Romantyczna i pozytywistyczna koncepcja patriotyzmu w "Nad Niemnem"



Odwołując się do powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem” wyjaśnij, na czym polegała romantyczna i pozytywistyczna koncepcja patriotyzmu. Młode pokolenie końca lat 60, które ujrzało na własne oczy klęskę powstania styczniowego, wystosowało protest wobec ideologii romantycznej, Młodzi byli już zniecierpliwienie irracjonalnymi koncepcjami, zrywami, które kończyły się śmiercią młodzieży, konfiskatą dóbr, zsyłkami lub emigracją. Zachęceni racjonalną filozofia Zachodu, porażeni wizją ziemskiej nędzy, niesprawiedliwości społecznej, zaczęli głosić przyziemne, niezbyt „cudowne”, lecz praktyczne ideały. Do romantyzmu i postawy uduchowionego romantyka - wieszcza odnosili się niechętnie, stosując nieraz ośmieszenie, pogardę lub kpinę. Następnym ważnym zagadnieniem powieści jest kwestia tradycji romantycznej. Problematykę tę wprowadza do utworu drugi z zaznaczonych porządków czasu przeszłego – XIX wiek, który jest ukazany poprzez dwie retrospekcje – kampanię napoleońską i powstanie styczniowe. Dla mieszkańców dworu i zaścianka to przeszłość mniej odległa, funkcjonująca jeszcze żywo w pamięci, wzniosłą i niejednokrotnie bolesna. Paradoksalnie, mimo szaleństwa historii, była czasem zgody i pojednania Korczyńskich i Bohatyrowiczów. Razem wówczas walczyli, bo we wspólnej walce dostrzegli szanse odzyskania „ raju utraconego”, powrotu do świata Jana i Cecylii. Materialnym świadectwem dawnej walki i ideałów jest mogiła powstańcza – symbol solidarności i patriotyzmu. Spoczywa w niej 40 powstańców, wśród nich brat Benedykta Korczyńskiego, Andrzej, i ojciec Janka Bohatyrowicza, Jerzy. W nadniemeńskiej przestrzeni mogiła stanowi miejsce święte. Jest przedmiotem wzniosłego kultu ze strony okolicznych mieszkańców. Pamięć o bohaterskiej walce przodków określa stosunek potomnych do historii, do narodowych tradycji. Staje się, obok szacunku dla pracy, drugim ważnym kryterium oceny wartości człowieka. Bohaterowie „Nad Niemnem” według wyraźnego biało-czarnego schematu dzielą się na tych, którzy kultywują pamięć o powstańczej walce (Anzelm i Jan Bohatyrowicz, Andrzejowa Korczyńska), i tych, dla których mity przeszłości nie maja żadnego znaczenia ( Emilia, Kirło, Zygmunt, Różyc). Ci pierwsi budzą sympatię, są wyraźnie kreowani na wzory pozytywne. Kosmopolici i renegaci potrafiący odnaleźć się jedynie w wielkim świecie Paryża zostali poddani ostrej krytyce. To, według autorki, jednostki kompletnie bezwartościowe, puste duchowo, wyjałowione pod względem moralnym. Tak jednoznaczny układ kompozycji postaci, chociaż mało przekonujący i artystycznie niedoskonały, ma za zadanie odsłonić prawdę o istotnej roli, jaką odgrywa w życiu człowieka jego związek z przeszłością, dziejami przodków. Ludzie odcięci od korzeni, pozbawieni świadomości historycznej ulegają degeneracji i alienacji, nie chce i nie potrafią odnaleźć dla swojej egzystencji wyższej motywacji. Pielęgnowanie i uświęcanie tradycji daje natomiast oparcie, pozwala zachować niezachwianą postawę moralną i duchową. Ukazanie przez Orzeszkową postawy Polaków po klęsce powstania styczniowego są reprezentatywne nie tylko dla szlachty kresowej, ale dla całego społeczeństwa. Upadek powstania podzielił świat szlachty kresowej. W powieści powraca motyw dawnych czasów, kiedy to Korczyńscy przyjaźnili się z Bohatyrowiczami ( Andrzej i Jerzy), razem szli do powstania, wyznawali te same idee demokratyzmu. Postacią wręcz symboliczną jest Andrzej Korczyński, szerzący oświatę i pomagający ludowi. Jego brat – Benedykt – zdaje się zapominać o dawnych ideach, choć również brał udział w konspiracji. Podkreślone jest jednak, że waśnie z Bohatyrowiczami sprawiają mu ból, nie chce on również sprzedać lasu z mogiłą powstańców, której nie odwiedza, opiekują się nią Bohatyrowicze, są oni również ostoją religijności. Postawa Benedykta przypomina postawę pozytywistów, którzy zostali zmuszeni przez okoliczności historyczne do zapomnienia o swoim młodzieńczym idealizmie. Przypomina mu o nim syn - Witold, zarazem realista, wychowanek pozytywistów, zwolennik pracy organicznej, reformator, jak i idealista, marzyciel, demokrata, pragnący zmienić świat, podobny do ojca i zarazem odsłaniający jego błędy. Postać Benedykta jest heroiczna i tragiczna.

Romantyczna i pozytywistyczna koncepcja patriotyzmu w "Nad Niemnem"

Materiały

Mit a literatura MIT A LITERATURA Mit powstał jako opowieść ustna o stałej osnowie fabularnej, która – przekazywana ustnie - miała różne warianty. Mit występował w wielu wersjach, szczegóły nie były ważne, liczyła się całość. Mit nie jest więc gatunkiem literackim, ale spowodował powstanie gatunków w literaturze np.: epos jako zapis mitu. MIT W SPOŁEC...

"Śluby panieńskie" jako komedia intrygi Komedia intrygi Kompozycja komedii Fredry pozostaje w wyraźnym związku ze schematem strukturalnym rządzącym komedią oświeceniową. Nawią mnie do wzorów klasycznych, do Moliera, polega na wykorzystywaniu wad i śmieszność postaci do budowania i regulacji tempa akcji. Fredro rezygnuje z zabiegów satyrycznych i kontrastowania postaci w technice...

Socjometria - wyjaśnienie pojęcia SOCJOMETRIA - dział socjologii, który zajmuje się oddziaływaniami między członkami grupy, bądź między jednostką a zbiorowością; metoda opracowywania już zdobytych materiałów Techniki badań wzajemnych oddziaływań: - obserwacja - kwestionariusz socjometryczny (socjotechniczny) - zawiera pytania dotyczące reakcji międzyludzkich (np. sprawdzamy ...

"Żeńcy" i "Krótka rozprawa" - porównanie Oba utwory reprezentują niezmiernie popularny w renesansie gatunek dialogu, choć \"Żeńcy\" uznawane są przede wszystkim za sielankę. Dialogi te nie są dramatami, nie mają wyraźnej zdarzeniowej akcji i nie są pisane z myślą o widowisku scenicznym. Jednakże można w nich odnaleźć znamiona swoistej teatralizacji, wynikającej z natury prezentowanej d...

Czego oczekuje od literatury jej współczesny odbiorca Jest coś, czego - uważając się za współczesnego odbiorcę literatury - nie oczekuję od niej z pewnością Przepisu na życie, wyjaśniania świata, czyli odpowiedzi bez pytań. Ponieważ pytania pomagają odnaleźć własną definicję, a dogmatyczna podana do wierzenia definicja zamyka umysł w klatce zgody lub wyrzuca poza nią buntem. A jeśli dogmat okaże si...

"Do obywatela Johna Browna" - charakterystyka bohatera, treść \"Do obywatela Johna Browna\" - tytułowy bohater był amerykańskim demokratą, walczącym o zniesienie niewolnictwa murzynów. W 1859r. Brown uderzył na arsenał chcąc wywołać powstanie mające na celu zniesienie niewolnictwa . Za to został postawiony przed sądem , oskarżony o zdradę stanu i skazany na śmierć. Poeta odczuwa ból, że to właśnie w Ameryc...

Kursy walutowe - definicja KURSY WALUTOWE- klasyfikacja ze względu na: 1.Rodzaj transakcji walutowej:-bieżące,-terminowe,-swapowe-futures –opcyjne 2.Zakres ograniczeń:-waluty wymienialnej-waluty niewymienialnej-oficjalny –czarnorynkowy 3.Sposób dokonywania zmian kursu:-stały różnica polega na zakresie interwencji władz państwa –zmienny- sztywne kursy urz...

Inwestycje kapitałowe banków Alokacja aktywów oznacza plan inwestowania w różnego rodzaju instrumenty finansowe w celu ochrony zainwestowanego kapitału przed niekorzystnymi czynnikami występującymi na rynku. Budowa portfela polega na ogół na koncepcji przetrzymywania różnorodnych instrumentów finansowych, nie zaś na przywiązywaniu się do pojedynczej inwestycji. Ma to na...