Krytyka szlachty w utworach Krasickiego



Krytyka szlachty sarmackiej w satyrach Krasickiego. „Do Króla”. Pozornie poeta atakuje króla St. A. Poniatowskiego, a faktycznie utwór jest panegirykiem (tekst pochwalny) na cześć władcy. Zarzuty stawiane królowi świadczą bowiem źle, nie o Poniatowskim, ale o samej szlachcie. Wypomina ona królowi, że: • nie pochodzi z królewskiego rodu; • że jest Polakiem; • że jest zbyt młody; • rządzi źle, ponieważ zbyt wiele uwagi zwraca na kulturę, a nie na wojnę. Z powyższych zarzutów wynika, że polska szlachta była ograniczona, a przy tym zrozumiała, że każdy przeciętny szlachcic czuł się godnym tronu, nie potrafił ukazać szacunku władcy „nim powie najśmielszy, pierwej się zakrztusi”. Rozumowanie szlachty jest naiwne, prostackie, wypomina królowi pochodzenie jakby to ono miało decydować o wartości króla. Polscy panowie woleliby na tronie obcego władcę, gdyż można wtedy uzyskać wszelkie przywileje, lepiej też dać władzę obcemu niż jednemu spośród szlachty - decyduje o tym zawiść. Polacy ponadto bezkrytycznie oceniają wszystko co obce, zwłaszcza zachodnie. Wypominanie królowi młodego wieku to szukanie dziury w całym. Gdyby był stary, atakowano by go za starość. To naiwność myśleć, że wiek decyduje o mądrości. Zacofana, prymitywna szlachta nie potrafi docenić władcy wykształconego, dbającego o oświatę i kulturę, nie szanuje też jego dobroci. „Pijaństwo”. Satyra ma charakter obrazku obyczajowego. Rozmowa kompanów dostarcza informacji o zwyczajach sarmackich. Nagminne jest pijaństwo, okoliczności szerzenia się pijaństwa to uroczystości rodzinne (imieniny żony), wizyty sąsiedzkie, złe samopoczucie, niestrawność - każda okazja jest dobra. Pije się bez umiaru, tracąc kontrolę nad reakcjami i zachowaniem. Następstwa picia to złe samopoczucie, ruina majątku, niezdolność do pracy, bójki, choroby „pamięć się przez nie traci, rozumu użycie, zdrowie się nadwyręża i ukraca życie”. Pijaka porównał Krasicki do zwierzęcia i doszedł do wniosku, że zwierzę postępuje rozsądniej, bo pije tyle, by ugasić pragnienie. Każdy wie o zaletach trzeźwości, a mimo tego nikt nie przestaje pić. Krasicki napiętnował tu tradycje sarmackie: częste wystawne uczty, fałszywy patriotyzm, burdy i bijatyki, brak silnej woli trwonienie majątku i przechwalanie się pijaństwem. „Świat zepsuty”. Jako biskup i kaznodzieja nawiązuje poeta do myśli Piotra Skargi, napomina Polaków, że lekceważą postanowienia dekalogu: rozwodzą się, nie oburza ich kłamstwo, pełno jest bezbożnych ksiąg „wszędzie nierząd, rozpusta, występki szkaradne”. Kobiety przestały się szanować, przyjaciele się kłócą, bracia nienawidzą, a krewni zagarniają dobytek sierotom. Nasi przodkowie z bólem muszą patrzyć na to, co się dzieje. Taki upadek obyczajów gubi państwa i z Polską może się stać tak jak z okrętem podczas burzy. Jeśli nie będzie jednego przywódcy i zgody, okręt zatonie. Krasicki w satyrach atakował wady polskiego społeczeństwa, posługiwał się ironią i kpiną („Do króla”), tonem moralizatorskim („Pijaństwo”) oraz kaznodziejskim („Świat zepsuty”). Satyra - utwór krytykujący i ukazujący wady społeczeństwa i jednostek.

Krytyka szlachty w utworach Krasickiego

Materiały

Ludzkość w czasach średniowiecza Cywilizacja To stan rodzaju społeczeństwa w danym okresie historycznym uwarunkowany stopniem opanowania potrzeb przez człowieka , a więc ogół dóbr materialnych , środków i umiejętności produkcyjnych oraz instytucji społecznych w powiązaniu z wierzeniami , czyli światem duchowym człowieka . Kultura Tworzona dla człowieka i przez człowieka w ra...

Elementy satyry i komizmu w twórczości polskich pisarzy oświecenia Sytuacja w państwie, w wieku XVII i XIX była przyczyną powstania literatury parenetycznej. Polska była krajem, w którym szlachta miała ogromny wpływ na losy państwa. Król był od niej całkowicie zależny i nie mógł sam podejmować decyzji. Takie prawa jak np. liberum veto osłabiały wewnętrznie Polskę i były późniejszą przyczyną szybkich rozbiorów P...

Przypowieści biblijne Nowego Testamentu Moralizatorski charakter przypowieści biblijnych Nowy Testament rozpoczynają cztery Ewangelie spisane przez Apostołów: Mateusza, Marka, Łukasza i Jana. Autorzy ukazują kolejne fakty z działalności Jezusa Chrystusa wśród ludzi, przede wszystkim opisują zdarzenia cudowne i przedstawiają naukę Mistrza zawartą najczęściej w formie przypowieści...

Klimat panujący w Azji Klimat Ogromna powierzchnia Azji, równoleżnikowy układ gór, cyrkulacja monsunowa, wpływ zimnych (Oja Siwo) iciepłych (Kuro Siwo) prądów mor. są przyczyną silnego zróżnicowania warunków klimatycznych. Azja leży we wszystkich pasach klim. półkuli pn. (równikowym na pd.-wsch., zwrotnikowym ipodzwrotnikowym na pd., umiarkowanym oraz podbiegunowym ...

Psychika człowieka zlagrowanego w "Opowiadaniach" Borowskiego Psychika \"człowieka zlagrowanego\" (\"Opowiadania\" T. Borowskiego). Dziś, po latach, osobowość Tadeusza Borowskiego wydaje się tragiczną, wypaczona przez wojnę i, później, przez piętno socrealizmu. Biografia pisarza i poety ma trzy oblicza. Należał do pokolenia Kolumbów, z domu i młodości wyniósł pierwsze pełne cierpień doświadczenia: ojciec ...

Analiza "Wilk i owieczka" Zbigniewa Herberta Wilk i owieczka Tytuł utworu z tomu Hermes, pies i gwiazda (1957) od razu przy¬wodzi na myśl bajki, których autorzy chętnie posługują się bohaterami zwierzęcymi, by poddać krytyce lub ośmieszyć niewłaściwe postawy i złe cechy ludzkie. Jest to chwyt literacki odwołujący się do stereoty¬powych opinii o zwierzętach. Konwencja bajkow...

Poszukiwanie prawdy o polskim społeczeństwie w epokach „Polska to rzecz wielka”,czy „Polska to wszystko hołota, tylko im złota?” Intelektualna wędrówka przez wybrane epoki literackie w poszukiwaniu prawdy o polskim społeczeństwie. Polskie społeczeństwo jest bardzo kontrowersyjnym społeczeństwem. Posiada bardzo wiele zalet, ale i także bardzo wiele wad. Polacy nigdy nie wi...

Ideał człowieka wszystkich epok Poglądy na świat kształtowały się pod wpływem nowej filozofii. Pierwszym ideałem człowieka stał się asceta, człowiek umartwiający się lekceważący życie doczesne. Przykładem ascety może być św. Aleksy. Aleksy tytułowy bohater „Legendy o św. Aleksym” . To człowiek który opiera się wszelkim pokusom, porzucił dom, rodzinę, posiadły mająt...