Trzy idee oświeceniowe



Krytycyzm to idea towarzysząca pojawieniu się najważniejszych prądów umysłowych epoki. Polegał on na dokładnej analizie i odrzucaniu tradycji życia politycznego i społecznego, dotyczyło to również nauki, kościoła i życia religijnego ludzi. Słowem krytyce został poddany cały dotychczasowy system wartości, a zaowocowało to pojawieniem się racjonalizmu, którego twórcą był Kartezjusz (filozof francuski), autor maksymy tych czasów: "Myślę, więc jestem". Racjonalizm był głównym nurtem ideowym oświecenia, a polegał na odrzucaniu w procesie dochodzenia prawdy wszystkiego, czego nie da się wyjaśnić rozumem (z łac. ratio- rozum), to znaczy: tylko to jest prawdziwe, co możemy racjonalnie uzasadnić za pomocą nauki i rozumu. Racjonaliści przeciwstawili się dogmatom kościelnym i fanatyzmowi religijnemu. Od nich wywodzą się światopoglądy zwane deizmem i ateizmem. Pierwszy zakłada, iż Bóg jest stwórcą świata, lecz nie wpływa na losy ludzkie, drugi, ateizm odrzuca istnienie Boga w ogóle. Empiryzm to kolejny kierunek epoki. Jego twórcą był F. Bacon (filozof angielski). Odrzucał on z pola zainteresowań człowieka wszystko to, czego nie da się zbadać doświadczalnie i udowodnić; prościej: prawdziwe jest tylko to, co można uzasadnić przy pomocy naukowego doświadczenia. Podobnie jak w przypadku racjonalizmu: reszta jest nieistotna lub jest fałszem, który należałoby wyplenić z umysłów ludzkich. Temu celowi może służyć literatura, która powinna pełnić funkcję utylitarną, to znaczy użyteczną społecznie. To zadanie miała spełniać francuska "Encyklopedia", pierwsza w Europie i na świecie, której autorami były największe umysły epoki, między innymi Diderot, d'Alambert, Voltaire, Rousseau, Montesquieu. Prace nad tym epokowym dziełem trwały dwadzieścia lat.

Trzy idee oświeceniowe

Materiały

Obraz Boga w literaturze renesansu i baroku Wizerunek najwyższego w obu tych epokach jest zupełnie odmienny. Moim zdaniem taki stan rzeczy wynika głównie z różnic panującej wtedy sytuacji politycznej . Barok będzie okresem sporów religijno-wyznaniowych , natomiast romantyzm zajmie się czymś zupełnie odmiennym. Mianowicie będzie to problem przetrwania i uwolnienia się z jarzma niewoli - wy...

Zainteresowanie średniowieczem w romantyźmie Fascynacja średniowieczem w epoce romantyzmu: geneza, przejawy, przykłady literackie (polskie i obce). Romantyzm zwrócił się ku przeszłości. Zamierzchłe minione czasy podniecały wyobraźnię swą tajemniczością, przyciągały czasy legendarne, średniowiecze, ale także narodowe dzieje umacniające poczucie narodowej tożsamości i odrębności. Poetom, od...

Typy decyzji - wyjaśnienie Typy decyzji: • Decyzje standardowe, • Decyzje podstawowe. Decyzje standardowe – są to takie decyzje, które powtarzają się periodycznie, odznaczają się algorytmami złożonymi z niewielu, zwykle prostych kroków i wymagają stosunkowo niewielu informacji. Decyzje nie angażują wielu środków, ale potrzebują ciągłości i powtarzal...

Tragiczne losy Wokulskiego i Korczyńskiego 1. Wokulski i Korczyński. a) Stanisław Wokulski - pierwszą przyczyną tragizmu Wokulskiego są skłócone wpływy dwóch epok. Żyje on na przełomie dwóch epok: romantyzmu i pozytywizmu, w okresie rozkładu społeczeństwa feudalnego, a przed wykrastalizowaniem się społeczeństwa kapitalistycznego. Ulega wpływom obu epok - romantyzmu i pozytywizmu - u...

Dokładniej o bohaterach romantyzmu Romantyzm w Polsce zaowocował wieloma pięknymi utworami. Sytuacja w Polsce w tych czasach (represje po powstaniu i liczne emigracje) jeszcze bardziej przyczyniła się do powstawania dzieł , które oprócz tematyki romantyzmu miały także akcent patriotyczny. Tak więc wielu wybitnych , polskich poetów przelewało na papier swoje obserwacje naszego kra...

Powstanie poematu "Beniowski" Słowackiego “Beniowski” - Juliusza Słowackiego jako poemat dygresyjny. OKOLICZNOŚCI POWSTANIA POEMATU:  krytyka twórczości Słowackiego  intrygi przeciwników ośmieszające recenzje: trzy poematy » odpowiedź: Balladyna Anhellim  ośmieszanie utworów, które jeszcze się nie ukazały  uczta u Januszkiewicz...

Lokalizacja - pojęcie, czynniki LOKALIZACJA – położenie obiektu w przestrzeni względem innych elementów tej przestrzeni (np. sieci osadniczej, bazy surowcowej) Pojęcie lokalizacji obejmuje 3 elementy:  obiekt zlokalizowany  miejsce lokalizacji  tzw. czynniki lokalizacji CZYNNIKI LOKALIZACJI – to warunki np. koszty, wpływy, motywy, k...

Przemiany społeczne i gospodarcze w Młodej Polsce Przemiany społeczne i gospodarcze: Po wojnie francusko - pruskiej w 1870 r. panował w Europie względny spokój i stabilizacja w stosunkach wielkich mocarstw. Dla większości państw była ta sytuacja objawem pozytywnym, lecz Polsce uniemożliwiała odzyskanie niepodległości. Nazywa się czasem ten okres \"zbrojnym pokojem\" (wiadomo było, że mocarst...