Podmiotowość społeczna - indywidualna i kolektywna

Intuicje wiążące się z pojęciem podmiotowości to autonomia, eksterioryzacja, kreatywność, wolność, dezalienacja, współuczestnictwo w życiu społecznym, nie uleganie manipulacji Podmiotowość społeczna to zdolność jednostki lub zbiorowości społecznej do wywierania wpływu na strukturę społeczną, to także podatność tej struktury na wpływ; podmiotowość jest wypracowana, a nie dana raz na zawsze, nie wszystkie jednostki są podmiotami W socjologii: a) nurty uwypuklające podmiotowość kładą nacisk na spontaniczne, aktywne, czynne podejmowanie przez jednostki działań kreatywnych prowadzących do sensownych skutków; nurt ten stoi w opozycji do behawioryzmu – podmiotowość bierze się z interakcji, podmiotem jest się wśród innych b) P.Sztompka stworzył dialektyczną koncepcję podmiotowości społecznej – rzeczywistość społeczna jest syntezą powstałą w wyniku oddziaływania dwóch przeciwstawnych biegunów: podmiotowości jednostek i podmiotowości struktur c) metaforyczne rozumienie podmiotowości kolektywnej odnosi się do funkcji elit społecznych – elity decydują o cechach dominujących w danej zbiorowości d) wg Touraine – proponuje zastąpienie pojęcia roli społecznej przez podmiotowość i tożsamość Podmiot kolektywny – tworzy się w wyniku procesu integracji podmiotów jednostkowych, które cechuje świadomość wspólnego losu i interesu Stopnie dorzałośći kolektywnej: a) utopia – zanegowanie istniejącego stanu rzeczywistości społecznej oraz stworzenie obrazu społeczeństwa będącego wyrazem dążeń podmiotu b) projekt – stworzenie bardziej realistycznego obrazu rzeczywistości, próba usystematyzowania dążeń i postulatów c) rządność – konkretny projekt tworzenia świata społecznego