"Na świecie zbożny pobyt, po żywocie rajski przebyt" - jako dewiza literatury średniowiecza?



Czy cytat z „Bogurodzicy”: „Na świecie zbożny pobyt, po żywocie rajski przebyt” – można uznać za dewizę literatury średniowiecza? Uważam, że ten cytat można zdecydowanie uznać za dewizę literatury średniowiecznej. Jej celem było przede wszystkim prowadzenie człowieka do Boga. Miała służyć zbudowaniu moralnemu, wychowaniu i pouczeniu, potępieniu zła i afirmacji dobra, poszerzeniu wiedzy oraz zachowaniu w pamięci zdarzeń i postaci uznanych za ważne. Literatura średniowieczna była pełna literackich przykładów, kontemplacji i rozważań, dydaktyzmem, moralizatorstwem i pochwalnym tonem względem postaci i zjawisk uznanych za godne naśladowania. Dzieła były nasycone praktycznymi wskazówkami i radami. Literatura średniowieczna charakteryzowała się przede wszystkim następującymi cechami: • Była anonimowa. Podczas tworzenia dzieła nie było przydatne nazwisko. Liczyła się przydatność w prowadzeniu człowieka do Boga, wartość dzieła z punktu widzenia jego moralnej, religijnej i wychowawczej użyteczności. Nie było również ochrony tzw. praw autorskich. Można było zapożyczać całe zdania i fragmenty z obcych dzieł, a nawet zalecano to. Poprzez anonimowość unikano „próżnej chwały”. • Była parenetyczna. Pareneza dosłownie znaczy „pouczenie”. Literatura parenetyczna to literatura propagująca wzory postępowania, ideały modne i używane w danej epoce. Z kolei tzw. wzorce parenetyczne to wzory osobowe, postacie godne naśladowania, skupiające cechy wzorowe, pożądane, idealne. Literatura średniowieczna zarysowuje takie portrety: idealnego władcy, rycerza i ascety. • Była dwujęzyczna, tzn. pisana w dwóch językach: języku kościoła, czyli po łacinie, i w kształtujących się językach narodowych. Formowanie własnego języka umacniało poczucie tożsamości, wspólnoty narodowej. Jednak utwory w języku powszechnie znanym, łacińskim, mogły być zauważone na szerszym, europejskim forum. Ludzie żyjący w epoce średniowiecza byli przekonani o tym, że ich prawdziwe życie zacznie się dopiero po śmierci i zależy ono od tego w jaki sposób będą żyli na ziemi. Życie w cnocie miało być nagrodzone wiecznym, szczęśliwym życiem w niebie. Literatura moralizatorsko-dydaktyczna średniowiecza pokazywała im w jak mają postępować, aby sobie na to życie zasłużyć. Warto też zwrócić uwagę na utwory hagiograficzne. Są to opisane żywoty świętych, bardzo rozpowszechnione w epoce średniowiecza. Przedstawiają dzieje świętego, propagują i konstruują one wzór ascety, świętego, czyli ideał do naśladowania. Podobną funkcję spełniały utwory historiograficzne, np. rozmaite polskie kroniki. „Kronika Polski” pokazywała wzorzec doskonałego władcy. Natomiast wzorzec doskonałego rycerza jest zawarty w „Pieśni o Rolandzie”.

"Na świecie zbożny pobyt, po żywocie rajski przebyt" - jako dewiza literatury średniowiecza?

Materiały

Motyw ojca w literaturze Ojciec Ojciec - 1) Pater familiae - małżonek, a jednocześnie mężczyzna, który ma własne dzieci; 2) przodek, protoplasta, twórca, inicjator; 3) Bóg - ojciec wobec rodzaju ludzkiego. Biblia (ST) - 1) Adam, praojciec całej ludzkości, ojciec Kaina i Abla, a potem Seta. 2) Noe - ojciec ludzkości od¬rodzonej po potopie, któremu Bóg zle¬cił...

Człowiek odrodzenia - cechy Ideał człowieka Odrodzenia: wszechstronność zainteresowań. gruntowne wykształcenie (zwłaszcza znajomość Antyku) umiejętność korzystania z życia doczesnego optymizm życiowy krytycyzm myślenia kult zdrowia i urody ¨ Ludzie Odrodzenia wysoko sobie cenili naukę i kulturę antyczną. W swoich postawach życiowych odwoł...

Analiza "Kołatka" Zbigniewa Herberta Kołatka Podmiot liryczny odwołuje się tu do autorytetu Pisma św. i za św. Mateuszem powtarza słowa Jezusa: Niech wasza mowa będzie: Tak – tak; nie – nie, bo co nadto jest, od Złego pochodzi.12 Nazywa swoją wyobraźnię kawałkiem deski, o który uderza drewnianym patykiem, wywołując suchy, ascetyczny w brzemieniu dźwięk. Jest to po...

Nurty poezji barokowej Barok ma dwa podstawowe nurty tj.: dworkowy i dworski. Ten pierwszy oparty na sarmatyźmie, czyli typie kultury szlacheckiej ukształtowanej w okresie baroku, chociaż zapoczątkowanej w latach 80-tych XVI w. Jego podstawą było uznanie, że słowianie pochodzą ze starożytnego mężnego rodu Sarmatów przybyłych z dalekiego orientu. Sarmatyzm wiązał si...

Literatura baroku 1.Charakterystyka: 2.Literatura powszechna: a:) Molier - Świętoszek: to komedia klasycystyczna. Akcja rozgrywa się w Paryżu, w domu Orgona, ojca rodziny omotanego przez obłudnego Tartuffe’a (świętoszek). Tartuffe udając człowieka pobożnego, przepełnionego niemalże ascetyczną wiarą, opanowuje całkowicie umysł Orgona i zyskuje ogromny w...

Nowelistyka i jej zadania w nowym spojrzeniu epoki pozytywizmu Plan: I. WSTĘP: Cel - pokazać rzeczywistość. Nowelistyka i jej zadania w nowym spojrzeniu epoki pozytywizmu. Program pozytywizmu i jego założenia dotyczące literatury. II. ROZWINIĘCIE: 1. Program pozytywistów, a rzeczywistość a.) model zachowania społecznego b.) wizja reform 2. Publicystyka pozy...

"Promethidion" - krótki opis \"Promethidion\" Utwór traktuje o idei Prometeuszowej. Norwid uważał go za twórcę kultury ludzkiej - idea prometejska to idea mówiąca o pracy twórczej. Najpierw autor definiuje piękno - prawdziwe będące owocem twórczego działania człowieka, jest widocznym przejawem istnienia Boga w świecie. Człowiek w swej doczesnej egzystencji wezwany jest d...

Sytuacja polityczna w "Małej apokalipsie" Sytuacja polityczna Polska znalazła się pod rządami władzy komunistycznej uległej wobec presji Związku Radzieckiego. W sytuacji wielu niedostatków uderza rozmach świętowania kolejnego zjazdu partii oraz wypełniają¬ca wszystkie programy telewizji bezustanna transmisja z uroczysto¬ści. Ulicami ciągną pochody z odpowiednimi transpar...