"Moralność Pani Dulskiej" jako tragifarsa kołtuńska



Sztuka Zapolskiej nosi podtytuł "tragifarsa kołtuńska". Uzasadnieniem jest treść utworu, która przedstawia nam typowe kołtuny, a więc ludzi obłudnych, zakłamanych, zacofanych, intelektualnie ograniczonych, pełnych sprzeczności, żyjących według schematów. Określenie to, oznacza kogoś będącego personifikacją negatywnych cech drobnomieszczaństwa. Właśnie takim tępym kołtunem w tekście Zapolskiej, nosicielem wszystkich wymienionych wyżej cech, jest przede wszystkim sama główna bohaterka - pani Dulska. Jej nadrzędnym celem jest zbudowanie i utrzymanie pozytywnego obrazu swej rodziny w oczach innych ludzi, sąsiadów, całego miasta. Podporządkowuje temu wszystkie swoje działania i wysiłki, w imię tego zadania nie przestrzega nawet elementarnych zasad moralnych. W gruncie rzeczy nie jest ważne to co naprawdę dzieje się w jej domu, liczy się przede wszystkim opinia innych. Komizm sytuacyjny, postaci oraz liczne błędy językowe i sam sposób rozmowy, wprowadza do sztuki cechy komedii. Cechy te nie są zupełnie czyste gatunkowo, ponieważ zostały celowo wzbogacone w elementy groteski, aby zmusić czytelnika do refleksji. Naturalizm przynosi ze sobą przewrót w poglądach na istotę komedii. Przestaje być ona gatunkiem dydaktyzującym przy pomocy lekkiej rozrywki. Element dydaktyczny pozostaje w oprawie treści, która mieści w sobie silne napięcia dramatyczne. Zostają zatarte granice między gatunkami literackimi. Następuje przez autorów świadome kojarzenie efektów tragicznych z komicznymi. Zapolska zaznacza to właśnie w podtytule: "tragifarsa". Pod tym płaszczem komizmu można zauważyć tragizm ludzi młodych, nie mających siły i możliwości wyzwolenia się spod wpływów środowiska naturalnego. Tragiczny jest los Meli, która będąc z gruntu moralna, nie orientuje się na razie w jakiej atmosferze moralnej żyje. Łatwo jednak przewidzieć wstrząs, którym stanie się dla niej odkrycie istoty poglądów moralnych matki i wynikającego z nich postępowania. Zbyszek zauważa absurd moralności jaki panuje u niego w domu. Ma nawet chęć przeciwstawienia się temu, lecz jego bunt jest pozorny, sprowadza się tylko do słów. Jego nowoczesność jest pozą, ponieważ kołtun rodzinny zawsze bierze górę, a Zbyszko w gruncie rzeczy jest Dulskim i będzie Dulskim, będzie Dulskich płodził, mimo że coś się w nim przeciwko temu fatum buntuje, walka okaże się daremna.. Wiele więc tragedii zawarte jest w tej komedii, która zapowiada niezniszczalność kołtunów, a także obecność ludzi, którzy pod płaszczykiem frazesów na temat moralności ukrywać będą swoją głupotę, fałsz, samolubstwo i bezwzględny stosunek do człowieka, z którym z racji jego położenia liczyć się nie muszą.

"Moralność Pani Dulskiej" jako tragifarsa kołtuńska

Materiały

Czas przemijania w uwtorach baroku Zanim zajmę się tematem, chciałbym podać jedną z różnic pomiędzy barokiem, a renesansem. Chodzi mi tutaj o postrzeganie człowieka. W renesansie człowiek był w centrum myśli - potężny plan natury. Jednym z prądów Renesansowych był własnie humanizm. W Baroku człowiek ukazywany jest jako kruszyna w kosmosie. Powrót wiary w jednyną potęgę Boga. Ist...

Mechanizm kursowo – interwencyjny Mechanizm kursowo – interwencyjny. Przedział wahań kursów rynkowych pomiędzy walutami krajów Wspólnoty został ściśle określony. Kursy te mogły odchylać się do ± 2,25 % (lub ± 6 % dla krajów słabszych np. Hiszpanii i Portugalii) wokół bilateralnych kursów centralnych. Przedział ten na skutek licznych kryzysów i trudności w utr...

Plan reklamy Reklama, podobnie jak każde inne działanie, musi być starannie zaplanowana. Istotne znaczenie w tym procesie ma: -określenie celów reklamy i docelowych grup odbiorców, -określenie przedmiotu i środków reklamy, -określenie sposobów finansowania oraz budżetu. Niektóre z tych zagadnień powinny być opracowane przez reklamującą się firmę, inne za...

Przyczyny konfliktu w "Nad niemnem" DWA POKOLENIA W “Nad Niemnem” Przyczyny konfliktu • konflikt pokoleń : Benedykt  Witold • różnice ideowe Jedyny z braci Korczyńskich, a wszyscy trzej wzięli udział w powstaniu styczniowym, który pozostał w ojcowskim majątku, widział swój podstawowy obowiązek w utrzymaniu ziemi w swych rękach, ale po...

Streszczenie "Dziejów Tristana i Izoldy" Dzieciństwo Tristana W zamian za gorliwą i skuteczną pomoc w walce z wrogiem, Marek oddał Riwalenowi rękę swej siostry, Blancheflor. Władca ziemi lońskiej poślubił ją \"w klasztorze tyntagielskim\", a następnie powrócił do swego kraju i oddał spodziewającą się dziecka żonę pod opiekę Rohałta. Sam zaś wyruszył przeciwko diukowi Morganowi, któr...

Funkcja i typologia państw Funkcje państwa: 1. zewnętrzne: - zabezpieczenie bezpieczeństwa obywatelom za pomocą siły zbrojnej (granice itp.) - nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów z innymi państwami (placówki dyplomatyczne) 2. wewnętrzne: - utrzymywanie ładu i porządku pomiędzy grupami społecznymi... - nadzór nad działalnością instytucji, koordynowanie ich działań...

Obraz małej ojczyzny w utworach literackich 26. Obraz małej ojczyzny w wybranych dziełach literackich \"Ojczyzna to kraj dzieciństwa miejsce urodzenia to jest mała najbliższa ojczyzna...\" Czy słowa Tadeusza Różewicza mają swoje odzwierciedlenia w literaturze? Jakie utwory przekazują prawdę zawartą w cytowanym tekście? Myślę, że jednym z dzieł literackich, w których ojczyzna t...

Charakterystyka wiersza "Kobiety Rubensa" Kobiety Rubensa Temat wiersza Wisławy Szymborskiej pt \"Kobiety Rubensa\" jest zaczerpnięty z dzieł znanego malarza flamandzkiego - Rubensa, który w doskonały sposób wyrażał ideę baroku. Myślą przewodnią utworu jest ukazanie postaci kobiety żyjącej w XVII wieku, czyli w okresie baroku. Wiersz można podzielić na dwie części: Pierws...