Szczegółowa analiza sonetu "Czatyrdah"



Analiza sonetu pt.: „Czatyrdah“ Adam Mickiewicz w czasie swojego pięcioletniego pobytu w Rosji kilkakrotnie odwiedził Krym. Latem 1825 roku w towarzystwie Henryka Rzewuskiego i Karoliny Sobanskiej odbył podróż z Odessy na Krym. Zafascynowany przyrodą wschodu napisał cykl sonetów które zostały zebrane w jeden tom i wydane jako "Sonety Krymskie". Zbiór ten zawiera też sporo przemyśleń, rozterek i tęsknot wygnańca, któremu nie dane jest przebywać wraz z najbliższymi we własnym kraju. Mickiewicz doprowadził sonet do doskonałości. Jego utwory pisane są słynnym trzynastozgłoskowcem, z średniówką po siódmej sylabie oddechu. W wierszu występują rymy żeńskie. Są to pewne ogólne cechy sonetów Mickiewicza. Warto przyjrzeć się środkom stylistycznym zastosowanym przez Mickiewicza w konkretnym przykładzie: w sonecie pt. "Czatyrdah" . Jak wiadomo, sonet dzieli się na dwie części: opisową i refleksyjną. Najwięcej różnorodnych środków stylistycznych można odnaleźć w części opisowej, dlatego zacznę właśnie od niej. Świat, który Mickiewicz dostrzega wokół siebie jest tajemniczy, obcy, egzotyczny. Czatrydah, górę na Krymie, określa słowami: "O minarecie świata! O gór padyszachu!" Góra wydaje się Mickiewiczowi niezwykła, posępna, potężna, dlatego też występują liczne odwołania do Biblii, jak i do symboli orientalnych. Mickiewicz porównuje na przykład górę do archanioła Gabriela, strzegącego wstępu do rajskiego ogrodu: „Siedzisz sobie pod bramą niebios, jak wysoki / Gabryjel pilnujący edeńskiego gmachu“.Porównanie Czatyrdaha do minaretu pozwala nam zrozumieć, w jak wyraźny sposób góra wyróżniała się z otoczenia, jak dążyła wzwyż, jakby pragnąc zjednoczyć niebo z ziemią. Osiągnięciu tego efektu służą także nagromadzone peryfrazy, np. : „maszt krymskiego statku“, “drogman stworzenia“, „minaret świata“. Można odnieść wrażenie, że podróżnik, stojący u podnóża tej monumentalnej góry, odczuwa rodzaj lęku, jaki odczuwamy przed czymś nieznanym i potężnym. Ten podróżnik, pielgrzym, wpatrujący się w szczyt, czuje, że jego własne życie jest kruche, zależne od powiewów wiatru, podczas gdy góra trwa, nieczuła na świat dookoła niej. Aby dać ujście tym uczuciom, Mickiewicz używa licznych apostrof, np.:"Maszcie krymskiego statku, wielki Czatyrdahu!" lub przytoczone już wcześniej "o gór padyszachu!" (padyszach oznacza najwyższego władcę). Między ową niezwykłą górą, a przeżywającym ją bohaterem istnieje jakiś wielki niemożliwy do przekroczenia przedział. Potężna góra, reprezentantka natury, jest obojętna wobec żywiołów, plag i nieszczęść trapiących bezsilnego człowieka. Mówi o tym fragment: „Nam czy słońce dopieka, czyli mgła ,ocienia, / Czy szarańcza plon zetnie, czy giaur pali domy- / Czatyrdahu, ty zawsze głuchy, nieruchomy,” Niepokój czytelnika powiększają dodatkowe elementy opisu, na przykład szalejące wokół góry błyskawice, określone jako janczary strachu. Błyskawica sama w sobie nie miałaby tak dużej mocy, lecz przyrównana do doborowych wojsk nagle nabiera siły, staje się straszna i potężna. Jeszcze jednym charakterystycznym elementem tego utworu jest przerzutnia. Jej zastosowanie ma ściśle określony cel - służy potęgowaniu napięcia. Przerzutnia nie pozwala czytelnikowi wpaść w jednostajny rytm czytania, wers po wersie. Burzy harmonijny układ, wprowadzając uczucie niepewności; zmusza do zagłębiania się w tekst. Góra budzi w podróżniku wiele uczuć. W ogóle, Czatyrdah jest poniekąd symbolem czegoś niezrozumiałego, metafizycznego. Czegoś, co istniało długo przed nami i będzie istnieć długo po nas. To co dla nas jest całym życiem, dla góry jest zaledwie ułamkiem chwili. Właśnie to powoduje, że podróżnik gotów jest dostrzec w górze symbol zjednoczenia pomiędzy niebem a ziemią. Czatyrdach zbliża się przez to do nieskończoności, a więc do boskości. Oto, co pisze autor: "Podesławszy pod nogi ziemie, ludzi, gromy, \ Słuchasz tylko, co mówi Bóg do przyrodzenia.". Jak wynika z powyższych słów Mickiewicz z olbrzymią wprawą posługiwał się całą gamą różnorodnych środków stylistycznych: od wielorakich metafor, poprzez apostrofy, aż po nawiązania do znanych symboli i pojęć. Myślę, że Mickiewicz udowodnił, że odpowiednio posługując się słowem, można przekazać każde uczucie, wrażenie, wizję. Można przy tym osiągnąć głębię, której nie odda obraz lub zdjęcie.

Szczegółowa analiza sonetu "Czatyrdah"

Materiały

Człowiek a przeznaczenie w mitologii starożytnej Grecji Temat: Człowiek a przeznaczenie w mitologii starożytnej Grecji Człowiek a przeznaczenie w mitologii starożytnej Grecji / Przeznaczenie - jego rola w życiu bohaterów antycznych na podstawie wybranych mitów, „Iliady” lub innych utworów. Przeznaczenie , fatum, los, nieodwołalna konieczność. Starożytni Grecy wierzyli że człow...

Struktura kapitału pasywów STRUKTURA KAPITAŁU (PASYWÓW) ZGODNA Z OBOWIĄZUJĄCĄ DO KOŃCA 2001 R. USTAWĄ O RACHUNKOWOŚCI 1. KAPITAŁ WŁASNY :  KAPITAŁ PODSTAWOWY  KAPITAŁ ZAPASOWY  KAPITAŁY REZERWOWE  NIE PODZIELONY WYNIK FINANSOWY Z LAT UBIEGŁYCH  WYNIK FINANSOWY NETTO ROKU OBROTOWEGO 2. REZERWY 3. KAPITAŁY OBCE :  ...

Wiek XX w literaturze Wiek XX to niewątpliwie najstraszniejszy okres w dziejach ludzkości, która została wystawiona na okrutną próbę, jaką była I i II wojna światowa. Świat nigdy nie przeżył tyle okrucieństwa i bezlitości w wykonaniu ludzi, którzy musieli zginąć, aby urzeczywistniły się projekty i plany ujarzmiających ich zbrodniarzy. Pomimo podejmowaniu prób degra...

Kat i ofiara "Rozmowach z katem" "Zdążyć przed Panem Bogiem" "Początku" "Medalionach" Kat i ofiara w \"Rozmowach z katem\" \"Zdążyć przed Panem Bogiem\" \"Początku\" \"Medalionach\". Motyw kata i ofiary jest widoczny głównie w utworach:\"Rozmowy z katem\" Kazimierza Moczarskiego i \"Zdążyć przed Panem Bogiem\" Hanny Krall. O warszawskim getcie, martyrologii jego mieszkańców i powstaniu opowiada właśnie książka Hanny Krall. Ma po...

Bariery rozwoju leasingu w polskich przedsiębiorstwach 2. Bariery rozwoju leasingu w polskich przedsiębiorstwach. W Polsce przedsiębiorstwach występuje jeszcze wiele barier, które hamują jego rozwój. Najpoważniejszymi barierami dla leasingu w Polsce jest: a) brak przeszkolonych kadr; b) niestabilność prawno - finansowych warunków działania podmiotów gospodarczych; c) zagrożenie inflacyjn...

Ballada - gatunek literacki romantyzmu Gatunki literackie romantyzmu to: dramat romantyczny poemat dygresyjny powieść poetycka epopeja oda ballada Ballada. Nazwa pochodzi od słowa ballare (wł.) - tańczyć. Ballada pierwotnie oznaczała prowansalską ludową liryczną pieśń taneczną, wykonywaną zazwyczaj chóralnie. Według Juliusza Klei...

Sens życia Żyć to znaczy żyć z innymi, dzielić się z nimi wszystkimi. Nie możemy nikomu sprawić bólu, zawodu. Naszym obowiązkiem jako człowieka jest uznać przyjąć i kochać drugą osobę taka jaką ona jest. Życie bez tego drugiego jest utopią. Jesteśmy złączeni tysiącem powiązań. Żadna osobowość nie może się rozwijać bez możliwości wzajemnych kontaktów. Potrz...

Kompensata towarowa - metoda finansowania banku zagranicznego Kompensata towarowa. Strony transakcji barterowej występują zarówno w charakterze importera i eksportera. Faktyczne zamknięcie transakcji ma miejsce na rynku lokalnym, gdzie sprzedawane są importowane towary. Często wykorzystywana metoda handlu pomiędzy krajów o słabo rozwiniętym systemie bankowym, przy ograniczonej wymienialności waluty kr...