Stanisław Staszic i Hugo Kołątaj - publicystyka



PUBLICYSTYKA PATRIOTYCZNA Działalność i program społeczno-polityczny Stanisław Staszica. Stanisław Staszic swoje poglądy i program społeczno-polityczny zawarł między innymi w poniższych utworach. “Uwagi nad życiem Jana Zamojskiego” Był to traktat polityczny wydany przed obradami Sejmu Czteroletniego. Jest on podzielony na 19 rozdziałów. Każdy rozdział traktuje o innym problemie. Najważniejsze są następujące rozdziały: “Sposób ratowania Polski od podziałów” Staszic przewidywał rozbiory. Prezentuje on swoje poglądy i są one zgodne z poglądami Jana Zamojskiego, który był wówczas wielkim autorytetem. “Edukacja” Podstawą nauki jest nauka moralna i religia. Człowiek powinien pracować w swoim zawodzie. Edukacja powinna działać jako wychowanie obywatelskie. Szkolnictwo ma wychowywać ludzi światłych. Propaguje on szkoły rycerskie. “Prawodawstwo” Staszic jest przeciwny prywacie i egoizmowi posłów. Ustawy powinny przechodzić większością głosów. Chodzi o dobro większości. “Władza wykonywająca” Opisane są w tym rozdziale trzy rodzaje władzy: demokracja, monarchia i anarchia. Chodzi tu o wzmocnienie władzy królewskiej. “Rozdział władza sądownicza” Każdy obywatel nie może być sądzony bez wyroku niezawisłego sądu. “Wolne obieranie królów” Staszic sugeruje żeby tron był dziedziczny. Wolna elekcja pozwala ingerować obcym krajom w sprawy polskie. “Polska” Mowa jest o tym, że chłopi emigrują z Polski, bo jest anarchia i niesprawiedliwość. W Polsce nie mogą oni żyć godnie. “Przestrogi dla Polski” Utwór ten miał uzmysłowić szlachcie konieczność uchwalenia konstytucji. Staszic informuje czym dla niego jest naród. Dla niego naród to nie tylko szlachta, ale zbiorowość mieszkająca na danym terenie. Staszic zwracając się do szlachty stawia jej następujące zarzuty: brak poszanowania prawa zbezczeszczenie sprawiedliwości uczą podstępu, zdrady, podłości warstwa szlachecka przekupuje, oszukuje Za słabość narodu Staszic oskarża szlachtę. Bardzo dużo miejsca poświęca on też miastom. Propaguje on rozwój przemysłu i handlu w miastach. Chce on, aby mieszczaństwo było bogate. Inne postulaty to: konieczność zniesienia Liberum Veto, wprowadzenie stałej armii, zmiana pańszczyzny na czynsz, wprowadzenie powszechnej edukacji narodowej. Hugo Kołłątaj W swoich poglądach nie różnił się zbytnio od Stanisława Staszica. Różniło go jedynie to, że miał bardziej radykalne poglądy w sprawach przywilejów dla ludzi niższego stanu. Żądał wolności osobistej chłopów. Chłop miał mieć wolność osobistą, ale grunt ma być własnością pana. “Dobra świetnej deputacji” W odezwie tej Kołłątaj mówi o równomiernym obciążeniu prawami i obowiązkami wszystkich stanów. Rola publicystyki Publicyści poprzez swoją działalność pisarską nawoływali do walki z anarchią i z obrońcami przywilejów feudalnych. Proponowali postępowe reformy ustrojowe i społeczne, domagając się wcielenia ich w życie.

Stanisław Staszic i Hugo Kołątaj - publicystyka

Materiały

Wskaźniki aktywności gospodarczej Wskaźniki aktywności gospodarczej Wskaźniki aktywności gospodarczej stanowią odzwierciedlenie relacji między osiągniętymi przychodami a stanem posiadanego majątku zarówno całkowitego, jak i trwałego. Służą one ocenie intensywności wykorzystania majątku, pośrednio zaś ocenie tendencji rozwojowych przedsiębiorstwa. Wskaźnik szybkości obrotu, mó...

Nawiązania w literaturze innych epok do średniowiecza 1. NAWIĄZANIA W LITERATURZE EPOK PÓŹNIEJSZYCH “Bema pamięci żałobny rapsod” Nie jest to realny opis pogrzebu: • nie pasują rekwizyty • nie pasują postaci • przenośnie • płaczki Taki kondukt charakterystyczny był dla średniowiecza. Jest to pogrzeb stylizowany na pogrzeb rycerza. Dał wyraz uwielbieni...

Rodzaje analiz, techniki i etapy RODZAJE ANALIZ, TECHNIKI I ETAPY ANALIZ TECHNIKI PRAC ANALITYCZNYCH Najczęściej wyodrębnia się dwa sposoby badania zjawisk gospodarczych: indukcję i dedukcję. W praktyce stosuje uzasadnione jest indukcyjno-dedukcyjne rozpatrywanie zjawisk. Sposób powyższy określa się mianem redukcji lub weryfikacji. METODA...

Rola literatury w budowaniu systemu wartości 31. „Nie wszystek umrę.” Rozważania o roli literatury w budowaniu uniwersalnego systemu wartości. Non omnis moriar – nie wszystek umrę, te słowa po raz pierwszy zostały wypowiedziane przez wybitnego poetę rzymskiego, Horacego. Uświadomił on sobie fakt i wierzył w to, że jego poezja zyska nieśmiertelność i będzie przekazywał...

Tragedia grecka Tragedia taka spełniała kilka założeń, które pozwalały na jej klasyfikację. Wyznaczniki te dotyczyły zarówno charakteru wydarzeń w dramacie, jak i jego budowy. Po pierwsze, tragedia zachowywała zasadę trzech jedności: akcji, miejsca i czasu. Oznaczało to, że wydarzenia w sztuce dzieją się w jednym miejscu, w czasie zbliżonym do czasu trwania ...

Okres 'burzy i naporu' - co to takiego? Okres \"burzy i naporu\" a właściwy romantyzm niemiecki. Okres \"burzy i naporu\" - okres preromantyczny datowany jest na 1767 - 1785. Nazwa pochodzi od utworu F. Klingera \"Sturm und Drang\". Był to literacki protest przeciwko rozbiciu Niemiec na państewka feudalne, despotyzm władzy książąt, uciskowi mieszczan i chłopów, upadkowi gospodarczem...

"Ajudah" Adama Mickiewicza Ajudah Ajudah, góra-niedźwiedź, to ostatni element przyrody Krymu uwieczniony w słynnym cyklu sonetów A. Mickiewicza. Jej nazwa pojawia się w tytule ostatniego utworu tej grupy liryków. Ajudah tchnie spokojem i pogodą. Klasyczna budowa tego sonetu uwydatnia wrażenie harmonii, jaka panuje pomiędzy poetą i światem. Medytacja w obliczu sk...

Symbolika tytułów: "Ludzie bezdomni", "Przedwiośnie", "Wierna rzeka" \"Ludzie Bezdomni\" to powieść epoki Młodej Polski; Żeromski prezentuje nam bezdomność na wielu płaszczyznach: poza bezpośrednim znaczeniem nie posiadania domu (na którą decyduje się Judym), pojawia się bezdomność moralno-ideowa charakteryzująca Joasię i Judyma (poświęcenie własnego szczęścia dla idei społecznej); także bezdomność materialna (mi...