Pojęcia renesansu i baroku



Humanizm – prad umyslowy, skupiajacy swe zainteresowanie na czlowieku. H glosili potrzebe poznania jednostku ludzkiej.Haslem przewodnim H. Staly się slowa Terencjusza : „Czlowiekiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce”. H. Stoi w opozycji do średniowiecznej filozofii i scholastyki, H. glosili wiare w filozofie rozumu a poznanie czlowieka i praw rzadzacych przyroda uznawali za podstawowe zadanie filozofii, nauki i sztuki.podkreslal mozliwosc wszechstronnego rozwoju czlowieka Reformacja - mianem tym określa się wszystkie dążenia, które za swój cel uważały zreformowanie Kościoła, jego praktyk i doktryn. Ruch reformacyjny, choć stał się przyczyną wojen religijnych i podziałów, zarówno w łonie Kościoła jak i między ludźmi, przyniósł jednak nowy typ sztuki, obyczajów, rozwinął języki narodowe, osłabił władzę Kościelną a wzmocnił świecką. Irenizm – w teologii chrześcijańskiej kierunek dążący do zniwelowania różnic między chrześcijanami i przywrócenia jedności drogą wzajemnych ustępstw Epikureizm – glosil – etyke hedonistyczną opartą na przeświadczeniu, że szczęście polega na doznawaniu przyjemności, a nieszczęście na doznawaniu cierpienia. wartość posiadają jedynie dobra doczesne. wyrzeka się czynników nadprzyrodzonych i uznaje wszelkie byty za cielesne. Stoicyzm - Twierdzili, że cnota stanowi jedyne dobro moralne, z którego wynikają wszystkie pozytywne działania. Podobnie jak cały świat, stoicy traktowali społeczeństwo jak organizm - stąd wynikał postulat działania dla wspólnego dobra. Hedonizm - (z greckiego "rozkosz"), doktryna etyczna, wg której rozkosz jest najwyższym dobrem, celem życia i naczelnym motorem ludzkiego postępowania. Fraszka - krótki utwór wierszowany, liryczny lub satyryczny, często oparty na anegdocie. Figlik – Pieśń, utwór poetycki należący od starożytności do klasyki poezji. Nazwa pieśni była używana na określenie różnych zjawisk literackich, np.: całości liryki, w dawnej epice - części eposu, poematu rycerskiego (tzw. chansons de geste) P. : religijne, biesiadne, miłosne, historyczne Tren - utwór poetycki wywodzący się z poezji żałobnej antycznej Grecji. Pierwotnie pieśń obrzędowa, później ważny element greckiej tragedii. Wyrażała żal z powodu czyjejś śmierci, rozpamiętywała myśli i czyny zmarłego, sławiła jego zasługi. Sielanka - gatunek literacki obejmujący tematy zaczerpnięte z życia wiejskiego - rolników, pasterzy, rybaków, myśliwych itp. Składa się najczęściej z lirycznego lub opisowego wprowadzenia oraz wypowiedzi bohaterów, może też stanowić liryczny monolog Barok – Kontrreformacja – prąd w Kościele katolickim zwalczający reformację w celu odbudowy własnej potęgi oraz politycznych, gospodarczych i kulturalnych wpływów. . Zmiany polegaly na dążeniu do reformy wewnątrz Kościoła poprzez pogłębienie życia religijnego, wzmożenie dyscypliny, eliminację najbardziej rzucających się w oczy nadużyć kleru. Sarmatyzm – oznacza caloksztalt XVII obyczajow i kultury szlacheckiej, zwykle utozsamianych z samowola, zacofaniem, z pogarda i niechecia do cudzoziemcow, ciasnym tradycjonalizmem, dewocja Rokoko, styl w sztukach plastycznych rozwijający się w okresie ok. 1720-1790, wieńczący epokę baroku, a jednocześnie zajmujący wobec niej pozycję antagonistyczną. Szalenie dekoracyjny. Orientalizm, przejawiająca się w literaturze i sztuce (jako forma egzotyzmu) fascynacja życiem i kulturą narodów Bliskiego i Dalekiego Wschodu (zwłaszcza arabską, perską, chińską, hinduską i japońską). Orientalizm pojawił się już w starożytności, rozwinął szczególnie w średniowieczu i w okresie baroku. Orientalizm wycisnął również piętno na ówczesnej sztuce i modzie Koncept – wyszukany pomysl poetycki, który ma oszolomic czytelnika. Niezwykle operacje jezykowe, metafory, szokujace paradoksy. Marinizm - dążył do zaskoczenia i zadziwienia czytelnika kunsztownym i zawiłym stylem, niezwykłymi metaforami, obrazami, itd. Cechowała go zmysłowość w sposobie ujmowania tematyki erotycznej i sensualizm w widzeniu świata. Konceptyzm, kierunek w poezji, zbliżony do marinizmu i kultyzmu, znany w literaturze hiszpańskiej i włoskiej głównie w XVII w., charakteryzujący się niezwykłością myśli, nieoczekiwanymi skojarzeniami i przeciwstawieniami Pamiętnik, relacja piśmiennicza odtwarzająca autentyczne wydarzenia, których autor był uczestnikiem bądź naocznym świadkiem, przekazująca także osobiste refleksje i przeżycia wewnętrzne związane z opisywanymi faktami. W centrum zdarzeń znajduje się zawsze autor, co przesądza o autobiograficznym charakterze pamiętnika. Sonet, kunsztowna kompozycja poetyckiego utworu literackiego złożona z 14 wersów zgrupowanych w dwóch czterowierszach i dwóch tercynach. W Polsce wprowadzili ten gatunek J. Kochanowski i M. Sęp Szarzyński. Retoryka, pierwotnie sztuka pięknego, logicznego mówienia oraz wyrażania uczuć, wchodząca w skład podstawowego wykształcenia humanisty. Retoryka ukształtowała się w starożytnej Grecji, za jej ojca uchodzi IsokratesAntyteza, w literaturze - zestawienie 2 elementów znaczeniowo przeciwstawnych w jedną całość treściową dla uzyskania wyższej ekspresji (np: "gromobicie ciszy", ) Apostrofa , retoryczny zwrot do osoby, uosobionych pojęć lub rzeczy; apostrofa nadaje wypowiedzi patos, np. Czego chcesz od nas, Panie... J. Kochanowskiego Retoryczne pytanie, pytanie, na które nie oczekujemy odpowiedzi, ponieważ nie można w ogóle jej udzielić lub jest ona tak oczywista, że zadając pytanie chcemy jedynie podkreślić nasze stanowisko Peryfraza, omówienie, zastąpienie nazwy zjawiska przez jego rozbudowane opisanie. Figura retoryczna służąca w dawnej twórczości do wzbogacenia i rozwijania tematu Przerzutnia w poezji widoczna rozbieżność między granicą wersu a granicą jednostki składniowej, której zakończenie znajduje się w wersie następnym. Przerzutnia jest w wielu przypadkach stosowana celowo dla urozmaicenia toku rytmicznego bądź zaakcentowania lub zmodyfikowania sensu zespołów słownych. Średniówka, wyznaczony przez reguły danego systemu wersyfikacyjnego przedział wewnątrzwersowy, którego postać i umiejscowienie decydują o konturze intonacji w obrębie wersu Paradoks, zaskakujące sformułowanie, w sposób efektowny prezentujące myśl lub ideę przeciwstawiającą się stereotypowym mniemaniom Oksymoron, wyrażenie złożone z dwóch przeciwstawnych znaczeniowo składników, ukazuje właściwości, stany, działania itp. o charakterze paradoksalnym, łączącym w jedną całość sprzeczności Hiperbola, w literaturze wyolbrzymianie zjawiska, problemu, przedmiotu opisu itp., np. w języku potocznym "pękać ze śmiechu", "umierać ze zmęczenia

Pojęcia renesansu i baroku

Materiały

Ogólna charakterystyka Oświecenia Oświecenie - wiek filozofów, wiek rozumu, wiek ludzi światłych, mądrych, wykształconych. Kolebką nowego prądu umysłowego była Europa zachodnia Anglia, Francja i Holandia. Podstawe idei oświeceniowej tworzyły podlądy XVII w. uczonych filozofów. Kortezjusz dał początek racjonalizmowi twierdząc, iż prawdziwe jest tylko to poznanie które możemy osią...

Dlaczego zginął Rudy i Alek - "Kamienie na szaniec" ? DLACZEGO ZGINĘLI RUDI I ALEK? W marcu 1943 roku aresztowany został Heniek, komendant Grup Szturmowych. W jego notatniku gestapo znajduje adres i nazwisko Rudego, w wyniku czego został on aresztowany i przewieziony na Aleję Szucha. Mmimo strasznych tortur nikogo nie wydał. Choć dotychczas nie praktykowano \"odbijania więźniów\" dla Rudego p...

Krótkie streszczenie ballady "Romantyczność" Mickiewicza Otwierający cykl Ballad i romansów utwór Romantyczność, jest uznawany za manifest ideowy i poetycki w twórczości Adama Mickiewicza. Pierwsza część ballady to krótkie opowiadanie o obłąkanej, wiejskiej dziewczynie, której na imię Karusia. Przed laty straciła ukochanego, a teraz rozmawia z nim, śmieje się do niego i próbuje dotknąć. Wierzy bowiem...

Środowisko a człowiek Środowisko: • w rozumieniu geograficznym to wszystko to, co nas otacza, środowisko dotyczy elementów pierwotnych, naturalnych, tj .ludzie, powietrze, zwierzęta • przez pojęcie „środowisko geograficzne” rozumiemy ogół przyrody ożywiony i nieożywiony W skład środowiska wchodzą (elementy): 1) litosfera – twarda pow...

Trzy koncepcje naprawy kraju w "Przedwiośniu" Nowa rzeczywistość niepodległego państwa rozczrowała wielu, m.in Żeromskiego. Dlatego w \"Przedwiośniu\" zawarł on trzy koncepcje naprawy kraju. Oto owe trzy programy, zaprezentowane w powieści: Mit szklanych domów. Chcąc zachęcić Cezarego do wyjazdu do Polski, Seweryn Baryka przedstawił mu swoją ojczyznę jako kraj, w którym zaczęła się rozwi...

Pracodawca a pracownik PRACODAWCA-PRACOWNICY. Rozwój gospodarki wolnorynkowej w naszym kraju, także bezrobocie, wpływa również na charakter stosunków za¬chodzących między pracodawcą i pracownikiem. Z jednej strony wpływa on na wzrost wymagań stawianych przez pracodawców, sprawia, że dyktują oni pra¬cownikom, za których płacą podatki i ubezpieczenie, i od k...

Naturalizm w teatrze - młoda polska NATURALIZM W TEATRZE - przedłużenie i wyeksponowanie cech realizmu ¨istnienie w świecie ludzkim powszechnie obowiązujących biologicznych praw natury (walka o byt i eliminowanie jednostek słabszych) ¨ukazywanie postaci zmierzających do kariery, majątku, uznania społ. bez oglądania się na wartości wyższe ¨głoszenie bezwzględnej prawdy o biologi...

Cechy dramatu awangardowego na przykładzie "Szewców" W XX-leciu oryginalnością odznacza się rozwój dramatu jako gatunku literackiego, między innymi nurtu groteski i drwiny, zaliczającego się do ówczesnego nurtu awangardy; nurt ten oznaczał się współczesnym humorem, wyczuciem aktualnych problemów, nowoczesnością formy literackiej, śmiałością eksperymentatorską no i wybiegającą w przyszłość wyobraźn...