Wiersz sylabotoniczny



Wiersz sylabotoniczny W okresie romantyzmu rozwijają się nowe sposoby wierszowania, które w pewnych dziedzinach stają się nie tylko równorzędne sylabizmowi, ale nawet go wypierają, np. wiersz nieregularny w dramacie romantycznym, wiersz sylabotoniczny w stylizowanej pieśniowo lub ludowo odmianie liryki. Rozwój wierszowania charakteryzują dwie przeciwstawne tendencje: zmierzanie ku maksymalnemu podporządkowaniu wiersza znaczeniowej zawartości wypowiedzi, uwydatniającej jej dramatyczną zmienność sprawia, że pojawia się wiersz nieregularny, nastawienie na wyrazistą rytmizację mowy inspiruje rozwój wiersza sylabotonicznego. System sylabotoniczny wprowadził zasadę stałego miejsca sylab akcentowanych Dążność do wyrazistszego zrytmizowania wiersza przez ustalenie jego budowy akcentowej pojawia się już w końcu wieku XVIII. Literackimi bodźcami inspirującymi pojawienie się sylabotonizmu jest z jednej strony wykorzystanie doświadczeń pieśni ludowej (np. Karpiński, Kniaźnin, Czeczot, Zalewski), a z drugiej usiłowania przeszczepienia na teren polski zasad miarowego wiersza antycznego oraz zestrojenia układów językowych z muzycznymi. W efekcie pojawił się system wersyfikacyjny, który określa się nie na podstawie sylabiczno-akcentowej budowy wersu, ale na podstawie dających się w nim wyodrębnić mniejszych cząsteczek rytmicznych zwanych stopami. Najczęściej wyróżnia się następujące stopy: - trochej: sylaba akcentowana i nie akcentowana - jamb: sylaba nie akcentowana, sylaba akcentowana - daktyl: sylaba akcentowana i dwie nie akcentowane - amfibriach: sylaba nie akcentowana, akcentowana i nie akcentowana - anapest: dwie sylaby nie akcentowane i jedna akcentowana - dytrochej: dwie sylaby nie akcentowane, akcentowana i nie akcentowana W schemacie kreski ukośne oznaczają akcenty, zaś kreski pionowe zaznaczą granice zestrojów akcentowych, tj. najmniejszych obdarzonych znaczeniem cząstek, na jakie mówiąc dzielimy każda wypowiedź. W przytoczonym wersie akcenty padają na sylaby parzyste, co sprawia, że można wyróżnić cztery stopy jambiczne. W pełni regularny wiersz sylabotoniczny ze względu na bardzo wyraziste i angażujące szereg elementów językowych zrytmizowanie jest wyraźnie nacechowany stylistycznie. Pojawia się najczęściej w krótkich utworach lirycznych, mało udramatyzowanych, utrzymanych w jednym nastroju, przede wszystkim w tekstach stylizowanych pieśniowo czy ludowo (Pol, Lenartowicz, Konopnicka, poeci młodopolscy). Spokrewniony z wierszem sylabotonicznym jest tzw. polski heksametr - odpowiednik antycznego heksametru. Najklarowniejszą jego postać stworzył Adam Mickiewicz w “Powieści Wajdeloty” z “Konrada Wallenroda”. Rozpiętość wersu mieści się w granicach od trzynastu do siedemnastu sylab, pierwsza sylaba każdego wersu jest akcentowana a także stały jest akcentowy układ ostatnich pięciu sylab w wersie.

Wiersz sylabotoniczny

Materiały

Ocena romantyków o polskim społeczeństwie Większość ocen romantyków odnosi się do powstania listopadowego, a raczej przyczyn jego upadku; tak więc oceny te z założenia muszą, przynamniej częściowo, być krytyczne; Tak jest w III cz. \"Dziadów\", gdzie chociaż widzimy dobrą polską młodzież, to jednak ci rządzący, arystokraci, pokazani są jako źli i podlizujący się najeźdźcy; \"Kordi...

Scjentyzm, ewolucjonizm, utylitaryzm - wyjaśnienie pojęć 1. Wyznaczniki światoglądu europejskiego (scjentyzm, ewolucjonizm, utylitaryzm). Pozytywizm wywodził się z nurtu filozoficznego oświecenia, który przeciwstawiał się metafizyce, a więc wwszelkim teoriom idealistycznym, nienaukowym, trudno przyswajalnym przez umysł ludzki, a budował wiedzę o świecie na badaniu faktów dostępnych rozumowi i sprawdz...

Typy środowiska Środowisko nie jest jednoznaczne. Wyróżniamy trzy typy środowiska: 1. Naturalne (pierwotne) – nie nosi śladów działalności człowieka. Jest takie, jakie stworzyła je natura. Np. Amazonia, Antarktyda, tajga syberyjska, niedostępne partie gór. 2. Fizyczno – geograficzne – obszary, gdzie zaznacza się działalność człowieka, gdzie ...

Konflikt społeczny i jego funkcje Proces społeczny zachodzący pomiędzy jednostkami, grupami, klasami, narodami, państwami czy organizacjami, wynikający ze sprzeczności ich interesów, celów, intencji, poglądów, zamiarów, motywacji czy obowiązków, powodujący powstanie wrogości między nimi. Następstwem konfliktu społecznego może być przejście w fazę współzawodnictwa i walki tzw. ko...

Wartości, postawy, idee i poglądy w literaturze poszczególnych epok Rozwój literatury odbywa się na zasadzie ścierania się różnorodnych, najczęściej przeciwstawnych poglądów, tendencji i postaw. Od wielu, wielu wieków każde młode pokolenie w sposób mniej lub bardziej świadomy rozpoczyna od buntu przeciwko swym poprzednikom, od zanegowania uznawanych przez nich wartości. Nawet definicja okresu literackiego zakład...

Motyw dworku w literaturze Dworek _____ Dworek - Niewielki dom mieszkalny wiejski, rzadziej miejski, najczęściej z gankiem od frontu; mały dwór. W Pol¬sce kojarzony zwykle z kulturą szlache¬cką. W XIX i XX wieku staje się symbolem tej kultury, utożsamianej z wartościami narodowymi. M. Rej „Żywot człowieka poczciwe¬go\" - Wiejski dworek jest miejscem...

Motyw buntu w wybranych utworach „Powołał mnie Pan na bunt.” Zinterpretuj tę myśl, odwołując się do wybranych utworów. Temat buntu to odwieczny motyw literacki, ponieważ towarzyszy on człowiekowi od zawsze. Różne są zarówno formy buntu, jak i „obiekty”, przeciwko którym człowiek występował. Bunt przeciwko zastanej rzeczywistości epoka romantyczna w...

Streszczenie "Dziadów" cz. IV Adama Mickiewicza OSOBY Ksiądz, Pustelnik (Gustaw), Dzieci Wieczorem w Dzień Zaduszny Ksiądz wraz z Dziećmi skończyli właśnie kolację i przystępują do modlitw za dusze w czyśćcu cierpiące. Przerywa im jednak dziwacznie ubrany Pustelnik, który niespodzianie wchodzi do mieszkania. Jego wygląd początkowo przeraża Dzieci. Ksiądz pragnie zająć się gościem i us...