Żywotność mitologicznych postaci, motywów i symboli w "Mitologii"



Żywotność mitologicznych postaci, motywów i symboli w literaturze W tej części opracowania zasygnalizujemy literackie nawiązania do fabularnych elementów filozoficznych. O niektórych wspomnieliśmy już w poprzednich rozdziałach. Powszechnie znany i często wyzyskiwany jest motyw szczęśliwej i urodzajnej krainy Arkadii (geograficznie – położonej w starożytnej Gracji, środkowa część Peloponezu). Motyw ten pojawia się już w pieśniach Horacego, a następnie u M. Reja w Żywocie człowieka poczciwego, w wierszach J. Kochanowskiego, zwłaszcza w Pieśni świętojańskiej o Sobótce, w sielankach, np. Laura i Filon Franciszka Karpińskiego. Arkadyjska jest rzeczywistość Soplicowa w epopei Pan Tadeusz A. Mickiewicza, sceneria spotkań kochanków w cyklu Sonetów odeskich oraz zaścianek Bohatyrowicze w opowieści E. Orzeszkowej Nad Niemnem. Arkadia jest też rodzajem azylu, odskoczni od szarej codzienności, np. w lirykach J. Tuwima Do krytyków, Wiosna, K. I. Gałczyńskiego Pośba o wyspy szczęśliwe. Jest to zazwyczaj obraz pięknej, zdrowej przyrody w pogodne dni, wśród której bohaterowie miło spędzają czas. Kraina dostatku, urodzaju dopełnia poczucie szczęścia osobistego bohaterów. Narcyz to symbol próżności, miłości do samego siebie, samouwielbienia, kapryśności. W literaturze objawia się jako typ postaci, często ośmieszany, wykpiony. Jego odwzorowaniem są oświeceniowi modnisie: Żona modna I. Krasickiego, Starościna w komedii Powrót posła J. U. Niemcewicza. Podobnie zachowuje się Marta w balladzie Rękawiczka F. Schillera, Fantazjusz oraz Idalia z dramatu Fantazy J. Słowackiego, Hrabia z Pana Tadeusza A. Mickiewicza, córki tytułowego bohatera powieści H. Balzaka Ojciec Goriot, Zygmunt Korczyński oraz Emilia w Nad Niemnem E. Orzeszkowej, Izabela Łęcka w Lalce B. Prusa, Petroniusz i Neron w powieści Quo vadis H. Sienkiewicza, Emma Bowary – tytułowa bohaterka powieści G. Flauberta, egoistka Róża Żabczyńska w Cudzoziemce M. Kuncewiczowej. Podobną postawę można odnaleźć w wielu przykładach poezji erotycznej, np. W lirykach K. Prerwy-Tetmajera (Ja, kiedy usta, Lubię, kiedy kobieta), gdzie w zmysłowym, cielesnym kontakcie partner poszukuje ucieczki od rzeczywistości, lub w wystudiowanej nieprawdziwej miłości z wiersza Erotyk J. Iwaszkiewicza. Najbardziej doskonałym odwzorowaniem postaci Narcyza jest tytułowy bohater Portretu Doriana Graya O. Wilde’a. Nawiązywanie do osoby greckiego bożka ewoluuje od ukazywania postawy samouwielbienia do skrajnego estetyzmu, odejścia od naturalnych odruchów i uczuć. Można doszukiwać się wielu wpływów mitologicznych legend na twórczość literacką. Najbardziej wiernym nawiązaniem, czy raczej przetworzeniem (a nawet odtworzeniem) motywów są eposy starożytne Homera i Wergiliusza oraz dramaty antyczne (np. trylogia Sofoklesa Króle Edyp, Edyp w kolonie, Antygona). W późniejszych epokach odżywa wiele postaci (m.in. Prometeusz – postawa prometeizmu – por. III cz. Dziadów; Syzyf – praca bez efektu; Dedal i Ikar – konflikt pokoleń: rozsądek wieku dojrzałego i brawura, skłonność do uniesień w młodości), prawd moralnych (np. wina, która domaga się konsekwencji, a więc: wina i kara, wina i poczucie odpowiedzialności; wierność małżeńska – np. Penelopa, przywiązanie do ojczyzny – Odyseusz), nawiązań do przestrzeni o określonym charakterze (m.in. Arkadia, Hades, Olimp, Parnas). W języku potocznym funkcjonuje wiele symboli i związków frazeologicznych wywiedzionych z mitów, np. stajnia Augiasza, róg obfitości, paniczny strach. Nie sposób nawet tylko wskazać odpowiednie przykłady – jest ich tak wiele. Warto jednak, na podstawie tych kilku sugestii, uświadomić sobie, że mitologia jest prawdziwą skarbnicą wszelkich postaw, motywów i symboli, chętnie wykorzystywanych przez twórców literatury różnych epok8.

Żywotność mitologicznych postaci, motywów i symboli w "Mitologii"

Materiały

Charakterystyka "Dziadów" jako dramatu romantycznego 52. Scharakteryzuj \"Dziady\" jako dramat romantyczny. Romantyzm ukształtował się w całkowitej opozycji do epoki wcześniejszej - oświecenia. Świat ukazany przez romantyków, przepuszczony został przez pryzmat ich uczuć, wiary wewnętrznej. Twórcy romantyczni programowo zwalczali wszelkie zasady i reguły obowiązujące w dziełach literackich. N...

Warunki dla rozwoju rolnictwa WARUNKI DLA ROZWOJU RONICTWA: 1- PRZYRODNICZE (TERMICZNE, LOKALIZACJA, ZASOBNOŚĆ W WODĘ, ODMIANY ROŚLIN, RASY ZWIERZĄT); 2- POZAPRZYRODNICZE (STRUKTURA WŁASNOŚCI, POLITYKA FINANSOWA PAŃSTWA, KREDYTY). GLEBA – PODST. PROD. ROLNA, JEST PRODUKTEM LITOSFERY, HYDROSFERY, ATMOSFERY I BIOSFERY. WARTOŚCI GLEBY: 1- ŻYZNOŚĆ –...

Różnorosność refleksji we fraszkach Kochanowskiego Omów różnorodność refleksji i konstrukcji poetyckich we fraszkach Jana Kochanowskiego. O ile Mikołaj Rej zasłużył sobie na zaszczytne miano ojca literatury polskiej, o tyle Jana Kochanowskiego uznano za ojca poezji narodowej. Nigdy przedtem poezja nasza nie osiągnęła takich wyżyn, na jakie wzniósł ją właśnie Jan z Czarnolasu. Był to człowie...

Poezja do 1956 r - przykłady POEZJA DO ROKU 1956 Antoni Słonimski - „Alarm” – rodzaj reportażu z bombardowanej Warszawy, wezwanie do walki Władysław Broniewski - „Żołnierz polski” – utwór o smutnym i przygnębiającym nastroju, bohaterem jest przegrany polski żołnierz w czasie swojej tułaczki - „Mazurek Szopena” - R...

Krótko o "Innym świecie" \"Inny świat\" - jest autobiografią polskiego oficera, zesłanego z \"kontrrewolucyjnego\" wyroku do lagru na dalekiej północy. Autor opisuje życie obozowe, panujące w nim specyficzne zasady i reguły. Opisuje udręki głodu, zimna, nadmiernej i niebezpiecznej pracy. Wszechwładzę i samowolę obozowych władz. Nienawiść i okrucieństwo przestępców w st...

Przekłady Biblii 1. przekład ST na j. grecki - Septuaginta 2. przekład na j. łaciński - Wulgata polskie: 1. XIII w. Psałterz Kingi 2. XIV w. Psałterz Floriański 3. XV w. Psałterz Puławski 4. XV w. Biblia królowej Zofii 5. XVI w. Biblia Leopolity 6. XVI w. Biblia Jakuba Wujka 7. 1965 r. Biblia Tysiąclecia W Biblii jest różnorodność gatunkowa: psalmy, ...

Wartości literatury starożytnej Okres ciągnący się przez te tysiąc lat aż do roku 476 czyli daty upadku Rzymu, nosi nazwę antyku. Były to lata budowania cywilizacji, często oderwanych od siebie, żyjących własnym życiem z własnymi bogami, własną tożsamością i wreszcie z własnym obywatelem. Człowiek był ważnym ogniwem, przegrywał jednak w walce z bogami, półbogami i herosami. Is...

Kobieta i społeczeństwo - wyjaśnienie Kobieta i społeczeństwo. „Mężczyźni i kobiety są równouprawnieni”, głosi Ustawa Zasadnicza. To postanowienie konstytucyjne jest jednoznaczne. Mimo to stanowi raczej zalecenie niż odzwierciedlenie rzeczywistości społecznej. Dlatego też konstytucyjne i ustawowe gwarancje równouprawnienia zostały poszerzone. Do dziś kobiety ciągle...