"W Weronie" Cypriana Norwida



W Weronie Wiersz Norwida W Weronie należy do najbardziej znanych liryków. Omawiany na lekcjach w szkole podstawowej i średniej sta¬lowi przykład a1uzji 1iterackiej do słynnej tragedii W. Szekspira Romeo i Julia. Zachowały się cztery różne autografy tego stworu. Jako ostateczną przyjmuje się wersję powstałą przed 1862 r., umieszczoną w cyklu Vade-mecum.4 Inspiracją do napisania wiers¬za były wrażenia, jakich poeta doznał pod wpływem zwiedzenia omów skłóconych rodzin, z których wywodzili się kochankowie oraz grobu uznawanego za miejsce pochówku tragicznie zmarłej pary na Campo Fiera w kapliczce dawnego cmentarza franciszkanów.5 Podmiot liryczny przedstawia stan rzeczy po burzy, wieczorną porą ¬przy świetle księżyca. Postępując za tokiem myśli M. Tatary warto zwrócić uwagę na dwa odczytania utworu: powierzchowne, dosłowne i głębsze. W warstwie realistycznej wiersza ukazana jest pora odwiedzin grobu: o burzy (Spłukane deszczem, poruszone gromem) w księżycowej oświacie (Łagodne oko błękitu) ukazane są zaniedbane, rozwalone ramy do ogrodów i gruzy nieprzyjaznych grodów. Ten obraz, po upływie wielu wieków od tragicznej śmierci młodych kochanków, spowodowanej przez nienawiść dzielącą ich rody, dowodzi obojętności ludzi na ich los, braku emocjonalnego zaangażowania, współczucia. Nikogo, poza poetą, nie przejmuje zdarzenie, którym emocjonowano się przed Szekspirem i po powstaniu jego tragedii. W przeciwieństwie do stanowiska „uczonego” człowieka w los Romea i Julii angażuje się natura – przyroda nieożywiona, która gwiazdę zrzuca ze szczytu. Interpretację obrazu spadającego mete¬orytu podają w utworze cyprysy. Odwołując się do tradycji ludowej przyjmują, że owa łza niebios – aniołów – jest przeznaczona właśnie dla młodych kochanków. W opozycji wobec opinii cyprysów podmiot umieszcza zracjonalizowany, pozbawiony uczucia pogląd ludzi, którzy [...] mówią uczenie, Że to nie łzy są, ale że kamienie, I - że nikt na nie nie czeka! Współczucie znad planety, z innego świata zostało tu zestawione z ironicznie ujętą „uczonością” racjonalistycznej interpretacji zja¬wisk, dokonaną przez ludzi obojętnych wobec uczucia i tragedii in¬nych. Skontrastowanie wierzeń ludowych z dziedzictwem osiemnastowiecznego racjonalizmu nie jest oryginalnym pomysłem Norwi¬da. Po raz pierwszy uczynił to Mickiewicz w Romantyczności. [...] W W Weronie został podjęty jeden z podstawowych problemów ro¬mantyzmu. Stosunek wiedzy do prawdy o świecie.6 Podmiot liryczny unika jednoznacznego opowiedzenia się za którymś z przedstawio¬nych stanowisk. Wydaje się, że dopuszcza po trosze obydwie racje, że są one, mimo sprzeczności, powiązane. Prawda o świecie jest złożona i często trudna do wyjaśnienia. M. Tatara podpowiada pojęcia: kreacjonizm i dys¬kursywność, które według niego rządzą formą wiersza W We¬ronie. Podmiot liryczny ukazuje przeciwstawne stanowiska przyrody i ludzi wobec obrazu grobu Romea i Julii, wtopionego w przyrodę poddaną zabiegom personifikacji: księżyc jest okiem nie¬ba, scharakteryzowanym dodatkowo przy pomocy epitetu – łagodne (mogącym kojarzyć się również z mądrym okiem Opatrzności7), cy¬prysy mówią i uczuciowo interpretują zjawisko spadającego meteory¬tu, który z kolei jest ukazany jako anielska łza. Tak powstaje świat zbu¬dowany na tradycji ludowej, który należy przyjąć jako prawdziwy. Rządzi nim prawo uczucia symbolizowane meteorytem-łzą. Wiersz W Weronie – określany jako przypowieść, aluzja literac¬ka, przykład liryki kreacyjnej – jest refleksją o wiedzy i głębokiej prawdzie o świecie, które zostały tu skonfrontowane. Utwór składa się z czterech trzywersowych strofek o zwartej kompozycji i oszczęd¬nym dozowaniu środków stylistycznych. Dwa pierwsze wersy każ¬dej zwrotki napisane są jedenastozgłoskowcem, zaś trzeci, ostatni wers, ma inną miarę – 8 sylab – i zawiera podsumowanie myśli. Rymy żeńskie wiążą z sobą po dwie kolejne zwrotki, zaś ich układ przedstawia się następująco: aab ccb. Ideowa zawartość wiersza zo¬stała skondensowana w krótko przedstawionym obrazie miejsca po¬chówku zakochanych (1. strofa), ze zwróceniem uwagi na gruzy i ruinę (2), następnie podmiot ukazuje reakcję przyrody wspartą o lu¬dowe pojmowanie meteorytów (3) oraz ironicznie ujęte, zracjonali¬zowane, naukowe stanowisko ludzi (4). Poeta unika jakiegokolwiek rozstrzygnięcia sporu, komentarza czy sugestii interpretacyjnej, tekst jednak wyraźnie uczula czytelnika na istnienie prawdy głębszej i ważniejszej niż tylko ta, którą narzuca zewnętrzne, podbudowane wiedzą pojmowanie świata. Wśród środków artystycznych uwagę zwraca personifikacja, symboliczne znaczenie meteorytu, wspomagające ironię powtarzanie przyimka „na” oraz spójnika „że”, a także wykorzystanie epitetów określających stan natury i porę doby oraz obraz zniszczenia miejsca i pamięci o ludziach z nim związanych (łagodne oko błękitu, nie¬przyjazne grody, rozwalone bramy).

"W Weronie" Cypriana Norwida

Materiały

Analiza "Piosenki o porcelanie" Czesława Miłosza Piosenka o porcelanie (z tomu Światło dzienne 1953) Wiersz toniczny, trójzestrojowy (wersy ośmiozgłoskowe: dwa am¬fibrachy i trochej lub siedmiozgłoskowe: amfibrach i dwa trocheje), urzeka kunsztowną, regularną strukturą i wyrazistą rytmizacją, nawią¬zującą do wiersza klasycznego. Refreniczne powtórzenie zamykające każdą z trzech...

Groteska sposobem ujęcia rzeczywistości Groteska staje się dość popularną metodą pokazania rzeczywistości w XX-leciu Powieści groteskowe, zachowując pewną dozę realizmu, zderzają ją z całkowitym bezsensem i nielogicznością, a także pokazywanie i wyolbrzymianie pewnych zdarzeń z użyciem kontrastu: realizm-fantastyka, tragizm-komizm, logika-bezsens (np. w \"Mistrzu i Małgorzacie\" ta...

Pojęcia: adeizm, deizm, empiryzm, irracjonalizm, klasycyzm, racjonalizm, sensualizm, utylitaryzm, naturalizm ADEIZM - Pogląd odrzucający istnienie Boga i przeczący istnieniu wszelkich sił nadprzyrodzonych. Pojawił się w pismach francuskiego filozofa przyrody Paula Holbacha. DEIZM - to owoc racjonalizmu przeciwstawiającego się wiedzy objawionej i dogmatom wiary; deiści uznawali istnienie Boga jako stwórcy świata, uznawali też wagę nakazów moralnych ...

Charakterystyka postaci w "Noce i dnie" Dąbrowskiej “NOCE I DNIE” M. DĄBROWSKIEJ datą graniczną tej powieści jest powstanie styczniowe wpływa ono na życie bohaterów każde z nich widzi je inaczej Barbara patriotka niechęć i nienawiść do wszystkich i wszystkiego co związane było z zaborcami ceniła tych, którzy brali udział w powstaniu; powstanie uw...

Odkrycia dotyczące klimatu  Rok 1998 był najcieplejszy w naszym stuleciu! Statystyki wskazują, że do rekordowych pod tym względem należą całe lata dziewięćdziesiąte. Chodzi tu oczywiście o średnią roczną temperaturę globu.  Pyły w powietrzu silnie wpływają na klimat. Taki wniosek wypływa z gigantycznego eksperymentu klimatycznego o nazwie INDOEX, przeprow...

Problematyka "Ojca Goriota" HONORIUSZ BALZAK OJCIEC GORIOT (problematyka) W ciągu dwudziestu lat stworzył on dzieło stworzone z dziewięćdziesięciu siedmiu utworów ( w tym dwadzieścia cztery powieści) zwane „Komedią ludzką”. W zrąb główny wchodzi m.in. „Ojciec Goriot”. Tematem głównym powieści jest fatalna miłość ojca do córek, które na jego ...

Charakterystyka "Ferdydurke" Gombrowicza \"FERDYDURKE\" Witold Gombrowicz. Witold Gombrowicz to jeden z najwybitniejszych prozaików polskich XX wieku, pisarz o światowej renomie, którego książki zostały przełożone na różne języki, dramaty są stale grane w teatrach wielu krajów. Tę pozycję pisarstwo Gombrowicza zawdzięcza przede wszystkim ogromnym walorom intelektualnym, gdyż pisarz b...

"Odprawa posłów greckich" - ogólne informacje “Odprawa posłów greckich” Jana Kochanowskiego Podana na teatrum przed Królem jego Mścią i Królową jej Mścią w Jazdowie nad Warszawą. Dnia 12 stycznia roku pańskiego 1578, na feście u Jego Mści Pana Podkanclerzego Koronnego. “Odprawa” - jako dzieło sztuki dramatyczno-teatralnej - nie jest szczególnie wybitnym osią...