"Na świecie zbożny pobyt, po żywocie rajski przebyt" - jako dewiza literatury średniowiecza?



Czy cytat z „Bogurodzicy”: „Na świecie zbożny pobyt, po żywocie rajski przebyt” – można uznać za dewizę literatury średniowiecza? Uważam, że ten cytat można zdecydowanie uznać za dewizę literatury średniowiecznej. Jej celem było przede wszystkim prowadzenie człowieka do Boga. Miała służyć zbudowaniu moralnemu, wychowaniu i pouczeniu, potępieniu zła i afirmacji dobra, poszerzeniu wiedzy oraz zachowaniu w pamięci zdarzeń i postaci uznanych za ważne. Literatura średniowieczna była pełna literackich przykładów, kontemplacji i rozważań, dydaktyzmem, moralizatorstwem i pochwalnym tonem względem postaci i zjawisk uznanych za godne naśladowania. Dzieła były nasycone praktycznymi wskazówkami i radami. Literatura średniowieczna charakteryzowała się przede wszystkim następującymi cechami: • Była anonimowa. Podczas tworzenia dzieła nie było przydatne nazwisko. Liczyła się przydatność w prowadzeniu człowieka do Boga, wartość dzieła z punktu widzenia jego moralnej, religijnej i wychowawczej użyteczności. Nie było również ochrony tzw. praw autorskich. Można było zapożyczać całe zdania i fragmenty z obcych dzieł, a nawet zalecano to. Poprzez anonimowość unikano „próżnej chwały”. • Była parenetyczna. Pareneza dosłownie znaczy „pouczenie”. Literatura parenetyczna to literatura propagująca wzory postępowania, ideały modne i używane w danej epoce. Z kolei tzw. wzorce parenetyczne to wzory osobowe, postacie godne naśladowania, skupiające cechy wzorowe, pożądane, idealne. Literatura średniowieczna zarysowuje takie portrety: idealnego władcy, rycerza i ascety. • Była dwujęzyczna, tzn. pisana w dwóch językach: języku kościoła, czyli po łacinie, i w kształtujących się językach narodowych. Formowanie własnego języka umacniało poczucie tożsamości, wspólnoty narodowej. Jednak utwory w języku powszechnie znanym, łacińskim, mogły być zauważone na szerszym, europejskim forum. Ludzie żyjący w epoce średniowiecza byli przekonani o tym, że ich prawdziwe życie zacznie się dopiero po śmierci i zależy ono od tego w jaki sposób będą żyli na ziemi. Życie w cnocie miało być nagrodzone wiecznym, szczęśliwym życiem w niebie. Literatura moralizatorsko-dydaktyczna średniowiecza pokazywała im w jak mają postępować, aby sobie na to życie zasłużyć. Warto też zwrócić uwagę na utwory hagiograficzne. Są to opisane żywoty świętych, bardzo rozpowszechnione w epoce średniowiecza. Przedstawiają dzieje świętego, propagują i konstruują one wzór ascety, świętego, czyli ideał do naśladowania. Podobną funkcję spełniały utwory historiograficzne, np. rozmaite polskie kroniki. „Kronika Polski” pokazywała wzorzec doskonałego władcy. Natomiast wzorzec doskonałego rycerza jest zawarty w „Pieśni o Rolandzie”.

"Na świecie zbożny pobyt, po żywocie rajski przebyt" - jako dewiza literatury średniowiecza?

Materiały

Cechy bohatera byronicznego i definicja byronizmu Byronizm Nurt ten rozwinął się w latach 1812 - 1830. Człowiek, który wyznawał byronizm był zazwyczaj skłócony ze światem i innymi ludźmi. Cechy byronizmu: nienawiść do świata ucisku nakaz bezkompromisowej walki ze wszystkim co ogranicza swobodę Cechy bohatera byronicznego człowiek dumny i wyniosły człowiek wyobcowa...

Oświecenie - skąd nazwa? NAZWA: Oświecenie przypada w krajach europejskich na wiek XVIII, choć korzeniami tkwi w stuleciu poprzednim. Nazwa jest związana z przeświadczeniem o szczególnej misji, jaką epoka ta miała odegrać w dziejach kultury europejskiej. Oświecenie to inaczej \"wiek rozumu\", \"wiek filozofów\", bo właśnie rozum ludzki miał być naturalnym światłem wskaz...

Idee myślicieli oświeceniowych w wybranych dziełach literatury polskiej Wielkie idee wielkich europejskich myślicieli oświeceniowych i ich echa w wybranych dziełach literatury polskiej XVIII w.: Jednym z czołowych myślicieli oświeceniowych był J.J. Rousseau, który w swej filozofii sformułował negację cywilizacji, nauki i sztuki. Uważał on, , że nie czynią one człowieka lepszym , wręcz przeciwnie demoralizują. Cyw...

Co to jest NATO? Podpisany w kwietniu 1949 roku w Waszyngtonie Traktat Północnoatlantycki stworzył Sojusz niepodległych państw podzielających wspólne zainteresowanie działalnością na rzecz utrzymania pokoju i obrony swojej wolności. Działania te byłyby prowadzone przy zachowaniu politycznej solidarności oraz przy wykorzystaniu sił wojskowych w celu powstrzymywan...

Liryka Broniewskiego Aktualność polityczna poezji W. Broniewskiego O kształcie poezji Broniewskiego zadecydowały 3 przesłanki: • biografia (frontowa i legionowa młodość) • postawa prometejskiego buntu wobec zła (tematyka rewolucyjna) • fascynacja tradycją romantyczną (obecność w niej koncepcji literatury czynu) Broniewski pisywał o poległych ż...

Ignacy Krasicki - człowiek epoki oświecenia Bajki, satyry i „Monachomachia” I. Krasickiego Okres oświecenia zaznaczył się w historii sztuki trzema różnymi nurtami. Wśród nich dominował hołdujący utylitarnym celom klasycyzm, który pojmował literaturę jako narzędzie wychowywania społeczeństwa. Znacznie mniejszą rolę odegrał sentymentalizm skupiający się na indywidualnych...

Romantyzm - siłą niszczącą czy kreującą? Lord Jim nie sprostał własnym, romantycznym wyobrażeniom. Marząc od wczesnego dzieciństwa o bohaterskich czynach na morzu, przegrał swoją szansę i pod wpływem niezrozumiałego impulsu opuścił - wraz z innymi oficerami - Patnę. Dopuścił się sprzeniewierzenia, zawiódł pokładane w nim zaufanie, pogwałcił kodeks etyczny marynarza, zdradził tych, któr...

Lektury i teoria literatury w Średniowieczu Lektury średniowieczne Autorstwo większości dzieł średniowiecznych jest anonimowe. Wynikało to z faktu, iż pracę artystyczną traktowano jako służbę Bogu, przed którym nazwiska nic nie znaczą, a dzieła mogą przyczynić się do wzrostu boskiej chwały. Dzieła religijne i zabytki polskiego piśmiennictwa. \"Bogurodzica\"- najstarsza pieśń polsk...