, anegdoty i satyry. Nie pełnił on wyłącznie funkcji rozrywkowej, ale również dydaktyczną i poznawczą, piętnując złe cechy ludzi. Za klasyczne uznaje się felietony Prusa, ze specyficznym humorem autora i bogatej treści. Charakterystyczny w jego „Kronikach” jest również: swobodny, gawędowy tok narracji, kolokwializmy, bliski kontakt z czytelnikiem, którego często przywołuje zwrotami i przypomnieniami oraz pojawianie się zmyślonych scenek, fikcyjnych listów czy pamiętników. Reportaż, wyrosły z różnego rodzaju relacji z podróży, jest żywym opisem konkretnych zdarzeń znanych autorowi z bezpośredniej obserwacji. Cechowała go aktualność, konkretność, wyrazistość przedstawiania zjawisk w danym czasie i miejscu. Reportaże o różnorodnej tematyce były wprowadzeniem w prozę literacką: nowelistyczną powieściową. Przykładem mogą być "Listy z podróży do Ameryki" H. Sienkiewicza. Pisarza interesuje nie tylko nowy dla Polaka egzotyczny krajobraz prerii czy Gór Skalistych, ale także problemy gospodarcze i społeczne, a może najbardziej kwestie narodowościowe. Tragedia Indian, wyniszczenie ich plemion, przypomina autorowi los Polaków zniewolonych prze zaborców. Reportaż miał także za zadanie informować odbiorców o jakiś wydarzeniach, szczególnie ważnych w tamtych czasach odkryciach. Program pozytywistyczny stworzył nowe zadania, które owocowały różnorodnością tematyki oraz form publicystycznych. Rolą prasy, a w tym felietonu, reportażu i eseju, stało się upowszechnianie wielu dziedzin wiedzy, podniesienie poziomu kultury oraz ukształtowanie światopoglądu polskiej inteligencji.

Cechy i funkcje eseju, reportażu i felietonu

Materiały

Humanizm - pochodzenie pojęcia i wyjaśnienie Humanizm renesansowy W średniowieczu dorobek kultury grecko-rzymskiej, jako pogańskiej, został odrzucony i zaniedbany. Z chwilą jednak, gdy chrześcijaństwo ostatecznie zwyciężyło i okrzepło, stosunek do dziedzictwa antyku ulegał stopniowej zmianie. Toteż w kulturze europejskiej, od IX wieku począwszy, można dostrzec powtarzające się fale zainte...

Relacje między szczęściem jednostki a dobrem ogółu w literaturze polskiej Literatura polska w pewnych epokach tworzyła wzorce osobowe, które miały być przykładem postaw społecznych i wskazanego postępowania . Przez cały wiek XIX który był symbolem ucisku i uciemiężenia narodu polskiego, takim wzorcem był spiskowiec walczący o wyzwolenie kraju z pod ucisku zaborcy. Jeden z najbardziej wymownych wzorców stworzyła liter...

Znaczenie pracy w "Nad Niemnem" W jaki sposób udowadnia E. Orzeszkowa wartość pracy? Odpowiedz w oparciu o powieść pt. \"Nad Niemnem\". Stosunek pisarki do ideału pracy jest jasny - proponuje ona pogląd, że praca jest najwyższą wartością wolnego człowieka, stanowi o jego godności, nadaje życiu sens i szczęście. Powieść \"Nad Niemnem\" udowadnia powyższe założenia poprzez: ...

Streszczenie "Miłosierdzia Gminy" Marii Konopnickiej Akcja rozgrywa się w budynku urzędu gminnego w szwajcarskiej wsi Hottingen. Budynek ten został wzniesiony wspólnym wysiłkiem mieszkańców wsi. Tego dnia o godzinie dziewiątej rano rozpoczyna się zwykła - w pojęciu miejscowych ludzi licytacja. Jej przedmiotem jest 82-letni tragarz - Kuntz Wunderli. W budynku zbiera się liczna grupa obserwatorów i ...

Strategia produktu 1.Generalna Strategia Konkurencyjności oferty: Konkurencyjność poprzez: -poprawie jakości -innowacje -marketing ( promocje i reklamę) Podstawa działań jest analiza i ocena percepcji cech produktu przez nabywców, oczekiwań klientów dotyczących usprawnień i sposobu przyjmowania tych usprawnień przez nabywców. 2. Strategia przywódcy pole...

Gustaw jako romantyczny kochanek i indywidualista Gustaw- kochanek romantyczny i indywidualista w IV cz. “Dziadów” IV część “Dziadów” zaczyna się sielankowym nastrojem. Nastrój zmienia się od czasu pojawienia się pustelnika. Nie wiadomo, czy jest on duchem, czy osobą żywą. Gustaw (pustelnik) przybywa do księdza ponieważ był on jego księdza i szuka u niego pomocy, chce...

"Krzyżacy" jako powieść historyczna Krzyżacy jako powieść historyczna Krzyżacy to przykład gatunku epickiego, zwanego powieścią. Jest to dzieło dużych rozmiarów, wielowątkowe, ukazujące lasy bohaterów na tle społecznym, obyczajowym, historycznym, geograficznym. Obok wątku głównego (skupionego wokół głównego bohatera) są w niej wątki poboczne oraz epizody. Opowieść prowadzi n...

Streszczenie Sonetów Adama Asnyka Nad głębiami (Sonety XIII i XXIX) Powstały w latach 1883-1893 cykl trzydziestu numerowanych sonetów Nad głębiami uważany jest za podsumowanie i syntezę a jednocześnie dopełnienie przemyśleń filozoficznych Adama Asnyka. W Sonecie XIII mamy do czynienia z kontynuacją wyrażonego we wcześniejszych wierszach historiozoficznego przekonania o ni...