Stanisław Wyspiański jako dramatopisarz i malarz



TEMAT: Stanisław Wyspiański jako malarz i dramaturg. Stanisław Wyspiański (1869÷1907) ur. w Krakowie. Ojciec był rzeźbiarzem, przyjacielem Matejki i Gotgera, miał pracownię naprzeciw Wawelu. Ożeniony z bogatą mieszczką, która zmarła gdy syn miał 7 lat, opiekę nad nim sprawowała ciotka Joanna Stankiewiczowa. Ukończył studia malarskie w Krakowie pod kierunkiem Matejki, współpracował z nim przy odnawianiu kościoła Mariackiego. W 1890r. odbył podróż: Włochy, Szwajcaria, Niemcy, Praga. W 1891r. studiował malarstwo w Paryżu (linia konturowa). W Paryżu przebywał 4 lata z przerwami, malował pastelami, gdyż był uczulony na biel cynkową. W sierpniu 1894r. powrócił do kraju, w Krakowie współpracował z Teatrem Miejskim oraz pismem "Życie". Projektował witraże. Końcem 1897r. lub początkiem 1898r. zaraził się syfilisem; wówczas nieuleczalnym. Wpadł w depresję, dręczyła go obsesja śmierci. Końcem 1900r. wziął ślub z matką swych trojga dzieci Teodorą Teofilą Pytko, służącą w domu ciotki. Pochodziła ze wsi Konary pod Tarnowem; mieli czworo dzieci. Z oddaniem opiekowała się chorym mężem. Po jego śmierci wyszła powtórnie za mąż, dzieci odebrała jej ciotka. Od 1905r. Wyspiańscy mieszkali w Węgrzycach gdzie artysta tworzył do ostatniej chwili. Odwiedził go przed śmiercią Żeromski. Pochowany w krypie zasłużonych na Skałce. Krótko przed śmiercią powierzono mu godność radnego miasta Krakowa oraz kierownictwo katedry malarstwa w krakowskiej A.S.P. Muzeum Wyspiańskiego znajduje się w Krakowie przy ulicy Kanoniczej 9. Twórczość malarska: dekoracja kościoła franciszkanów w Krakowie: malowidła ścienne i witraże, na ścianach motywy kwiatowe (róże, lilie, bratki, nasturcje). Witraże przedstawiają św. Franciszka, cztery żywioły (powietrze, woda, ogień, ziemia) oraz ogromny witraż pt. "Stań się" na którym przedstawiony jest Bóg ojciec; wnętrze domu Towarzystwa Lekarskiego w Krakowie (na klatce schodowej witraż pt. "System Kopernika"), malarstwo sztalugowe, malował portrety, autoportrety, dzieci, pejzaże Krakowa, zwłaszcza widok na kopiec Kościuszki lub chochoły na Plankach; stworzył cykl ilustracji do Illiady; jako redaktor "Życia" tworzył oprawę artystyczną pisma, opracowywał graficznie książki (łącznie z rodzajem i układem druku, kolorem papieru i ozdobnikami); godzinami rysował kwiaty w tzw. zielniku (ok. 120 gat. w różnych fazach rozwoju); projektował meble, scenografię i kostiumy do własnych sztuk; brał udział w konkursie na projekt kurtyny dla Teatru Miejskiego (projekt odrzucony, zwyciężył Henryk Semiradzki); Wyspiański był też poetą i dramaturgiem. W lirykach dominują rozmyślania o śmierci. Dramaty tematycznie dzielą się na trzy grupy: Dramaty antyczne: "Meleage", "Protesilas i Laodomia", "Akropolis", "Powrót Odysa". Dramaty historyczne: "Legenda", "Warszawianka", "Lelewel", "Legion", "Noc listopadowa", "Bolesław Śmiały", "Skałka", "Zygmunt August". Dramaty współczesne: "Klątwa", "Sędziowie", "Wesele", "Wyzwolenie".

Stanisław Wyspiański jako dramatopisarz i malarz

Materiały

Zasługi i twórczość Konarskiego 4. Wymień zasługi i dorobek twórczy S. Konarskiego. Stanisław Konarski (1700-1773) pochodził z ubogiej rodziny szlacheckiej. Po ukończeniu szkoły wstąpił do zakonu pijarów. Był nauczycielem w kolegium pijarskim w Warszawie. Dwa lata studiował w Rzymie, a następnie wyjechał do Paryża, gdzie dokładnie poznał stan i nowoczesność szkolnictwa francu...

"Jesteśmy poetami dnia dzisiejszego" - Skamandryckie obrazy poetyckie Poetycka grupa Skamander wywodzi się z grypy pikadorczyków - organizatorzy słynnych imprez \"Pod Pikadorem\", które były satyrą antymieszczańską, głosiły szarganie zapleśniałych wartości, \"sztukę na sprzedaż\" i odejście od poetyckiej chwały, w kilka miesięcy po rozwiązaniu ogłosili się grupą o nazwie Skamander. W skład grupy weszli następujący...

Skutki wojny dla człowieka I. Wojna i jej konsekwencje - jako główne zagrożenie dla człowieka 1. Totalitaryzm - określenie systemów politycznych, które ingerują w osobiste życie człowieka i podporządkowują go odgórnym prawom , są oparte o rozbudowany system kontroli, odziaływują poprzez starch i przemoc. 2. Osobowość człowieka wychowanego w systemie totalitarnym. A. Ł...

Globalne ocieplenie - podsumowanie Do najpoważniejszych ekologicznych zagrożeń, przed którymi stanęła ludzkość u progu nowego tysiąclecia należą zmiany klimatu następujące w wyniku emisji do atmosfery gazów cieplarnianych: dwutlenku węgla, metanu, podtlenku azotu i innych. Człowiek wykorzystując paliwa kopalne uwalnia do atmosfery dodatkowe ilości tych gazów, przyczyniając się do...

Dydaktyzm w "Monachomachi" Co wyjątkowego przynosi literatura oświecenia człowiekowi XX wieku? Oświecenia to epoka parenetyczna, czyli wskazująca na to, że jej celem był dydaktyzm – pouczenie. Czy jednak nauki zawarte w ówczesnych utworach są uniwersalne i czy można nimi posłużyć się w czasach nam współczesnych? Cała epoka literacka przełomu XVII i XIX wieku postawi...

Kosmogonia biblijna Kosmogonia biblijna Badacze twierdzą, że opis stworzenia świata jest poematem, a nie kroniką wydarzeń. Sześć dni stworzenia świata to jakby sześć strof swoistej pieśni z refrenem. W początkowych trzech strofach jest mowa o oddzieleniu światła od ciemności, mórz od lądów i o pojawieniu się roślinności. Kolejne trzy zwrotki mówią o stworzeniu n...

Handel zagraniczny Polski w latach 1970-1989 - ustrój Do przełomu lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych organizacja handlu zagranicznego i wszelkich form powiązań ekonomicznych z innymi krajami była zdeterminowana przez ogólne rozwiązania ustrojowe charakterystyczne dla systemu socjalistycznego. Wymiana gospodarcza z zagranicą została znacjonalizowana. Władze centralne samodzielnie kształtował...

Konflikt - rodzaje, formy Konflikt w organizacji i otoczeniu społecznym Konflikt - spór co najmniej dwóch osób lub grup społecznych wynikający z zajmowania odmiennych pozycji, odmiennych celów lub uznawanych wartości. Nie jest tak, że konflikt jest zjawiskiem szkodliwym; może mieć również charakter pozy-tywny. Analiza przyczyn konfliktu dowodzi, że w organizacji konf...