"Promethidion" Cypriana Norwida



Promethidion Przedmiotem refleksji w tym rozdziale opracowania będą jedy¬nie fragmenty poematu publikowane w podręczniku szkolnym S. Makowskiego30, pochodzące z Dialogu „Bogumił”. Tekst obu dialogów (w istocie są one zestawionymi w dialogową strukturę monologami) powstał prawdopodobnie w latach 1848-49, zaś w całości – w 1850 r. (wydany w Paryżu w 1851 r.), a więc przed refleksją o sztuce wyrażoną w wierszu-traktacie Fortepian Szopena. Wykracza on poza ramy tradycyjnie pojmowanej liryki, krótko prezentujemy go jako dodatek do zasadniczego trzonu książeczki. Tytuł utworu brzmi: Promethidion. Rzecz w dwóch dialogach z epilogiem. Autor nawiązuje w nim do imienia mitycznego Promete¬usza, któremu znana była zarówno praca, jak i cierpienie spowodo¬wane troską o los ludzi. Norwid dedykował ten utwór zmarłemu przyjacielowi W. Łubieńskiemu. Poeta-filozof wypowiada się tu na temat sztuki w kategoriach estetycznych i etycznych, ujmując re¬fleksję w kształt rozmowy. – Spytam się tedy wiecznego-człowieka, [...] „Cóż wiesz o pięknem?...” ... „Kształtem jest miłości”¬ Uogólniona postać człowieka ponadczasowego, wiecznego, re¬prezentującego ludzi wielu pokoleń, doświadczeń i orientacji este¬tycznych wywiedzionych z różnych kultur, jako spadkobierca dzie¬dzictwa Prometeusza, wypowiada się jednoznacznie na temat pięk¬na. Jest ono ukształtowane pod wpływem miłości i tylko z nią może się kojarzyć. Takie pojmowanie piękna nosi w sobie założenie, że sztuka – aktywność powielająca boski gest stworzenia – musi mieć związek z miłością Boga do ludzi, a także z tą, którą zdolny jest ema¬nować sam człowiek, stworzony przecież na wzór Boga. Z tego wy¬nika więc, że każdy w sobie cień pięknego nosi. Warto również zwrócić uwagę na celowość wszelkiej sztuki. Nie istnieje ona sama dla siebie, dla efektu estetycznego, dla przyjemno¬ści obcującego z nią odbiorcy, ale ma stanowić sól ziemi i służyć człowiekowi w jego życiu praktycznym: Bo piękno na to jest, by zachwycało Do pracy – praca, by się zmartwychwstało. Twórczość jest więc pracą, zaś jej efekt ma być „zachwytem”, za¬chętą, uskrzydleniem do pracy. Z takim stanowiskiem jak najbar¬dziej zgadza się pogląd dotyczący twórczości ludowej – najwięk¬szym prosty lud poety oraz największym prosty lud muzykiem. Dalej autor wskazuje znaczenie praktyki w sztuce: Cezara uznaje za naj¬lepszego historyka, zaś Michała Anioła, co kuł sam w marmurze, za wybitnego rzeźbiarza. Można więc dostrzec wyraźny związek („zaręczyny”) „pieśni” (poezji) z praktycznym wymiarem życia (wysiłek twórczy odnoszący lirykę do rzeczywistości). We fragmencie rozpo¬czynającym się apostrofą do Polski Norwid wskazuje znaczenie sztuki: zapala do pracy i walki, podejmuje zagadnienia ważne dla konkretnych miejsc i ludzi, nie unika reakcji na aktualne sprawy. I tak ja widzę przyszłą w Polsce sztukę, Jako chorągiew na prac ludzkich wieży, Nie jak zabawkę ani jak naukę, Lecz jak najwyższe z rzemiosł apostoła I jak najniższy modlitwę anioła. Tworzenie dzieł sztuki zostało umieszczone na szczycie różnych form pracy. Wysiłek artysty nosi w sobie szczególne cechy i po¬słannictwo, dlatego też przyznano mu najwyższą rangę – zbliża bo¬wiem do Boga w samym akcie tworzenia i pozwala Go w dziele do¬strzegać, bo przecież jest ono Kształtem [...] Miłości (zapisanej z wielkiej litery). Norwid przyznaje artyście szczególną rolę w społeczeństwie, ale zwraca uwagę na właściwe pojmowanie sztuki. Musi być ona budo¬wana na trwałym fundamencie wartości etycznych. Tylko wtedy przetrwa przez pokolenia i spełni swoją misję – zachwyci do pracy.

"Promethidion" Cypriana Norwida

Materiały

Co to jest wywiad marketingowy Wywiad marketingowy – zestaw źródeł i procedur poprzez które można otrzymać codzienną informację o zmianach zachodzących w otoczeniu przedsiębiorstwa. Informacje pochodzą z codziennej prasy branżowej, gospodarczej, mediów elektronicznych, rozmowy z klientami, dostawcami, pracownikami konkurencji.

Stanisław Staszic i Hugo Kołątaj - literatura oświecenia STANISŁAW STASZIC Stanisław Staszic swoje poglądy i program społeczno-polityczny zawarł między innymi w poniższych utworach. „Uwagi nad życiem Jana Zamojskiego” Był to traktat polityczny wydany przed obradami Sejmu Czteroletniego. Jest on podzielony na 19 rozdziałów. Każdy rozdział traktuje o innym problemie. Najważniejsze są nas...

"Pan Tadeusz" A.Mickiewicza - Romantyzm W \"Panu Tadeuszu\", ostatnim z arcydzieł wielkiego poety, widzimy postać Jacka Soplica ze zwykłego warchoła i zawadiaki sarmackiego bohater ten zmienia się w gorącego patriotę. Epopeja ta jest sumą doświadczeń poetyckich zebranych przez mistrza, a bohater w niej ukazany przeżywa wszystko to, co jego poprzednicy razem wzięci. Jako młodzieniec ...

Przedsiębiorstwo produkcyjne rozważa, jaki rodzaj transportu zastosować, aby dostarczać produkty do swoich magazynów w Warszawie, Poznaniu, Szczecinie i Rzeszowie. Miesięcznie transportuje się ok. 150 Zadanie: Przedsiębiorstwo produkcyjne rozważa, jaki rodzaj transportu zastosować, aby dostarczać produkty do swoich magazynów w Warszawie, Poznaniu, Szczecinie i Rzeszowie. Miesięcznie transportuje się ok. 15000 partii, lecz docelowo planuje się transport 18000 partii. Rozwiązanie dotychczasowe opiera się na korzystaniu z tran...

Julian Przyboś - przedstawiciel Awangardy Krakowskiej Temat: Julian Przyboś jako przedstawiciel Awangardy Krakowskiej. Najwybitniejszym realizatorem idei artystycznych twórcy Awangardy Krakowskiej, czyli Tadeusza Peipera, był Julian Przyboś, poeta pochodzący z Gwoźnicy pod Wisłokiem, syn małorolnego chłopa. Z Awangardą Krakowską związał się w roku 1922, w Tadeuszu Peiperze znalazł swojeg...

Motyw drzewa w literaturze Drzewo/drzewa Drzewo/drzewa - Jako najpotężniejsza roślina symbolizuje w wielu religiach istoty boskie, dlatego bywa przedmio¬tem czci, zwłaszcza jako połączenie podziemnych sił (korzenie) i niebiańs¬kich sfer (korona) z życiem ziemskim (pień). Rozumiane często jako oś świa¬ta. Pliniusz w „Historii naturalnej\" stwierdza, ż...

Miłość sentymentalna a romantyczna Z motywem miłości romantycznej możemy się spotkać w niemal wszystkich utworach literackich tej epoki. Wynika to z faktu, że typowy bohater romantyczny to nieszczęśliwy kochanek, a jego zawiedzione uczucie staje się motorem do dalszych - twórczych działań. W życiu codziennym także możemy zetknąć się z pojęciem romantyczna miłość - wielka, uwznioś...

Interpretacja utworu Naborowskiego "Krótkość żywota" D.Naborowski \"Krótkość żywota\": utwór ukazuje nietrwałość ludzkiego życia. Przemijalność całych pokoleń człowieczych została ujęta w syntezie: \"Był przodek, byłeś ty sam, potomek się rodzi\". Jest to rozważanie istoty życia ludzkiego w perspektywie uniwersalnej, w wymiarze boskim, człowiek jest nie tylko przechodniem w świecie, który trwa w...