"Krzyżacy" jako powieść historyczna



Krzyżacy jako powieść historyczna Krzyżacy to przykład gatunku epickiego, zwanego powieścią. Jest to dzieło dużych rozmiarów, wielowątkowe, ukazujące lasy bohaterów na tle społecznym, obyczajowym, historycznym, geograficznym. Obok wątku głównego (skupionego wokół głównego bohatera) są w niej wątki poboczne oraz epizody. Opowieść prowadzi narrator, który w powieściach realistycznych wypowiada się zazwyczaj w trzeciej osobie liczby pojedynczej, stoi na zewnątrz świata przedstawionego (nie jest postacią utworu), jest wszechwiedzący i obiektywny. W powieści może występować kilku narratorów różnego typu (np. relacja może pochodzić od jednego z bohaterów, wtedy nie jest obiektywna). W powieści historycznej świat przedstawiony został osadzony w epoce przeszłej, a więc ukazuje zamknięty okres w dziejach.5 Autor dąży do zachowania prawdy historycznej – umieszcza losy bohaterów w siatce wydarzeń, które rzeczywiście miały miejsce, osadza je w tle społecznym i obyczajowym (pokazuje układ sił społecznych, różne warstwy, styl życia, np. święta, biesiady, walki, zawieranie małżeństw itp.). W powieści tego typu prawda historyczna splata się z fikcją literacką. Znani z przekazów źródłowych bohaterowie spotykają się z wymyślonymi przez autora. Wydarzenia prawdziwe uzupełniają fikcyjne, które są przedstawione z zachowaniem reguł prawdopodobieństwa, tzn. są takie, jakie mogłyby się zdarzyć w danej epoce, w opisanych okolicznościach i miejscach. Powieść historyczna jest więc utworem realistycznym, w którym świat przedstawiony jest skonstruowany z troską o regułę prawdopodobieństwa, oczywiście w odniesieniu do czasu akcji i jego historycznego charakteru. Powieść Henryka Sienkiewicza pt. Krzyżacy zastała umieszczona w konkretnym czasie i znanych w średniowieczu miejscach. Na jej kartach pojawili się bohaterowie, których znamy z lekcji historii, np. król Władysław Jagiełło, królowa Jadwiga, rycerze: Zawisza Czarny, Zyndram z Maszkowic, wielcy mistrzowie krzyżackiego zakonu: Konrad i Ulrich von Jungingen (u Sienkiewicza: Kondrat i Ulryk) oraz inne osoby. Obok nich i w kontaktach z nimi działają postaci fikcyjne, np. Maćko i Zbyszko z Bogdańca, Danusia Jurandówna i Jagienka Zychówna, Cztan i Wilk. Dzięki nim utwór jest bardziej żywiołowy, barwny, atrakcyjny dla czytelników. Pisarz ukazuje również polskie społeczeństwo poprzez hierarchiczny układ stanów (możni, rycerze, duchowni, mieszczanie i chłopi), ze szczególnym akcentem padającym na rycerstwo i obwiązującą je etykę postępowania. Autor przedstawił koloryt epoki: zamki, dwory, grodziska, bitwy, uczty, ubiory, rodzaje broni. Można tu również zaobserwować zmagania Polaków i Litwinów z Krzyżakami, którzy pod pretekstem szerzenia wiary chrześcijańskiej opanowali rozległe tereny i dążyli do podporządkowania sobie kolejnych. Przełomowym wydarzeniem jest szeroko i barwnie opisana bitwa pod Grunwaldem (1410 r.). Czytelnik dowiaduje się, jak do niej doszło, jak wcześniej wyglądały relacje z niemieckimi rycerzami. Dla wzmocnienia efektu historyczności Krzyżaków autor posłużył się stylizacją językową na mowę średniowiecza, czyli archaizacją: wykorzystał charakterystyczne słownictwo, konstrukcje składniowe, formy gramatyczne, które sprawiły, że relacja narratora i dialogi postaci nabrały cech języka dawnego. Dzięki tym zabiegom czytelnik tym łatwiej przenosi się w średniowieczne realia i z wielkim zaangażowaniem przeżywa losy bohaterów, uczestniczy w ich przygodach, towarzyszy romansom i bitwom. Powieści historyczne Sienkiewicza (Krzyżacy, Ogniem i mieczem, Potop, Pan Wołodyjowski) ukazują minione epoki i ich realia w taki sposób, by wzbudzić w Polakach poczucie własnej wartości, by wskrzesić nadzieję na odmianę narodowego losu. Były to utwory, które miały wielkie znaczenie w okresie pozytywizmu i Młodej Polski, kiedy ojczyzna była w niewoli. Uczyły, że zawsze zły los może się odwrócić, a więc dawały siłę da przetrwania trudnego czasu i mobilizowały do walki o niepodległość. Sienkiewiczowi zarzucano brak pieczołowitości i naruszanie prawdy historycznej6, naginanie faktów i postaw do naczelnej, krzepiącej serca Polaków, idei powieści. Obrońcy jego dzieła wskazywali jednak, że – chociaż historyczna – jest to przecież powieść, a więc utwór literacki, którego autor ma prawa do fikcji i wykorzystania materiału historycznego według własnych planów i założeń. Nie chodzi tu przecież o ścisłą wierność przekazom źródłowym, ale o przeżycia estetyczne i emocje czytelnika – a ten zamiar został przez Sienkiewicza w pełni zrealizowany.

"Krzyżacy" jako powieść historyczna

Materiały

Fraszki i pieśni Kochanowskiego - szczegółowa charakterystyka W jakich granicach czasowych zamyka się średniowiecze w Europie i w Polsce ? Średniowiecze w Europie początek 476 r upadek Cesarstwa Zachodnio Rzymskiego , koniec XV w 1453 - upadek konstantynopola 1450 r wynalazek Gutenberga - druk 1492 - odkrycie Ameryki przez Kolumba , razem 11 wieków Średniowiecze w Polsce : początek : X w . 966 r chrzes...

Partie społeczne w "Powrocie posła" Stronnictwa społeczne w “Powrocie posła” Juliana Ursyna Niemcewicza . Stronnictwo patriotyczne – zostało przedstawione pozytywnie. Podkomorzy i Podkomorzyna to wzorowi obywatele ,patrioci , którzy dobrze wychowali swoje dzieci , nauczyli że dom zawsze powinien ustępować krajowi .Stronnictwo patriotyczne opowiada się za konie...

Zasady tragedii ZASADY TRAGEDII Tragedia antyczna czerpała tematykę z mitologii i była podporządkowana ścisłym regułom : - była podporządkowana zasadom targizmu (patrz wyżej). Sztuka dążyła więc do nieszczęśliwego zakończenia. - zasada decorum - zasada jedności treści, formy, jednorodności stylistycznej, zgodności gatunku ze stylem, językiem bohatera. - z...

Analiza "W biały dzień" Wisławy Szymborskiej W biały dzień K. K. Baczyński, bohater liryczny refleksji poetyckiej (zamieszczo¬nej w t. Ludzie na moście, 1986), został tu ukazany w dojrzałym wie¬ku, łysawy, siwiejący, w okularach, // o pogrubianych i znużonych ry¬sach twarzy, z oznakami biologicznych zmian wywołanych upływem czasu. Poetka wyobraża sobie, że tak wyglądał...

Wariant kalkulacyjny - ramowa struktura rachunku zysków i strat RAMOWA STRUKTURA RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT ( WARIANT KALKULACYJNY) A. PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY TOWARÓW I PRODUKTÓW B. KOSZTY SPRZEDANYCH TOWARÓW I PRODUKTÓW C. WYNIK FINANSOWY BRUTTO NA SPRZEDAŻY (A - B) D. KOSZTY SPRZEDAŻY E. KOSZTY OGÓLNEGO ZARZĄDU F. WYNIK FINANSOWY NA SPRZEDAŻY (C -D...

Opis stanowiska głównej księgowej Główna Księgowa Przełożony: Kierownik ekonomiczny i finansowy Podwładni: brak Zastępstwo: Księgowa plac Cel stanowiska: Celem Głównej księgowej jest prowadzenie wymaganych prawem dokumentów księgowych oraz obsługa operacji finansowych Zadania codzienne i powtarzalne:  Księgowanie bieżących operacji finansowych  Kontola ...

Poeta dworski - Jan Andrzej Morsztyn JAN ANDRZEJ MORSZTYN JAKO POETA DWORSKI Jan Andrzej Morsztyn był poetą związanym z dworem królewskim. Piastował wiele urzędów. Był dworakiem i intrygantem ale też sprawnym dyplomatą. Był skazany na banicję i wygnany z kraju. Styl życia, który uprawiał był odpowiedni barokowi dworskiemu. Poświęcił się całkowicie polityce. Poezja była dla niego...

Mądrość I i II pieśni chóru w "Odprawie posłów greckich" Uniwersalna mądrość I i II pieśni chóru. [\"By rozumbył przy młodości\"] Gdyby rozum był przy młodości, to połączenie to przedstawiłoby taką potęgę, że przed nią nie ostałoby się nic i nikt. Wszelkie skarby ziemi i morza byłyby dostępne dla tych, którzy by młodością i rozumem równocześnie rozporządzali. Mniej by wtedy na świecie trosk było i s...