Cnota uczciwości - wartość w etyce biznesu

CNOTA UCZCIWOŚCI. Uczciwość należy do najbardziej podstawowych i powszechnie obiegowych wartości w etyce biznesu, odnoszących się do całej jego przestrzeni, do jego działalności we wszystkich dziedzinach, do wszystkich wystę¬pujących w nich relacji. Ale należy także do zasad najczęściej łamanych. Jest to cnota - wartość, zasada - elementarną i uniwersalna. Odnosi się do całości ludzkiego życia. Jest znana i uznawana we wszystkich formacjach moral¬nych i systemach etycznych. Jest wartością złożoną - obejmującą także inne wartości, jak prawdomówność, słowność, prawość, solidność, sprawiedliwość, nieprzekupność. Jest utożsamiana z nimi, lub traktowana zamiennie. Generalnie przez uczciwość rozumie się cechę moralną, której istotą jest ścisłe przestrzeganie norm moralnych określających wsp󳬿ycie ludzi oraz stosunek jednostki do samej siebie. Rozróżnia się uczciwość dyspozycyjną, jako trwałą cechę charakterologiczną, oraz sytuacyjną, dotyczącą konkretnego zachowania się w danej sytuacji. ("Kłamać w dostatkach większym jest występkiem, nie tracić prawdę, gdy potrzeba narusza" - W. Szekspir). Zawsze koniecznym warunkiem uczciwości jest we¬wnętrzne przeświadczenie o potrzebie i wartości określonego postępowania. "Bądź takim, abyś nie musiał czerwienić się sam przed sobą" (W. Hugo). Hone¬sty is’t the best policy - uczciwość jest najlepszym sposobem postępowania ¬mówi angielskie porzekadło. Czynnikiem takiego postępowania jest poczucie winy - zdolność odczuwania wstydu w przypadku sprzeniewierzania się zasa-dzie uczciwości. Uczciwość jest niezbędna w każdym działaniu ludzkim, zwłaszcza wówczas, gdy jego bezpośrednim przedmiotem - adresatem - jest człowiek. Mówimy o uczci¬wym człowieku w ogóle - ale także o uczciwym przedstawicielu określonego zawo¬du i działania - np. polityku, pracowniku, rzemieślniku. Uczciwość jest warunkiem dotrzymywania umów, podjętych zobowiązań. Mówi się o uczciwej polityce, uczci¬wej grze, uczciwych zawodach, np. sportowych, uczciwej konkurencji. Tradycyjnie pojęcie uczciwości odnoszono do wytwórczości, handlu, usług. Mówiono zatem, np. o uczciwości- lub nieuczciwości - kupieckiej, rzemieślniczej, przedsiębiorców, a także przedstawicieli tzw. wolnych zawodów - pracowników nauki, wymiaru sprawiedliwości, dziennikarzy, lekarzy. Zaprzeczeniem uczciwości we wszystkich przypadkach jest oszustwo, krętac¬two, matactwo, niedotrzymywanie zobowiązań -- wszelkiego rodzaju fałszerstwa, kłamstwa, świadome wprowadzanie w błąd na niekorzyść drugiej strony. W handlu np. typowe są oszustwa na miarze, wadze i cenie, na jakości towarów podobnie w usługach, m.in. turystycznych - ukrywanie wad towarów (np. terminu przydatności) i usług. W tzw. etyce finansowej częste są oszustwa podatkowe, opóźnianie rozliczeń i płatności oraz wynagrodzeń, ukrywanie obrotów, fałszowanie faktur (oszustwa cel¬ne), wyłudzanie odszkodowań lub kredytów, celowe bankructwa, sztuczne przepisy¬wanie majątku na podstawione osoby lub firmy. W naszej prasie roi się od opisu fałszerstw i oszustw popełnianych w bizne¬sie. Tytuły publikacji brzmią np.: "Nieuczciwość na warszawskiej giełdzie", "Re¬kordowa manipulacja". Jedna z prokuratur oskarżyła agenta celnego oraz pra¬cownika pewnej firmy o fałszowanie faktur eksportowych przez zaniżenie war¬tości towarów na kwotę prawie 3,5 mln dolarów. Inna oskarżyła byłe kierownictwo jednej ze spółek akcyjnych o fałszowanie raportów statystycznych, podawanie nieprawdziwych danych w sprawozdaniach. Fałszywe dane wpłynęły na infor¬macje przekazywane Komisji Papierów Wartościowych. Byłemu księgowemu jednej ze spółek prokurator zarzuca, że grał na giełdzie wykorzystując poufne informacje własnej firmy, do których miał dostęp z racji pełnienia swych funk¬cji. Podobny zarzut- korzystanie z poufnych informacji o treści zleceń giełdowych postawiono też byłemu maklerowi giełdowemu. Prokuratura podejrzewa, że grupa biznesmenów manipulowała kursami akcji niektórych firm. Za nieuczci¬wość usunięto z Business Center Clubu kilkunastu biznesmenów. Kartę człon¬kowską stracił np. przedsiębiorca, który z kilku banków wziął kredyty pod za¬staw tych samych dóbr. Po serii głośnych afer i bankructw przedsiębiorcy zaczynają rozumieć, że sukces osiągnięty w nieuczciwy sposób kończy się często katastrofą - stwierdził jeden z liderów Business Center Club (z prasy).