Wzorce osobowe i ich związek ze światopoglądem średniowiecza



„Wzorce osobowe epoki i ich związek ze światopoglądem średniowiecza” W średniowieczu dominował światopogląd religijny. Wiara była drogowskazem pozwalającym na orientacje w świecie, wyższą prawdą skupiającą w sobie wszystkie ludzkie idee, wyobrażenia, wartości społeczne i kulturowe. Tak wiec chrześcijaństwo niepodzielnie rządziło myśleniem, odczuwaniem, postępowaniem i twórczością ludzką. Czasy te wykreowały wzorce epoki do których każdy powinien dążyć. Na pierwszym miejscu stawiany był ideał świętego i ascety. Określał on zasady życia pobożnego człowieka, który wyrzekając się dóbr doczesnej egzystencji, pokutą, ubóstwem i dobrymi uczynkami oraz ciągłą myślą o Bogu przygotowywał się na śmierć, która prowadzić miała do wiecznego zbawienia w niebie. Egzystencja ziemska ascety naznaczona była ciągła pamięcią o śmierci (memento mori), a jego życie podporządkowane było właściwemu przygotowaniu się do godnego, chrześcijańskiego zgonu (ars moriendi). Opisywaniu żywotów świętych służyły utwory hagiograficzne składające się zwykle z takich samych części. Najpierw autor prosił siły wyższe o pomoc, czytelników o wyrozumiałość i wyjaśniał co skłoniło go do napisania dzieła. Później przedstawiał żywot świętego: cudownie zapowiedziane narodziny, cnotliwa młodość, ślub czystości, ucieczka od bogactwa, nadprzyrodzone zdolności świętego, interwencje boskie w jego sprawie, jego asceza i umartwianie się. W końcu następuje śmierć męczeńska, której towarzyszą liczne cuda. Czasami dodawane jeszcze były cuda wokół relikwii. Typowym przykładem utworu który ukazywał wzorzec osobowy ascety a zarazem ideał świętego była Legenda o Świętym Aleksym. Zawdzięcza on swoją aureolę świętości nie tylko swoim wyrzeczeniom, ale również udręce najbliższych. Cierpienia Aleksego stanowiły wzorzec postulatów filozofii świętego Augustyna i idei teocentryzmu, a więc miały ogromny wpływ na światopogląd średniowieczny. W tamtych czasach panował pogląd, iż wszystko, co ziemskie, jest przemijające, złudne i marne, a majątek i powodzenie – nietrwałe. Dopiero po śmierci osiągane jest lepsze życie. Kolejny wzorzec osobowy to ideał władcy. Określał on cechy charakteryzujące doskonałego monarchę rządzącego państwem, takie jak : odwaga, waleczność, mądrość, wierność wobec Boga i religii chrześcijańskiej oraz sprawiedliwość i troska o poddanych. W literaturze przykładem takiego władcy jest Bolesław Chrobry między innymi opisany przez Galla Anonima w Kronikach. Takie przedstawienie monarchy miało bardzo duży wpływ na światopogląd ludzi, gdyż pokazywało ono władcę jako sługę Bożego. Trzecim wzorcem osobowym był ideał rycerza. Był on człowiekiem odważnym, bohaterskim, walecznym, kierującym się honorem. Wierny wobec przyjaciół i damy swego serca za najwyższe wartości uznawał służbę Bogu, królowi i ojczyźnie oraz świętą walkę w obronie chrześcijaństwa. Idealnych rycerzy wychwalano w pieśniach oraz w romansach rycerskich. Najbardziej wyrazistą realizacją ideału rycerza jest tytułowy bohater Pieśni o Rolandzie. Bohater tego utworu czuje się wasalem Boga, swoje życie uważa za lenno darowane mu przez Stwórcę. Ideał rycerza potwierdza tezę, że w okresie średniowiecza na pierwszym planie zawsze znajdowały się wartości takie jak : Bóg, honor, przyjaźń czy wiara, charakterystyczne dla ówczesnego pojmowania świata. W dzisiejszych czasach podania i opowieści o rycerzach i świętych traktujemy raczej jak baśnie, legendy, nie zaś jako „przewodniki” pokazujące nam jak powinniśmy żyć. Wzorce osobowe ukazujące ideały epoki i są ściśle związane w ówczesnym światopoglądem.

Wzorce osobowe i ich związek ze światopoglądem średniowiecza

Materiały

Grupa sytuacyjna a grupa programowa. Kierunki artystyczne i grupy literackie w latach 20 i 30 Grupy literackie : Jasne dziesięciolecie 1. Skamander - Warszawa od 1919/20 -skład (\"Wielka piątka\" ) : Julian Tuwim, Kazimierz Wierzyński, Jarosław Iwaszkiewicz, Jan Lechoń i Antoni Słonimski - najbardziej wpływowa grupa poetycka Polski niepodległej - nazwa Skamander (rzeka...

Określenia moralność i etyka Używanie określeń: \"moral¬ność\", \"problematyka moralna\", \"rzeczywistość moralna\", \"konflikt moralny\", \"war¬tości i zasady moralne\", \"kodeks moralny\" oraz \"etyka\", \"problematyka etyczna\", \"refleksja etyczna\", „poziom etyczny\", \"kodeks etyczny\" itp. - wywołuje wiele nie¬jasności i wymaga ustalenia znaczeń,...

Plakat Andrzeja Pągowskiego \"Służy do grania, nie do zabijania\". Czy plakat Andrzeja Pągowskiego może powstrzymać rosnącą falę agresji wśród młodzieży? \"Służy do grania ... nie do zabijania\". Tak właśnie brzmi kontrowersyjne hasło propagandowe na plakacie Andrzeja Pągowskiego. Na pierwszy plan wysuwa się na nim kij baseball\'owy uderzający w coś, rozbryzgują...

"Krzak dzikiej róży" i "Deszcz jesienny" jako utwory symboliczne 90. Udowodnij, że \"Krzak dzikiej róży\" J. Kasprowicza i \"Deszcz jesienny\" L. Staffa to utwory symboliczne. Symbolizm był jednym z głównych prądów literackich ostatnich lat XIX wieku, ukształtował się we Francji i Belgii. Zaproponował poezję, której ambicją stało się wyrażenie tego, co niewyrażalne. Podstawowym środkiem wyrazu stał...

Twórczość Antoniego Czechowa Twórczość Antoniego Czechowa Antoni Czechow tworzył pod konie XIX stulecia. Korzystał z tendencji literatury realistycznej. Pisywał nowele i krótkie utwory. Potem pisał utwory dłuższe i dramatyczne. Zaczęły przejawiać się u niego tendencje modernistyczne. Opowiadania łączyły w sobie pierwiastki tragizmu i komizmu. Tragizm to tragizm codzienno...

Opracowanie "Quo Vadis" Quo Vadis Henryk Sienkiewicz rozczytywał się w łacińskich utworach starożytnych, szczególnie Tacyta. Odbył wiele podróży do Rzymu, zwiedzał zabytki, wędrował po katakumbach. “Quo Vadis” jest urzeczywistnieniem zamysłów, jakie w tamtym czasie zrodziły się w umyśle pisarza. Była to chęć ukazania w utworze dwóch światów: starożytne...

Wymowa ideowa "Przedwiośnia" Wymowa ideowa Przedwiośnia Z poczynionych ustaleń wynika, że Żeromski z coraz większym niepokojem obserwował scenę społeczno-polityczną w wyzwolonej Polsce. Dostrzegał rosnące wpływy ideologii komunistycznej, przede wszystkim wśród młodzieży. Groźne było zwłaszcza to, że bieżące życie dostarczało coraz to nowych przesłanek do buntu. Nietru...

Powieści rozrachunkowe Powieści rozrachunkowa (tytuły tematyka). Po wygaśnięci początkowego entuzjazmu spowodowanego odzyskaniem Niepodległości pojawia się w literaturze obraz konfliktów społecznych. Pojawia się rzeczywistość powojenna w sposób realistyczny, zdemistykowany. O powieści napisanych w tym okresie można zliczyć : • “Przedwiośnie\" - Stefan Że...