Zabytki piśmiennictwa w języku polskim - opis



Legenda o świętym Aleksym - pochodzi z 1454 roku, jest to niekompletny, wierszowany przekład z o wiele starszego oryginału łacińskiego lub francuskiego. Jest to typowy przykład liieratury hagiograficznej. Wstępuje tu również jeden ze wzorców osobowych epoki średniowiecza - asceta. Główny bohater, jedyny potomek książęcego rodu, już za młodu przewyższał swymi cnotami chrześcijańskimi swych rodziców. W noc poślubną uciekł z domu, rozdając swój majątek i dobrowolnie udając się na tułaczkę. Praktykowane przez niego umartwienia były tak skrajne, że w jego sprawie interweniowała nawet Matka Boska. W końcu umarł jako żebrak pod schodami własnego domu. Jego śmierci towarzyszyły liczne cuda. Niestety nie znamy zakończenia legendy, gdyż odnalezione rękopisy są niekompletne. 3.O zachowaniu się przy stole - Jest to najstarszy świecki wiersz w polskiej literaturze. Powstał prawdopodobnie około roku 1415, autorem jest Przecław Słota. Jest to najdawniejszy ze znanych wierszy obyczajowo-dydaktycznych, swego rodzaju podręcznik savior-viver'u. Autor znający obyczaje dworskie i biesiadne Zachodu próbował tę wyższą kulturę bycia zaszczepić współczesnym sobie Polakom. Za podstawy rycerskiej etykiety uważa reguły obowiązujące w trakcie uczt oraz kult kobiety. 4.Satyra na leniwych chłopów - jest to utwór anonimowy, najstarsza satyra w języku polskim. Tekst powstał w II połowie XV wieku. Pisany z punktu widzenia szlachcica ośmiesza chłopskie sposoby uniknięcia pracy. Oskarża chłopow o lenistwo, obłudę, brak zdyscyplinowania, umyślnie niewydajną pracę, która przyczynia się do osłabienia pańskich plonów. Autor kontrastuje pozornie pozytywny obraz potulnego i prawego chłopa z chytrością jego charakteru. 5.Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią - jest to najdłuższy polski wiersz średniowieczny - liczy prawie 500 wersów. Pochodzi z lat sześćdziesiątych XV wieku. Utwór jest zbudowany na zasadzie dialogu Mistrza ze Śmiercią. Śmierć odpowiada na pytania roztaczając obraz swej potęgi i panowania nad wszystkim, co żyje . Śmierć jawi się jako wielka znawczyni człowieka i jego obyczajów charakterystycznych dla każdego zawodu i stanu. Stąd satyryczny i moralizująco-dydaktyczny ton utworu. Szczególnie brutalny realizm (ukazanie Śmierci jako rozkładającego się trupa) i ukonkretnienie idei śmierci wynikały z chęci dotarcia do masowego odbiorcy, który był wrażliwy na obraz, personifikację a nie na czysto teoretyczne rozważania. 6.Posłuchajcie bracia miła - utwór ten, arcydzieło polskiej liryki średniowiecznej, reprezentuje gatunek wypowiedzi lamentacyjnej, tzw. skargi, żalu. Bolejąca Matka stojąca pod krzyżem katowanego syna to motyw dość powszechny w literaturze europejskiej. Monolog Marii uwydatnia przede wszystkim ludzki wymiar matczynego cierpienia, jego skalę uczuciową. W utworze tym zwracają uwagę wyraźne opozycje czasowe (przeszłość i doświadczana teraźniejszość) oraz przestrzenne (sfery: ziemska i ponadziemska). 7.Psałterz floriański - był to kodeks zawierający psalmy w trzech językach: po łacinie, niemiecku i polsku. Był to dar zakonników z jednego ze śląskich klasztorów dla Jadwigi. Psałterz mógłby być dziełem bardzo ważnym ze stanowiska literackiego, niestety tłumacz psalmów poprzestał na posłużeniu się wcześniejszym przekładem czeskim. Niemniej jednak jest to jeden z najobszerniejszych zabytków języka polskiego. 8.Kazania świętokrzyskie - napisane w pierwszej połowie XIV wieku są nieco młodsze od Bogurodzicy. Te krótkie teksty mają niezmierna wagę, gdyż i ich formy językowe jak i pisownia reprezentują epokę starszą niż wszystkie inne rękopisy polskie. 9.Kazania gnieźnieńskie - jest to dziesięć kazań w języku polskim, ułożonych na przełomie wieku XIV/XV, które wraz z setką kazań łacińskich wypełniają jeden z kodeksów. Ich treść w stosunku do kazań świętokrzyskich jest wzbogacona o legendy, baśnie i różnego rodzaju powiastki.

Zabytki piśmiennictwa w języku polskim - opis

Materiały

Bóg, życie i śmierc w literaturze średniowiecza, baroku i romantyzmu Bóg, życie i śmierć w literaturze średniowiecza, baroku i romantyzmu Bóg, życie, śmierć. Te trzy słowa zawierają w sobie niemal cały sens istnienia człowieka. Nasze życie, to po prostu czekanie na śmierć, która jest końcem wszystkiego, a jednocześnie początkiem nowego życia, już po tamtej stronie, według większości ludzi wyznających jakąkolwiek...

Co to są definicje normatywne? Definicje normatywne – akcentują podporządkowanie się zachowań ludzkich normom, wartościom i modelom. Wzory, modele i zasady wartościowania są traktowane jako elementy konstytutywne kultury, a podporządkowanie się tymże normom jako właściwość zachowań kulturowych. Kultura jest tu pojmowana jako zespół norm obowiązujących członków danej spo...

Twórczość Kochanowskiego połączona z antykiem Renesansowi twórcy byli olśnieni starożytną kulturą jako całością. Antyk określił renesans, stał się głównym źródłem tej epoki. Najświatlejsze umysły epoki studiowały historię starożytnych, ich dorobek literacki, filozoficzny oraz języki. Jan Kochanowski uchodzi za najwybitniejszego twórcę epoki odrodzenia, gdyż dbał on o artyzm języka, kszta...

Charakterystyka ewangelii Charakterystyka ewangelii Są cztery ewangelie. Wszystkie obfitują w przypowieści będące nauką Jezusa. Chciał on być zrozumiały przez wieśniaków i prostych ludzi. Musiał więc posługiwać się obrazami a nie abstrakcyjnymi pojęciami. Przypowieści w ewangeliach są zmyślone, gdyż ważna jest w nich nauka, a nie szczegóły. Przykłady występujące w ewa...

Definicja pojęć: humanizm, racjonalizm i irracjonalizm 18. Humanizm, racjonalizm i irracjonalizm wyjaśnij pojęcia; z jakimi epokami Ci się kojarzą, omów na przykładach. Humanizm - (z łac. \"humanitas\" - człowieczeństwo) prąd umysłowy Renesansu, który poniekąd poprzedził całą epoką, był jej zwiastunem, jej świtem. Waga tego pierwszego objawienia polegała przede wszystkim na uzmysłowieniu sobie wart...

Tadeusz Borowski jako kochanek zawiedziony w miłości do swiata i ludzi Tadeusz Borowski - kochanek zawiedziony w miłości do świata i ludzi. Spróbuj uzasadnić to stwierdzenie. Tadeusz Borowski jest jedną z tragiczniejszych postaci pokolenia Kolumbów. Gdy wybuchła wojna, miał 17 lat i wiele ciężkich doświadczeń. Był czteroletnim dzieckiem, gdy ojciec jego został aresztowany przez władze radzieckie i wywieziony do ...

Małżeństwo Makbetów - kryzys „Wielu mniema i głosi, że miłoœć odbiera rozum i ludzi jakoby w głupców zmienia. Zdaje mi się, że to mniemanie jest mylne” napisał Bocaccio w „Dekameronie” i myœlę, że właœnie to stwierdzenie może być kluczem do rozwišzania zagadki - dlaczego rozpadło się małżeństwo Makbeta. Nie znikła miłoœć, bo była zbyt wštła. To inne uczucia, a raczej żšdze,...

Funkcje języka Omów funkcje języka Wyróżniamy następujące funkcje języka: • komunikatywna • poznawcza • prezentacyjna • ekspresywna • impresywna • reprezentatywna • poetycka Język daje przede wszystkim możliwość porozumiewania się. Możemy porozumieć się za pomocą innych środków (gesty, mimika, dym z o...