Sentymentalizm jako kierunek literacki w Europie i Polsce



Sentymentalizm jako pogląd kulturowy i kierunek literacki w Europie i w Polsce. Sentymentalizm jest prądem, który narodził się w Europie jako opozycja do klasycyzmu. Filozoficznym podłożem sentymentalizmu były tezy empiryzmu i sensualizmu., uznające doświadczenia zmysłowe jako jedyną wiarygodną drogę poznania. Poznawana w ten sposób rzeczywistość była według sentymentalistów przeciwieństwem tez głoszonych przez klasycystów o panującej wszędzie harmonii i ładzie. Była za to pełna konfliktów i napięć. Przyczyny tych zjawisk były trzy: odejście ludzkości od natury; natura wypierana przez kulturę; zachwianie wrodzonej dobroci człowieka. Wewnętrzne przeżycia człowieka stają się Ÿródłem twórczości sentymentalistów. Miały one służyć refleksji nad miejscem człowieka w świecie oraz nad podstawowymi uczuciami międzyludzkimi - miłość, przyjaŸń. Cechami literatury sentymentalnej są czułość i prostota. Sentymentaliści zwrócili uwagę ludzi na przyrodę, dali początek drobiazgowym obserwacjom psychologicznym zachowań ludzkich. Sentymentalizm stał się nowym stylem literackim, którego wzorem jest powieść Jana J. Rousseau "Nowa Helioza". W Polsce założenia sentymentalizmu sformułował Franciszek Karpiński w rozprawie "O wymowie w prozie albo w wierszu". Uważał on, że Ÿródłem inspiracji dla poety powinno być wszystko, co go otacza, a więc odrzucał sztywne reguły, których trzymali się klasycyści. Najważniejsze dla poety miało być "serce czułe", wrażliwe na ludzkie nieszczęścia, potrzebę miłości, mające emocjonalny stosunek do otaczającej przyrody. Karpiński postulował, że twórczość sentymentalna powinna odznaczać się prostotą, wzorowaną na utworach ludowych, korzystać z ludowego słownictwa. Uważał on za konieczne przywrócenie do literatury tradycji staropolskich, sarmackich. Bohater utworów sentymentalnych miał przedstawiać indywidualny, prywatny punkt widzenia. Sentymentaliści polscy założenia te realizowali głównie w liryce, zwłaszcza takich gatunkach jak sielanka, pieśń, elegia. Ośrodkiem polskiego sentymentalizmu byłe Puławy a jego mecenasami Czartoryscy. Twórcy: Adam Naruszewicz (sielanki), Franciszek Karpiński ("Do Justyny", "Laura i Filon"), Franciszek KniaŸnin ("Dwie lipy", "Do wąsów").

Sentymentalizm jako kierunek literacki w Europie i Polsce

Materiały

Elementy eposu, westernu, baśni w "Potopie" Elementy eposu , baśni i westernu: W eposie obowiązuje nastawienie na ton poważny , uroczysty i odświętny. Może na krótko wkraść się przerywnik prozaiczny, wesołość, nawet rubaszność. Może znaleźć się migawka z życia zwyczajnego. Dominować jednak powinni bohaterowie wielkiego formatu i wydarzenia podniosłe dla całego narodu i dla przeznaczenia...

"Confiteor" - pozycja artysty i hasło "sztyka dla sztuki" 3. Program artystyczny w \"Confiteorze\" Przybyszewskiego (pozycja artysty, hasło \"sztuka dla sztuki\"). W 1899 r. na łamach krakowskiego \"Życia\" ukazał się słynny artykuł Przybyszewskiego pt. \"Confiteor\", w którym hasło \"sztuka dla sztuki\" postawiło sztukę na niebosiężnym piedestale, a z artysty uczyniło jej kapłana. Według Przybyszewsk...

Streszczenie Pieśni Jana Kochanowskiego Hymn - \"Czego chcesz od nas, Panie...\" Powstała poza cyklem Pieśni, została zaś wydana po raz pierwszy w 1562 r. i jest jednym z najwcześniejszych utworów wydanych w języku polskim. Jest ona manifestem religijnym, a zarazem manifestem filozofii humanistycznej. Ma charakter hymnu - zawiera elementy pochwalne oraz motywy dziękczynienia i błag...

Podobieństwa i róźnice opowowiadań Borowskiego a Grudzińskiego a) cechy wspólne: - podstawą jest własne doświadczenie autorów, obaj autorzy byli więźniami, - dążenie do maksymalnego obiektywizmu i wyciszenia własnych emocji, - prezentowanie tych samych sytuacji, charakterystycznych dla obozu, wyniszczającej pracy, głodu, chorób, śmierci, likwidacji słabych b) różnice: - narrator, Borowski, na...

Obraz życia chłopów i ziemiaństwa w rozdziale "Nawłoć" w "Przedwiośniu" Obraz życia ziemiaństwa i chłopów w rozdziale “Nawłoć\" - miejsce w strukturze powieści, przyczyny anachronizmów. Cezary dostaje się do Nawłoci poprzez Hipolita Wielosławskiego. Jest to obraz dawnego, stabilnego świata, jednak Cezary widzi go przez pryzmat wspomnień i doświadczeń. Wyobrarza sobie, jak by wyglądała ta rzeczywistość gdyby w...

Echa różnych filozofii w Młodej Polsce Filozofie końca wieku zdominowały trzy koncepcje filozoficzne, które, jak się później okazało, miały ogromny wpływ na sposób myślenia ludzi, literaturę i sztukę a nawet historię. Pierwsza koncepcja filozoficzna to - schopenhaueryzm, czyli dekadencki nastrój pesymizmu, smutku i rozpaczy. Jej twórcą był Artur Schopenhauer, a dzieło, które zyska...

Żyto i Jęczmień - uprawa • JĘCZMIEŃ: zboże głównie pastewne, używane w przemyśle piwowarskim, wykorzystywane jako pasza dla trzody chlewnej, wykorzystywany jako roślina alimentacyjna w krajach o złych warunkach klimatycznych, jego uprawa sięga najdalej na północ, toleruje nawet gleby bielicowe. W Syrii uprawa jęczmienia zajmuje 40%grunt...

Czlowiek i obywatel w twórczości Reja, Modrzewskiego i Kochanowskiego Temat: Model człowieka i obywatela w twórczości Reja, Modrzewskiego i Kochanowskiego. M. Rej w dialogu \"Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem\" krytykuje stosunki międzyludzkie. Wstęp zachęca czytelnika do refleksji. Autor zarzuca duchowieństwu pychę, lenistwo, chciwość, zaniedbywanie obowiązków, nie o...