Romantyczna i pozytywistyczna koncepcja patriotyzmu w "Nad Niemnem"



Odwołując się do powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem” wyjaśnij, na czym polegała romantyczna i pozytywistyczna koncepcja patriotyzmu. Młode pokolenie końca lat 60, które ujrzało na własne oczy klęskę powstania styczniowego, wystosowało protest wobec ideologii romantycznej, Młodzi byli już zniecierpliwienie irracjonalnymi koncepcjami, zrywami, które kończyły się śmiercią młodzieży, konfiskatą dóbr, zsyłkami lub emigracją. Zachęceni racjonalną filozofia Zachodu, porażeni wizją ziemskiej nędzy, niesprawiedliwości społecznej, zaczęli głosić przyziemne, niezbyt „cudowne”, lecz praktyczne ideały. Do romantyzmu i postawy uduchowionego romantyka - wieszcza odnosili się niechętnie, stosując nieraz ośmieszenie, pogardę lub kpinę. Następnym ważnym zagadnieniem powieści jest kwestia tradycji romantycznej. Problematykę tę wprowadza do utworu drugi z zaznaczonych porządków czasu przeszłego – XIX wiek, który jest ukazany poprzez dwie retrospekcje – kampanię napoleońską i powstanie styczniowe. Dla mieszkańców dworu i zaścianka to przeszłość mniej odległa, funkcjonująca jeszcze żywo w pamięci, wzniosłą i niejednokrotnie bolesna. Paradoksalnie, mimo szaleństwa historii, była czasem zgody i pojednania Korczyńskich i Bohatyrowiczów. Razem wówczas walczyli, bo we wspólnej walce dostrzegli szanse odzyskania „ raju utraconego”, powrotu do świata Jana i Cecylii. Materialnym świadectwem dawnej walki i ideałów jest mogiła powstańcza – symbol solidarności i patriotyzmu. Spoczywa w niej 40 powstańców, wśród nich brat Benedykta Korczyńskiego, Andrzej, i ojciec Janka Bohatyrowicza, Jerzy. W nadniemeńskiej przestrzeni mogiła stanowi miejsce święte. Jest przedmiotem wzniosłego kultu ze strony okolicznych mieszkańców. Pamięć o bohaterskiej walce przodków określa stosunek potomnych do historii, do narodowych tradycji. Staje się, obok szacunku dla pracy, drugim ważnym kryterium oceny wartości człowieka. Bohaterowie „Nad Niemnem” według wyraźnego biało-czarnego schematu dzielą się na tych, którzy kultywują pamięć o powstańczej walce (Anzelm i Jan Bohatyrowicz, Andrzejowa Korczyńska), i tych, dla których mity przeszłości nie maja żadnego znaczenia ( Emilia, Kirło, Zygmunt, Różyc). Ci pierwsi budzą sympatię, są wyraźnie kreowani na wzory pozytywne. Kosmopolici i renegaci potrafiący odnaleźć się jedynie w wielkim świecie Paryża zostali poddani ostrej krytyce. To, według autorki, jednostki kompletnie bezwartościowe, puste duchowo, wyjałowione pod względem moralnym. Tak jednoznaczny układ kompozycji postaci, chociaż mało przekonujący i artystycznie niedoskonały, ma za zadanie odsłonić prawdę o istotnej roli, jaką odgrywa w życiu człowieka jego związek z przeszłością, dziejami przodków. Ludzie odcięci od korzeni, pozbawieni świadomości historycznej ulegają degeneracji i alienacji, nie chce i nie potrafią odnaleźć dla swojej egzystencji wyższej motywacji. Pielęgnowanie i uświęcanie tradycji daje natomiast oparcie, pozwala zachować niezachwianą postawę moralną i duchową. Ukazanie przez Orzeszkową postawy Polaków po klęsce powstania styczniowego są reprezentatywne nie tylko dla szlachty kresowej, ale dla całego społeczeństwa. Upadek powstania podzielił świat szlachty kresowej. W powieści powraca motyw dawnych czasów, kiedy to Korczyńscy przyjaźnili się z Bohatyrowiczami ( Andrzej i Jerzy), razem szli do powstania, wyznawali te same idee demokratyzmu. Postacią wręcz symboliczną jest Andrzej Korczyński, szerzący oświatę i pomagający ludowi. Jego brat – Benedykt – zdaje się zapominać o dawnych ideach, choć również brał udział w konspiracji. Podkreślone jest jednak, że waśnie z Bohatyrowiczami sprawiają mu ból, nie chce on również sprzedać lasu z mogiłą powstańców, której nie odwiedza, opiekują się nią Bohatyrowicze, są oni również ostoją religijności. Postawa Benedykta przypomina postawę pozytywistów, którzy zostali zmuszeni przez okoliczności historyczne do zapomnienia o swoim młodzieńczym idealizmie. Przypomina mu o nim syn - Witold, zarazem realista, wychowanek pozytywistów, zwolennik pracy organicznej, reformator, jak i idealista, marzyciel, demokrata, pragnący zmienić świat, podobny do ojca i zarazem odsłaniający jego błędy. Postać Benedykta jest heroiczna i tragiczna.

Romantyczna i pozytywistyczna koncepcja patriotyzmu w "Nad Niemnem"

Materiały

Wieś od renesansu do współczesności 1 wieś od renesansu do współczesności 2 wieś i jej problemy w nowelach żeromskiego 3 obraz wsi polskiej dawnej i dziś 4 sielanka wieś w ujęciach reja kochanowskiego i szymonowica 5 obraz wsi w literaturze polskiej na podstawie wybranych dzieł różnych epok 6 relacja między szczęściem jednostki a dobrem ogółu w literaturze i twojej własnej ...

Portrety bohaterów skazanych na samotność „Samotność, cóż po ludziach?” – najciekawsze Twoim zdaniem literackie portrety bohaterów skazanych na samotność z wyboru. Bohaterowie opisywani przez literaturę różnych epok, którzy nie byli rozumiani przez otoczenie, bardzo często doświadczali uczucia samotności. Myślę, że takiej samotności doświadczali przede wszystkim ci,...

Polski romantyzm w "Odzie do młodości" i "Romantyczności" Program polskiego romantyzmu zawarty w „Odzie do młodości” i „Romantyczności” A. Mickiewicza. Ballada „Romantyczność” bezpośrednio prezentuje romantyczny punkt widzenia na sprawy tego świata – ukazuje, czym jest owa romantyczność – i jak przebiega spór romantyków z klasykami. Mickiewicz w swy...

Miłość Wertera do Lotty - plan Narodziny i rozwój miłości Wertera do Lotty. Radość z poznania Lotty i fascynacja jej postacią (\"Tyle prostoty przy takim rozumie, tyle dobroci przy takiej mocy, tyle spokoju duszy...\") Wiadomość o Albercie-narzeczonym Lotty Bliższe poznanie podczas zabawy Przekonanie Wertera o odwazajemnieniu jego uczuć przez Lottę (\"On...

Hołd powstańcom w "Gloria victis" TEMAT: Hołd powstańcom styczniowym w „Gloria victis”. Na Polesie Litewskie przyleciał wiatr, nie był tu 50 lat, pytał drzewa o zdarzenia. Usłyszał historię wielkiej bitwy, po której została zbiorowa mogiła, na niej mały krzyżyk. Dowódcą był wódz na miarę Leonidasa - Romuald Traugutt. Nie o nim jednak opowiadają drzewa, lecz o dwóc...

Wybór między inwestycjami rzeczowymi i finansowymi Wybór między inwestycjami rzeczowymi i finansowymi: Przedsiębiorstwo musi zdecydować, czy ulokować wolne środki pieniężne w inwestycje rzeczowe czy finansowe. Podejmowanie decyzji o lokowaniu środków pieniężnych inwestycje finansowe na rynku finansowym, to najczęściej decyzje o: • Lokowaniu pieniędzy bankach; • Zakupach udziałów ...

Streszczenie Ballad Adama Mickiewicza Romantyczność Ballada ta została uznana za wyraz artystycznych i ideowych przekonań poety. Romantyczność jest wręcz modelowym przykładem ballady jako gatunku literackiego: fabuła jest tu wyrazista, narrator obecny, bohaterowie jasno określeni. Cały utwór epatuje wręcz tajemniczością, niesamowitością, a nawet grozą. Romantyczność została uznan...

Instytycje i organizacje - dane INSTYTUCJE I ORGANIZACJE ONZ NALEŻY 189 KRAJÓW; POWST.-KWIECIEŃ 1945R. W SAN FRANCISCO (USA); NIE NALEŻĄ SZWAJCARIA I WATYKAN; UTRZYMANIE POKOJU NA ŚWIECIE; SIEDZIBA-GENEWA; SIEDZIBA MIĘDZYNARODOWEGO TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI-HAGA; SEKRETARZ WYBIERANA CO 5 LAT-OBECNIE BIURO JEST W KENII, BO TAM JEST SEKR. GENERALNY-KOFI ANA (Z G...