Udział Piotra Skargi i Jakuba Wujka w rozwój kultury polskiej



Wkład P. Skargi i J. Wujka w rozwój kultury polskiej. Do Towarzystwa Jezusowego należało wielu świętych (Andrzej Bobola, Stanisław Kostka, F. Bohomolec) oraz światłych ludzi którzy mieli duży wpływ na rozwój kultury polskiej. Piotr Skarga (właściwie P. Powęski, 1536 - 1612) studiował na Akademii Krakowskiej i w Rzymie. W 1569 r. wstąpił do zakonu jezuitów. Niestrudzony działacz zakonny, przełożony m.in. wileńskiej akademii i kolegium jezuickiego, założyciel kilku nowych kolegiów, organizator stowarzyszeń opiekuńczych (np. Bractwa Miłosierdzia, Banku Pobożnego), zdecydowany, czynny przeciwnik reformacyjnych „heretyków”, walczący z nimi piórem, słowem kaznodziejskim i polityczną interwencją. Od 1584 był przełożonym jezuitów w Krakowie. Silnie związany z Zygmuntem III Wazą, był jego nadwornym kaznodzieją w latach 1588 - 1612.. Niezmiernie utalentowany i pracowity, pozostawił po sobie wiele pism. Ogromną popularność zdobyło hagiograficzne dzieło „Żywoty świętych” (1579, wielokrotnie wznawiane, również współcześnie). Zwolennik unii z prawosławiem - „O jedności kościoła Bożego...”. Występował przeciw warcholstwu i egoizmowi stanowemu szlachty, postulując wzmocnienie władzy królewskiej sprzymierzonej z władzą Kościoła - „Kazania sejmowe” wydane w zbiorze „Kazania na niedzielę i święta” 1597. Napisał także „Roczne dzieje kościelne”. Dzieła Skargi odznaczały się sugestywną retoryką oraz kunsztem słowa i stylu, wyrażających żarliwość religijną i patriotyczną. Zawarte w „Kazaniach sejmowych” pełne barokowej emfazy wizje upadku grożącego Polsce stały się podstawą romantycznego wizerunku Skargi, natchnionego kaznodziei i proroka. Jakub Wujek (1541 - 1597) jezuita i tłumacz „Biblii”. Był profesorem i rektorem licznych kolegiów jezuickich w Rzeczypospolitej i Siedmiogrodzie. Autor wielu pism polemicznych, skierowanych głównie przeciw arianom. W 1593 roku przełożył „Nowy Testament” i „Psałterz Dawidowy” prozą. W 1599 roku została wydana cała przetłumaczona przez niego „Biblia”. Dzieło Wujka uważane jest za najlepszy przekład staropolski „Pisma Świętego”. Wydał także dwa zbiory kazań (postylle) - „Postylla catholica” i „Postille mniejsze”. Był twórcą polskiego języka biblijnego.

Udział Piotra Skargi i Jakuba Wujka w rozwój kultury polskiej

Materiały

Interpretacja i rola tytulu oraz motta w "Medalionach", "Dżumie", "Przedwiośniu", "Granicy", "Ludziach bezdomnych", "Nie-Boskiej komedii", & 22. Interpretacja i rola tytułu oraz motta w wybranych 3-4 utworach różnych epok. LITERATURA WSPÓŁCZESNA: 1. Zofia Nałkowska \"Medaliony\" , motto utworu: \"Ludzie ludziom zgotowali ten los\". - tytuł \"Medaliony\" został zaczerpnięty z jednego z opowiadań - \"Kobieta cmentarna\", a pochodzi od medalionów nagrobnych, zamieszczanych na gr...

Charakterystyka gatunków literackich oświecenia Można stwierdzić, że były to gatunki użytkowe, takie, w których łatwo było pouczać publiczność, ukazać i ośmieszyć wady społeczne, postulować reformy - zwłaszcza w klasycznym nurcie literatury. Cele takie wymogła potrzeba ratowania Rzeczypospolitej przed upadkiem i konieczność oświecenia społeczeństwa i moralnego jego odrodzenia: - ośmieszeni...

Rozmyślania o odpowiedzialności w "Ziemi, plancie ludzi" Rozważanie o odpowiedzialności i godności w utworze. Kwestia odpowiedzialności powraca wielokrotnie w całym utworze. Przykładem może być chociażby historia lotnika, który rozbił się w Andach i przeżył tylko dla tego, że do końca nie opuściło go przekonanie, iż ktoś na niego czeka i nie powinien tej osoby zawieść: “«Moja żona, jeśli m...

Wpływ wojny na człowieka - utwory Ujemny wpływ wojny na psychikę człowieka: -> \"Rozmowy z katem\" - K. Moczarskiego. Hitleryzm i wojna zupełnie wypaczyły osobowość Jurgena Stroopa. Gdyby nie historia, byłby pewnie spokojnym, tępawym mieszczuchem w dalekich Niemczech. Szkoła, system, wojna wykorzeniły zeń wszelką wartość, nauczyły go mordować, wykorzystały i spotęgowały jego sy...

"Inny Świat" - dokument i literatura Dokument i literatura Niektóre fragmenty tekstu mają charakter bardziej dokumentalno-reportażowy (detaliczność, zwięzłość, brak ozdobników stylistycznych), inne wypełniają opisy, efekty ekspresyjne, środki stylistyczne (metafory, porównania, epitety). Jest to książka o sowieckich więzie¬niach i obozach pracy, o metodach przesłuchiwani...

Ocena bohaterów utworów Stefana Żeromskiego Bohaterowie utworów S. Żeromskiego. Ocena. Jednym z najwybitniejzych twórców doby Młodej Polski był Stefan Zeromski. Urodził się w 1864r. Jako młody chłopiec uczęstrzał do gimnazjum w Kielcach, następnie rozpoczął studia, których nie ukończył. Był w Paryżu, Szwajcarii i we Włoszech. Swoją tworczość rozpoczął od nowel i szkiców powieścio...

Groteska w "Tango" i "Ferdydurke" Groteska u Mrożka i Gombrowicza. Groteska - kategoria estetyczna występująca w literaturze i sztuce. W dziele literackim charakteryzuje się specyficznym doborem elementów utworu - wydają się one absurdalne w zderzeniu z rzeczywistością. Absurdalność ta może polegać na wprowadzeniu elementów fantastyki, deformacji przedmiotów, postaci, posługi...

Zenon z Kition - stoicyzm Stoicyzm Szkołę stoicką założył w Atenach ok. 300 r. p.n.e. Zenon z Kition, a rozwinął, ujął w system i ugruntował Chrysyp z Soloi. Dzieli filozofię na trzy części: logikę, fizykę i etykę. - według filozofów tego nurtu człowiek, aby osiągnąć szczęście musi zachować równowagę duchową, powagę, spokój i trzeźwość umysłu. Rządzić człowiekiem powin...