"Moralność Pani Dulskiej" jako tragifarsa kołtuńska



Sztuka Zapolskiej nosi podtytuł "tragifarsa kołtuńska". Uzasadnieniem jest treść utworu, która przedstawia nam typowe kołtuny, a więc ludzi obłudnych, zakłamanych, zacofanych, intelektualnie ograniczonych, pełnych sprzeczności, żyjących według schematów. Określenie to, oznacza kogoś będącego personifikacją negatywnych cech drobnomieszczaństwa. Właśnie takim tępym kołtunem w tekście Zapolskiej, nosicielem wszystkich wymienionych wyżej cech, jest przede wszystkim sama główna bohaterka - pani Dulska. Jej nadrzędnym celem jest zbudowanie i utrzymanie pozytywnego obrazu swej rodziny w oczach innych ludzi, sąsiadów, całego miasta. Podporządkowuje temu wszystkie swoje działania i wysiłki, w imię tego zadania nie przestrzega nawet elementarnych zasad moralnych. W gruncie rzeczy nie jest ważne to co naprawdę dzieje się w jej domu, liczy się przede wszystkim opinia innych. Komizm sytuacyjny, postaci oraz liczne błędy językowe i sam sposób rozmowy, wprowadza do sztuki cechy komedii. Cechy te nie są zupełnie czyste gatunkowo, ponieważ zostały celowo wzbogacone w elementy groteski, aby zmusić czytelnika do refleksji. Naturalizm przynosi ze sobą przewrót w poglądach na istotę komedii. Przestaje być ona gatunkiem dydaktyzującym przy pomocy lekkiej rozrywki. Element dydaktyczny pozostaje w oprawie treści, która mieści w sobie silne napięcia dramatyczne. Zostają zatarte granice między gatunkami literackimi. Następuje przez autorów świadome kojarzenie efektów tragicznych z komicznymi. Zapolska zaznacza to właśnie w podtytule: "tragifarsa". Pod tym płaszczem komizmu można zauważyć tragizm ludzi młodych, nie mających siły i możliwości wyzwolenia się spod wpływów środowiska naturalnego. Tragiczny jest los Meli, która będąc z gruntu moralna, nie orientuje się na razie w jakiej atmosferze moralnej żyje. Łatwo jednak przewidzieć wstrząs, którym stanie się dla niej odkrycie istoty poglądów moralnych matki i wynikającego z nich postępowania. Zbyszek zauważa absurd moralności jaki panuje u niego w domu. Ma nawet chęć przeciwstawienia się temu, lecz jego bunt jest pozorny, sprowadza się tylko do słów. Jego nowoczesność jest pozą, ponieważ kołtun rodzinny zawsze bierze górę, a Zbyszko w gruncie rzeczy jest Dulskim i będzie Dulskim, będzie Dulskich płodził, mimo że coś się w nim przeciwko temu fatum buntuje, walka okaże się daremna.. Wiele więc tragedii zawarte jest w tej komedii, która zapowiada niezniszczalność kołtunów, a także obecność ludzi, którzy pod płaszczykiem frazesów na temat moralności ukrywać będą swoją głupotę, fałsz, samolubstwo i bezwzględny stosunek do człowieka, z którym z racji jego położenia liczyć się nie muszą.

"Moralność Pani Dulskiej" jako tragifarsa kołtuńska

Materiały

Związek poezji Kochanowskiego z antykiem - ogólne olśnienie literaturą antyczną w dobie renesansu: studia dogłębne, analizy itp. na podstawie swego wszechstronnego wykształcenia dbał o artyzm języka, styl i formę uprawianych gatunków lit. znał języki klasyczne: łacinę, grekę, hebrajski; studiował lit. i filoz. antyczną.; pieśni, treny, elegie i dramaty pisane były wg. najlepszych orygi...

Giaur - szczegółowy opis Przeżycia, problemy sumienia i spowiedź Giaura Przeżycia Udziałem Giaura stały się dramatyczne przeżycia związane ze śmiercią ukochanej, która była jedną z żon tureckiego sułtana Hassana. Hassan dowiedziawszy się o zdradzie żony, zgodnie ze starym, tureckim prawem topi niewierną w zatoce. Giaur nie zdążył zapobiec temu nieszczęściu. Tr...

Charakterystyka wiersza "Kobiety Rubensa" Kobiety Rubensa Temat wiersza Wisławy Szymborskiej pt \"Kobiety Rubensa\" jest zaczerpnięty z dzieł znanego malarza flamandzkiego - Rubensa, który w doskonały sposób wyrażał ideę baroku. Myślą przewodnią utworu jest ukazanie postaci kobiety żyjącej w XVII wieku, czyli w okresie baroku. Wiersz można podzielić na dwie części: Pierws...

Motywy antyczne w literaturze współczesnej We współczesnej literaturze i sztuce spotykamy motywy antyczne, w tym mitologiczne w postaci elementów mitów, postaci mitycznych, autorów antycznych, gatunków literackich antyku, dzieł sztuki oraz myśli antycznej. Zbigniew Herbert - \"Nike, która się waha\". Poeta wykorzystuje dwa pojęcia mitologiczne: Nike oraz obol. Treść wiersza dotyczy...

Zwierzęta żyjące w Europie Świat zwierzęcy Powstała w wyniku przemian klim. czwartorzędu fauna obszaru Europy należy do paleark. krainy zoogeogr. (Palearktyka) i jest zróżnicowana zależnie od stref klim.-roślinnych. W strefie tundry występują: renifer, niedźwiedź biały, piesiec, lemingi, pardwa; w strefie tajgi: łoś, rosomak, głuszec, cietrzew, jarząbek; w strefie stepó...

Streszczenie "Liryk lozańskich" Adama Mickiewicza Polały się łzy... Polały się łzy to krótki, pięciowersowy liryk, będący próbą rozliczenia się poety z całym dotychczasowym życiem. W jednej strofie poeta usiłuje spojrzeć na minione lata, które dzieli na trzy etapy: dzieciństwo, młodość i wiek męski. Poeta roni łzy \"czyste, rzęsiste\" snując refleksje nad swym życiem. Dzieciństwo jest jeszcz...

Obraz rzeczywistości PRL w "Małej apokalipsie" Obraz rzeczywistości PRL Tłem zdarzeń przedstawionych w Malej apokalipsie są realia Pol¬skiej Rzeczypospolitej Ludowej, a więc kraju rządzonego przez par¬tię polityczną o orientacji komunistycznej – Polską Zjednoczoną Par¬tię Robotniczą. Założenia ustroju, obowiązujące sojusze międzynarodowe z państwami o podobnym char...

Akcja i bohaterowie w "Weselu" “Wesele” wyspańskiego jako dramat symboliczny Stanisław Wyspiański - charakterystyka Stanisław Wyspiański reprezentuje dramat symboliczny. Debiut wiązał się z utworem “Warszawianka”. Był to tekst realistyczny bez elementów symbolicznych. Inne utwory to “Wesele”, “Wyzwolenie”. Dramaty ludowe o...