Zachowanie asertywne



Do bloku podstawowych zachowań asertywnych należą:  Obrona swoich praw  Wyrażanie uczuć pozytywnych  Wyrażanie uczuć negatywnych  Przyjmowanie uczuć i opinii innych osób  Stanowienie swoich praw  Wyrażanie osobistych opinii i przekonań  Zabieranie głosu na szerszym forum  Asertywna reakcja na własne poczucie krzywdy lub winy  Monolog wewnętrzny polegający na rozpoznawaniu i przekształcaniu tych zdań na własny temat, które blokują uruchomienie zachowań asertywnych. Najważniejszym indywidualnym prawem człowieka jest jego prawo do bycia sobą. Oznacza to, że mogę dysponować moim czasem, energią i dobrami materialnymi oraz układać sprawy osobiste według własnej woli i zgodnie z własnym interesem – tak jak go pojmuję. Mam prawo wyrażać siebie – swoje uczucia, opinie, postawy i potrzeby, o ile czynię to w sposób nie naruszający praw innych osób. Pierwszą umiejętnością w obronie swoich praw jest mówienie „Nie”, bowiem najczęstszym powodem dla którego ludzie z poczuciem przymusu robią coś, na co nie maja ochoty, są kłopoty z odmawianiem. Asertywna odmowa, to stwierdzenie czytelne, bezpośrednie, uczciwe i stanowcze. Powinno tam się znaleźć słowo „Nie” i jasna informacja, o tym jak zamierzamy postąpić. Dobrze jest, gdy odmowa obejmuje też wyjaśnienie – dzięki temu rozmówca lepiej może zrozumieć nasze postępowanie. Np. „Nie, nie pójdę dziś z tobą do kina. Zaplanowałam sobie dzisiejsze popołudnie w inny sposób.” „Nie, nie będę na zebraniu, gdyż tę niedzielę spędzam z moją rodziną.” Asertywna odmowa nie zawiera pretensji ani usprawiedliwień. Według koncepcji zachowań asertywnych najlepszym argumentem jest odwołanie się do siebie – do swoich osobistych preferencji (wolę, chcę, wybieram, jest dla mnie ważne) lub postanowień (mam zamiar, postanowiłem, zdecydowałem). Jednym ze sposobów asertywnej reakcji jest technika „zdartej płyty” polegająca na powtarzaniu tego samego zwrotu, w celu pokazania partnerowi naszego zdecydowania. Istnieją sytuacje, w których człowiek robi coś na co nie ma ochoty, ale wcale nie pragnie tego zmienić. Każdy ma prawo do zachowań asertywnych, ale ma też prawo działać nieasertywnie (jeżeli np. nie leży to w jego interesie). Istotne jest jedynie, aby robiąc coś na co nie ma ochoty, wybierał ten sposób zachowania ze względu na jakieś istotne dla siebie wartości, decydował się na ten wybór – nie zaś czuł się zmuszony, poddany presji otoczenia i bezradny z powodu własnej nieumiejętności obrony. Problemy z obroną swoich praw w sytuacjach społecznych wynikać mogą, m.in., z powodu braku świadomości swoich praw i koncentrowania się nie na zadaniu do wykonania, tylko na partnerze, relacji interpersonalnej czy na sobie. Inicjowanie kontaktów towarzyskich to sytuacja, która szczególnie łatwo uruchamia wyobrażenia i obawy związane z negatywnym obrazem własnej osoby i kompleksami społecznymi. Wiele osób boi się ocen – zarówno negatywnych jak i pozytywnych. Oceny dotyczące jakiegoś aspektu własnej osoby budzą silne emocje. Ludzie często nie wiedzą jak radzić sobie z sytuacjami oceniania. Również trudność w przyjmowaniu pochwał oznacza zwykle, że człowiek akceptując pozytywny obraz własnej osoby w oczach innych, czuje się paradoksalnie zagrożony. I „nie w porządku”. Asertywne rozwiązanie problemu z przyjmowaniem ocen wiąże się z przyjęciem postawy „jestem w porządku” i potraktowaniem oceny nie jako odzwierciedlenia „prawdy obiektywnej” lub słusznego czy niesłusznego wyroku, ale jako jednej z możliwych opinii. Potraktowanie oceny jako opinii, oznacza, że dopuszczam – jako naturalną – możliwość posiadania odmiennego obrazu mojej osoby niż mój rozmówca. Konstruktywne reagowanie na oceny – krytykę i pochwałę polega na porównaniu tej zewnętrznej opinii o nas z naszym zdaniem na swój temat. Jeżeli komunikowana ci ocena jest w sprzeczności z tym, co o sobie sądzisz, twoja odpowiedź może brzmieć „Myślę o sobie inaczej” albo „Mam inne zdanie na swój temat”. Jeżeli treść oceny jest zgodna z tym, co o sobie sądzisz możesz stwierdzić „Mam podobne zdanie na swój temat” albo „Też tak uważam”. Gdy spotykamy się z krytyką zbyt ogólną wobec naszego zachowania, zachowaniem asertywnym będzie przyznanie częściowej racji krytykowi oraz przeciwstawienie się nadmiernym uogólnieniom. Reagując na krytykę aluzyjną w sposób asertywny należy ją zdemaskować. Gdy krytyka jest mało czytelna, ogólnikowa konstruktyna reakcja na nią to prośba o jej wyjaśnienie – jest to technika poszukiwania krytyki np. „Czy może mi Pani wyjaśnić co jest niewłaściwego w mojej pracy?”.

Zachowanie asertywne

Materiały

Tarcza Achillesa w "Iliadzie" Tarcza Achillesa Podręcznik literatury dla klasy pierwszej szkoły średniej8 zawiera trzy fragmenty z „Iliady”: Inwokację, opis przygotowywania tarczy Achillesa z pieśni (księgi) XVIII oraz relację z pojedynku pomiędzy Achillesem i Hektorem z pieśni XXII. Funkcję inwokacji w strukturze eposu już wyjaśnialiśmy – sprowadza s...

Myśl o poezji i poecie w twórczości Jana Kochanowskiego W przedmowie do psałterza pisze: Tym żeś mi serca dodał żem się rymy swymi, ważył zetrzeć z poety co znakomitszemi I wdarłem się na skałę pięknej Kaliopy Gdzie dotychczas nie było śladu polskiej stopy. Ślad odciśnięty na skale Kaliopy to ślad Jana Kochanowskiego, to ślad jego twórczych dokonań,...

Starożytność i średniowiecze - dwie wizje świata Podczas badań nad literaturą kolejnych epok zauważono, że epoki, które nie następowały bezpośrednio po sobie posiadają pewne cechy dla siebie wspólne. Natomiast okresy, które następowały bezpośrednio po sobie bardzo się od siebie różnią. Nie inaczej jest w przypadku starożytności i średniowiecza. Były to epoki sąsiadujące ze sobą. Antyk narodził...

Stronnictwa społeczne w "Powrocie posła" Stronnictwa społeczne w “Powrocie posła” Juliana Ursyna Niemcewicza . Stronnictwo patriotyczne – zostało przedstawione pozytywnie. Podkomorzy i Podkomorzyna to wzorowi obywatele ,patrioci , którzy dobrze wychowali swoje dzieci , nauczyli że dom zawsze powinien ustępować krajowi .Stronnictwo patriotyczne opowiada się za konie...

Hołd wielkich ludzi w poezji Norwida 61. Kult wielkich ludzi w poezji Cypriana Kamila Norwida. C. K. Norwid to czwarty z wielkich polskich romantyków, twórczość poety przypada na drugą połowę tej epoki. Debiutował w 1840 roku, czyli prawie 20 lat po wydaniu I tomu \"Poezji\" A. Mickiewicza. Szybko zdobył sławę poetycką, bywał częstym gościem salonów literackich Warszawy. W 184...

Główne hasła pozytywizmu i ich odzwierciedlenie w "Nad Niemnem" Orzeszkowej 71. Jak brzmiały główne hasła pozytywizmu i jakie odzwierciedlenie znalazły one w powieści E. Orzeszkowej - \"Nad Niemnem\"? Pozytywizm zachodnioeuropejski jest kierunkiem przede wszystkim filozoficznym. Jego twórcą jest francuski filozof August Comte (czyt. Komt), autor dzieła: \"Kurs filozofii pozytywnej\". Filozof ten dowodził, że nauka po...

Krótka charakterystyka "Rozmyślania przemyskie" 1. “ROZMYŚLANIA PRZEMYSKIE” Treścią tego zabytku jest opowiadanie o życiu Marii i Chrystusa, oparte na tekstach Ewangelii., napisane żywo i barwnie, pełne refleksji i realiów obyczajowych. Jako gatunek literacki \"Rozmyślania przemyskie\" są typowym dla średniowiecza apokrytem, czyli opowieścią opartą na tekście Biblii, ale wzbogac...

Słowa w reklamie - psychologia Brzmienie słów reklamowych Klasyczna reguła dotycząca podstaw wiedzy o komunikacji werbalnej zakłada, że istotne jest to, kto mówi, do kogo mówi, o czym mówi i jak mówi. Banalne odkrycie, że osoba reklamująca produkt powinna mówić przekonywująco jest tak oczywiste, że nie ma sensu go omawiać. Swoją uwagę chciałabym skupić natomiast na kilku...