Twórcy oświecenia wobec Rzeczypospolitej



TWÓRCY OŚWIECENIOWI WOBEC RZECZYWISTOŚCI Twórcy oświeceniowi zawierają w swych wypowiedziach krytykę istniejącego stanu Rzeczypospolitej. Patrząc z pozycji obserwatorów (jak np.: Ignacy Krasicki) wskazują i krytykują wady, proponują reformy. A nawet opowiadają się po stronie sejmowych reformatorów i agitują na rzecz ich postulatów. Krytykują więc liberum veto, konserwatywną postawę sarmacką, powoływanie króla na drodze elekcji, niesprawiedliwość prawa wobec mieszczan i wsi, ciemnotę oraz niski stan szkolnictwa. Literatura jest sposobem wyrażenia swoich opinii i poglądów, a także recepty, która miałaby uzdrowić znajdującą się w katastrofalnym stanie Rzeczypospolitą. I tak twórcy proponują zreformowanie prawa, zniesienie liberum veto, tron dziedziczny, równość stanów, reformę oświaty. Wyrazem tych dążeń jest słynna Konstytucja 3 Maja – najnowocześniejsza w ówczesnej Europie. Teoretyczne wypowiedzi znajdują się w publicystyce, natomiast literaci, do przedstawienia swych postulatów używali barwnych przykładów, porównań, fabuły oraz humoru. Wady szlachty polskiej stały się tematem satyr i komedii. Myśliciele, twórcy oświeceniowi starali się poprzez swoje utwory pokazać właściwą drogę nowym pokoleniom Polaków. Podjęli się zadania bycia nauczycielami narodu. Pouczali jakie zachowania i trendy wpływają na rozwój kraju, a jakie przyczyniają się do upadku Rzeczypospolitej. Ich twórczość miała znaczenie nie tylko literackie, nabrała charakteru moralizatorskiego, dydaktycznego. Stała się drogowskazem w postępowaniu dla wielu ludzi.

Twórcy oświecenia wobec Rzeczypospolitej

Materiały

"Apollo i Marsjasz" - przesłanie wiersza Zbigniewa Herberta Jak odbierasz przesłanie wiersza Zbigniewa Herberta „Apollo i Marsjasz”? Wielu pisarzy i twórców sztuki traktowało mitologię jako źródło inspiracji. Jednym z takich twórców jest Zbigniew Herbert, poeta współczesny. Jest to człowiek o rozległych zainteresowaniach: studiował filologię polską, prawo, ekonomię, filozofię, a także sztu...

Wizja Boga i człowieka w utworach Kochanowskiego i Szarzyńskiego Wizja Boga i człowieka w twórczości Jana Kochanowskiego i Mikołaja Sępa Szarzyńskiego. W utworze Jana Kochanowskiego – „Czego chcesz od nas Panie” („Hymn do Boga”) możemy zauważyć wizję Boga, jako dobrotliwego Ojca. Kosmos i ziemia to dzieło boskie, pełne harmonii i uporządkowania. Jest to dar dla nas od Boga. ...

Prawdy wynikające z biblijnego opisu stworzenia świata Stworzenia świata jest w Biblii opisane bardzo dokładnie i można z niego wywnioskować bardzo wiele prawd o naszym świecie: 1 na początku była pustka i bezład 2 wszechmogący Bóg istnieje od zawsze i to On stworzył świat w siedem dni 3 człowiek został stworzony na końcu, ale jest najważniejszy - podporządkowana mu zosta...

Motyw tchórzostwa i rola artysty w "Mistrzu i Małgorzacie" - Motyw tchórzostwa i konformizmu; rola artysty - praktycznie wszyscy mieszkańcy Moskwy byli tchórzami, podporządkowali się wymogom systemu i nie chcieli robić nic co mogłoby ściągnąć na nich kłopoty. Co więcej, robili wszystko, by przypodobać się i ukazać jako dobry, żyjący zgodnie z założeniami systemu obywatel (stąd tak wiele donosów). Tchórz...

Zarys dziejów i charakterystyka Cezarego Baryki w "Przedwiośniu" Bohater niepokorny czyli gra z losem Cezarego Baryki (zarys dziejów i charakterystyka postaci) Osią konstrukcyjną powieści są dzieje dorastającego chłopca a później młodzieńca, Cezarego Baryki. W powieść włączył narrator elementy życiorysu tego bohatera. Nie wszystkie momenty w tej biografii przekazane zostały z jednakową dokładnością. Nie...

Znaczenie Biblii i mitu oraz kosmogonii biblijnej i mitycznej Biblia dzieli się na Stary Testament - zbiór 46 ksiąg judaizmu, który powstawał od XIII w. p.n.e. oraz na Nowy Testament - 27 ksiąg chrześcijaństwa - od 51 do 96r. n.e. Dzieło cechuje trójjęzyczność - język hebrajski, aramejski i grecki. Pismo święte jest źródłem filozofii (Dekalogu), wzorów osobowych, wątków i motywów, symboliki, frazeologii (w...

"Bema pamięci żałobny rapsod" „BEMA PAMIĘCI ŻAŁOBNY RAPSOD” Gen. Józef Bem był w XIXw. znany i popularny. Uczestniczył w powstaniu listopadowych, powstaniu na Węgrzech, Wiośnie Ludów, wojnie z Turcją. Dla Norwida jest on symbolem narodowej wolności. Treścią utworu jest głównie pogrzeb. Jest on stylizowany na dawny pogrzeb wodzów średniowiecznych (użyte są rek...

Znaczenie i poetyka utworu "Doktor Piotr" Znaczenie i poetyka utworu Opowiadanie Doktor Piotr jest próbą zwrócenia uwagi na warstwę wolnych chłopów, którzy muszą się zgadzać na jawne wykorzysty¬wanie, by uchronić się przed bezrobociem i całkowitym brakiem środków do życia. Okazuje się, że pozytywistyczne hasło pracy organicznej jest realizowane w sposób niemoralny, nie mający...