Zabytki piśmiennictwa w języku polskim - opis



Legenda o świętym Aleksym - pochodzi z 1454 roku, jest to niekompletny, wierszowany przekład z o wiele starszego oryginału łacińskiego lub francuskiego. Jest to typowy przykład liieratury hagiograficznej. Wstępuje tu również jeden ze wzorców osobowych epoki średniowiecza - asceta. Główny bohater, jedyny potomek książęcego rodu, już za młodu przewyższał swymi cnotami chrześcijańskimi swych rodziców. W noc poślubną uciekł z domu, rozdając swój majątek i dobrowolnie udając się na tułaczkę. Praktykowane przez niego umartwienia były tak skrajne, że w jego sprawie interweniowała nawet Matka Boska. W końcu umarł jako żebrak pod schodami własnego domu. Jego śmierci towarzyszyły liczne cuda. Niestety nie znamy zakończenia legendy, gdyż odnalezione rękopisy są niekompletne. 3.O zachowaniu się przy stole - Jest to najstarszy świecki wiersz w polskiej literaturze. Powstał prawdopodobnie około roku 1415, autorem jest Przecław Słota. Jest to najdawniejszy ze znanych wierszy obyczajowo-dydaktycznych, swego rodzaju podręcznik savior-viver'u. Autor znający obyczaje dworskie i biesiadne Zachodu próbował tę wyższą kulturę bycia zaszczepić współczesnym sobie Polakom. Za podstawy rycerskiej etykiety uważa reguły obowiązujące w trakcie uczt oraz kult kobiety. 4.Satyra na leniwych chłopów - jest to utwór anonimowy, najstarsza satyra w języku polskim. Tekst powstał w II połowie XV wieku. Pisany z punktu widzenia szlachcica ośmiesza chłopskie sposoby uniknięcia pracy. Oskarża chłopow o lenistwo, obłudę, brak zdyscyplinowania, umyślnie niewydajną pracę, która przyczynia się do osłabienia pańskich plonów. Autor kontrastuje pozornie pozytywny obraz potulnego i prawego chłopa z chytrością jego charakteru. 5.Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią - jest to najdłuższy polski wiersz średniowieczny - liczy prawie 500 wersów. Pochodzi z lat sześćdziesiątych XV wieku. Utwór jest zbudowany na zasadzie dialogu Mistrza ze Śmiercią. Śmierć odpowiada na pytania roztaczając obraz swej potęgi i panowania nad wszystkim, co żyje . Śmierć jawi się jako wielka znawczyni człowieka i jego obyczajów charakterystycznych dla każdego zawodu i stanu. Stąd satyryczny i moralizująco-dydaktyczny ton utworu. Szczególnie brutalny realizm (ukazanie Śmierci jako rozkładającego się trupa) i ukonkretnienie idei śmierci wynikały z chęci dotarcia do masowego odbiorcy, który był wrażliwy na obraz, personifikację a nie na czysto teoretyczne rozważania. 6.Posłuchajcie bracia miła - utwór ten, arcydzieło polskiej liryki średniowiecznej, reprezentuje gatunek wypowiedzi lamentacyjnej, tzw. skargi, żalu. Bolejąca Matka stojąca pod krzyżem katowanego syna to motyw dość powszechny w literaturze europejskiej. Monolog Marii uwydatnia przede wszystkim ludzki wymiar matczynego cierpienia, jego skalę uczuciową. W utworze tym zwracają uwagę wyraźne opozycje czasowe (przeszłość i doświadczana teraźniejszość) oraz przestrzenne (sfery: ziemska i ponadziemska). 7.Psałterz floriański - był to kodeks zawierający psalmy w trzech językach: po łacinie, niemiecku i polsku. Był to dar zakonników z jednego ze śląskich klasztorów dla Jadwigi. Psałterz mógłby być dziełem bardzo ważnym ze stanowiska literackiego, niestety tłumacz psalmów poprzestał na posłużeniu się wcześniejszym przekładem czeskim. Niemniej jednak jest to jeden z najobszerniejszych zabytków języka polskiego. 8.Kazania świętokrzyskie - napisane w pierwszej połowie XIV wieku są nieco młodsze od Bogurodzicy. Te krótkie teksty mają niezmierna wagę, gdyż i ich formy językowe jak i pisownia reprezentują epokę starszą niż wszystkie inne rękopisy polskie. 9.Kazania gnieźnieńskie - jest to dziesięć kazań w języku polskim, ułożonych na przełomie wieku XIV/XV, które wraz z setką kazań łacińskich wypełniają jeden z kodeksów. Ich treść w stosunku do kazań świętokrzyskich jest wzbogacona o legendy, baśnie i różnego rodzaju powiastki.

Zabytki piśmiennictwa w języku polskim - opis

Materiały

Rola miłości romantycznej - romantyzm Istota miłości romantycznej (posłuż się konkretnymi przykładami). Romantyczna miłość jest jednym z kluczowych motywów romantycznych i występuje w każdym większym dziele tego okresu; ma kilka bardzo charakterystycznych cech, które są również typowe; Miłość ta jest nieszczęśliwa i nie może być zrealizowana: w \"Cierpieniach...\" mamy zakochan...

Walka z totalitaryzmem we współczesnej literaturze 41. Tragizm losów i bohaterstwo człowieka w walce z totalitaryzmem we współczesnej literaturze polskiej i obcej. Specyfika każdego systemu totalitarnego polegała na stworzeniu określonego mechanizmu działania, który służył realizacji zadań zgodnych z ideologią spreparowaną na użytek danego systemu. Działania faszyzmu zmierzały do realizacji ...

Cystersi - wyjaśnienie Cystersi, jeden z najstarszych zakonów katolickich. Założony w 1098. Twórcą zgromadzenia był opat benedyktynów z Citeaux. Swoją świetność zakon przeżywał w XIII w. W Polsce obecny od połowy XII w. (Jędrzejów, Łękno, Lubiąż, Oliwa). Cystersi zajmowali się działalnością misyjną i odegrali znaczącą rolę w rozwoju rolnictwa i architektury.

Przyroda jako temat, motyw, źródło inspiracji artystycznych 8. Przyroda ojczysta jako temat, motyw, źródło inspiracji artystycznych Przyroda jest bardzo częstym motywem utworów lirycznych, towarzy¬szy przeżyciom podmiotu lirycznego, czasem odzwierciedla stan jego psychiki, a nawet bywa tłem mniej lub bardziej dramatycznych wydarzeń. Jest także źródłem przeżyć estetycznych i zachwytów, a jeśli ten z...

"Nic co ludzkie nie jest mi obce" - twórczość Jana Kochanowskiego Udowodnij, że twórczość Jana Kochanowskiego była ilustracją hasła: „Nic co ludzkie nie jest mi obce”. Jan Kochanowski urodził się w Sycynie w 1530 r. Powszechnie uznany za najwybitniejszego poetę Polski i Słowiańszczyzny aż do czasów Mickiewicza i Słowackiego , cieszył się tez wielka sławą u swych współczesnych , którzy nazywali g...

Umowa kredytowa - wyjaśnienie POJĘCIE UMOWY KREDYTOWEJ Przez umowę kredytową bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony umowie określoną kwotę środków pieniężnych, a kredytobiorca do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie do zwrotu wykorzystywanego kredytu wraz z odsetkami w umownym terminie spłaty oraz do zapłaty prowizji od przy...

Dezintegracja osobowości w świecie form i stereotypów Dezintegracja osobowości w świecie form i stereotypów. 1. Stereotypy istnieją od początku ludzkości. Uogólniając zachowania ludzkie, nie zastanawiamy się, czy jestesmy sprawiedliwi, czy nie wyrządzamy przypadkiem komuś krzywdy. Co sprzyja powstawaniu stereotypów: - kategoryzacja - niesprawdzenie informacji, przyjmowanie usłyszanych opinii -...

Średniowieczne motywy w literaturze romantyzmu - romantycy na wiele sposobów nawiązują do epoki średniowiecza: często zdarza się, że akcja utworów dzieje się w średniowieczu: \"Konrad Wallenrod\" A. Mickiewicza u polskich romantyków głęboko zakorzenił się ideał rycerza, który powodował problemu moralne bohaterów tego okresu; przykładem jest właśnie \"Konrad Wallenrod\", gdzie tragizm głó...