"W Weronie" Cypriana Norwida



W Weronie Wiersz Norwida W Weronie należy do najbardziej znanych liryków. Omawiany na lekcjach w szkole podstawowej i średniej sta¬lowi przykład a1uzji 1iterackiej do słynnej tragedii W. Szekspira Romeo i Julia. Zachowały się cztery różne autografy tego stworu. Jako ostateczną przyjmuje się wersję powstałą przed 1862 r., umieszczoną w cyklu Vade-mecum.4 Inspiracją do napisania wiers¬za były wrażenia, jakich poeta doznał pod wpływem zwiedzenia omów skłóconych rodzin, z których wywodzili się kochankowie oraz grobu uznawanego za miejsce pochówku tragicznie zmarłej pary na Campo Fiera w kapliczce dawnego cmentarza franciszkanów.5 Podmiot liryczny przedstawia stan rzeczy po burzy, wieczorną porą ¬przy świetle księżyca. Postępując za tokiem myśli M. Tatary warto zwrócić uwagę na dwa odczytania utworu: powierzchowne, dosłowne i głębsze. W warstwie realistycznej wiersza ukazana jest pora odwiedzin grobu: o burzy (Spłukane deszczem, poruszone gromem) w księżycowej oświacie (Łagodne oko błękitu) ukazane są zaniedbane, rozwalone ramy do ogrodów i gruzy nieprzyjaznych grodów. Ten obraz, po upływie wielu wieków od tragicznej śmierci młodych kochanków, spowodowanej przez nienawiść dzielącą ich rody, dowodzi obojętności ludzi na ich los, braku emocjonalnego zaangażowania, współczucia. Nikogo, poza poetą, nie przejmuje zdarzenie, którym emocjonowano się przed Szekspirem i po powstaniu jego tragedii. W przeciwieństwie do stanowiska „uczonego” człowieka w los Romea i Julii angażuje się natura – przyroda nieożywiona, która gwiazdę zrzuca ze szczytu. Interpretację obrazu spadającego mete¬orytu podają w utworze cyprysy. Odwołując się do tradycji ludowej przyjmują, że owa łza niebios – aniołów – jest przeznaczona właśnie dla młodych kochanków. W opozycji wobec opinii cyprysów podmiot umieszcza zracjonalizowany, pozbawiony uczucia pogląd ludzi, którzy [...] mówią uczenie, Że to nie łzy są, ale że kamienie, I - że nikt na nie nie czeka! Współczucie znad planety, z innego świata zostało tu zestawione z ironicznie ujętą „uczonością” racjonalistycznej interpretacji zja¬wisk, dokonaną przez ludzi obojętnych wobec uczucia i tragedii in¬nych. Skontrastowanie wierzeń ludowych z dziedzictwem osiemnastowiecznego racjonalizmu nie jest oryginalnym pomysłem Norwi¬da. Po raz pierwszy uczynił to Mickiewicz w Romantyczności. [...] W W Weronie został podjęty jeden z podstawowych problemów ro¬mantyzmu. Stosunek wiedzy do prawdy o świecie.6 Podmiot liryczny unika jednoznacznego opowiedzenia się za którymś z przedstawio¬nych stanowisk. Wydaje się, że dopuszcza po trosze obydwie racje, że są one, mimo sprzeczności, powiązane. Prawda o świecie jest złożona i często trudna do wyjaśnienia. M. Tatara podpowiada pojęcia: kreacjonizm i dys¬kursywność, które według niego rządzą formą wiersza W We¬ronie. Podmiot liryczny ukazuje przeciwstawne stanowiska przyrody i ludzi wobec obrazu grobu Romea i Julii, wtopionego w przyrodę poddaną zabiegom personifikacji: księżyc jest okiem nie¬ba, scharakteryzowanym dodatkowo przy pomocy epitetu – łagodne (mogącym kojarzyć się również z mądrym okiem Opatrzności7), cy¬prysy mówią i uczuciowo interpretują zjawisko spadającego meteory¬tu, który z kolei jest ukazany jako anielska łza. Tak powstaje świat zbu¬dowany na tradycji ludowej, który należy przyjąć jako prawdziwy. Rządzi nim prawo uczucia symbolizowane meteorytem-łzą. Wiersz W Weronie – określany jako przypowieść, aluzja literac¬ka, przykład liryki kreacyjnej – jest refleksją o wiedzy i głębokiej prawdzie o świecie, które zostały tu skonfrontowane. Utwór składa się z czterech trzywersowych strofek o zwartej kompozycji i oszczęd¬nym dozowaniu środków stylistycznych. Dwa pierwsze wersy każ¬dej zwrotki napisane są jedenastozgłoskowcem, zaś trzeci, ostatni wers, ma inną miarę – 8 sylab – i zawiera podsumowanie myśli. Rymy żeńskie wiążą z sobą po dwie kolejne zwrotki, zaś ich układ przedstawia się następująco: aab ccb. Ideowa zawartość wiersza zo¬stała skondensowana w krótko przedstawionym obrazie miejsca po¬chówku zakochanych (1. strofa), ze zwróceniem uwagi na gruzy i ruinę (2), następnie podmiot ukazuje reakcję przyrody wspartą o lu¬dowe pojmowanie meteorytów (3) oraz ironicznie ujęte, zracjonali¬zowane, naukowe stanowisko ludzi (4). Poeta unika jakiegokolwiek rozstrzygnięcia sporu, komentarza czy sugestii interpretacyjnej, tekst jednak wyraźnie uczula czytelnika na istnienie prawdy głębszej i ważniejszej niż tylko ta, którą narzuca zewnętrzne, podbudowane wiedzą pojmowanie świata. Wśród środków artystycznych uwagę zwraca personifikacja, symboliczne znaczenie meteorytu, wspomagające ironię powtarzanie przyimka „na” oraz spójnika „że”, a także wykorzystanie epitetów określających stan natury i porę doby oraz obraz zniszczenia miejsca i pamięci o ludziach z nim związanych (łagodne oko błękitu, nie¬przyjazne grody, rozwalone bramy).

"W Weronie" Cypriana Norwida

Materiały

Teoria lokalizacji - elementy ELEMENTY TEORII LOKALIZACJI Kluczowym elementem lokalizacji jest przestrzeń i czas. Przestrzeń jest wieloznaczna: 1. Geodezyjna – część powłoki Ziemi z jej wymiarami wielko przestrzennymi. Przestrzeń życiowa człowieka 2. Geograficzno – przyrodnicza – wyróżnienie lądów, mórz, oceanów, różnorodność fauny i flory, różne kate...

"Lament" Różewicza - krótki opis „Lament\" usprawiedliwia się, zwraca się ze swoim wyznaniem, z prośbą o wysłuchanie, spowiedź w formie lamentacji czuje się winny, jest narzędziem ślepym jak miecz w dłoni kata, jest winny o tyle, o ile dał się wykorzystać, zamordował człowieka (w sensie fizycznycm lub psychicznym - w sobie, odczłowieczyć) zwraca się do: ojca (reprez...

Struktura "Wielkiego Testamentu" Struktura dzieła Wielki Testament jest poematem o złożonej, niejednorodnej strukturze. Ujęte w regularne strofy (w przekładzie polskim – oktawa) poetyckie refleksje przeplatane są fragmentami o innej budowie, ale również zachowującymi podział na zwrotki, tzn. balladami. Jak czytamy w artykule Elżbiety Skibińskiej i Marcina Cieńskiego...

Poezja romantyczna - uroki i niebezpieczeństwa 1. \"NK\" Z. Krasiński Czym jest poezja w świetle \"Nieboskiej komedii\"? Przekleństwem. Fałszem. \"Matką Piękności i Zbawienia\". Prawdą. To są definicje poezji, jakie zawarł w swoim dramacie Krasiński, chociaż są sprzeczne. Poezja to modny w romantyzmie temat. W \"NK\" autor zawarł portret poety-romantyka, pełnego dylematów - lecz nie tylko...

Portrety matek w literaturze 2. Portrety matek w literaturze Niewątpliwie najważniejszą rolą, jaką może spełniać kobieta jest rola matki, która wychowuje swe dzieci na szlachetnych i uczciwych ludzi, prawych obywateli, szczerych patriotów. To matka w głównej mierze kształtuje osobowość dziecka, wpływając na to, jakim będzie człowiekiem w dorosłym życiu. Każda prawdziwa mat...

Świadomość narodowa jako przejaw przynależności do narodu w "Weselu" PLAN: Świadomość narodowa jako przejaw przynależności do szerokiej grupy społecznej - narodu. ROZWINIĘCIE: 1. Sytuacja polityczna Galicji i jej wpływ na genezę \"Wesela\" - naród w obliczu historii. 2. Chłopi i ich widzenie sprawy narodowej - zamiana w sposobie myślenia chłopstwa - radykalizm i wola walki (manifestacje patrioty...

Powstanie styczniowe w "Chłopach" Motyw powstania styczniowego i sprawy narodowej w powieści Mimo świadomego zacierania informacji o czasie opisywanych wydarzeń jeden z wątków pozwala przypuszczać, że akcja Chłopów dzieje się w jakiś czas po powstaniu styczniowym. Uczetnikiem był stryjeczny brat dziedzica i Kuba Socha, towarzycz jego bojów powstańczych. Innym motywem narodow...

Artryzm "Konrada Wallenroda" Artyzm Konrada Wallenroda Powieść poetycka, odmiana poematu epickiego, była jednym z ulubionych gatunków literackich romantyków. Za twórcę tej formy uchodzi Walter Scott (Pieśń ostatniego minstrela, Pani jeziora); jednak pojęcie to najczęściej przywołuje na myśl utwory angielskiego poety romantycznego, Georga Byrona (Giaur, Korsarz, Narzec...