"Fatum" Cypriana Norwida



XXX. Fatum Umieszczony w Vade-mecum pod numerem trzydziestym niere¬gularny wiersz Fatum (prawdopodobnie z 1865 r.) ma zupełnie inną strukturę wersyfikacyjną niż wyżej omawiane. Został napisany wier¬szem wolnym. Składa się z dwu, różnych pod względem strukturalnym, części. Pierwsza liczy cztery, zaś druga – sześć wer¬sów. Ich długość jest różna: od dwu- do trzynastozgłoskowego. Część pierwsza opisuje zachowanie poddanego zabiegowi animi¬zacji (wyposażonego w cechy i zachowanie zwierzęcia) pojęcia abstrakcyjnego – Nieszczęścia, zaś druga ujawnia reakcję człowieka, swoisty pojedynek uwieńczony zwycięstwem nad złem. Pojęcie fatum kojarzy się z nieuchronnym losem dominującym nad bohaterami tragedii antycznej. Porównane do dzikiego zwierzęcia Nieszczęście, którego rangę wzmacnia zapis z wielkiej litery, zatopiło w człowieku swoje fatalne oczy. Tak zwykle ludzie odbiera¬ją przeciwności losu, cierpienia, zło – wydają się one nie do poko¬nania, groźne i nieodwracalne. Dziki zwierz kojarzy się z drapieżnością, szybkością działania i siłą znacznie większą niż ludzka. Metaforę nieszczęścia-zwierzęcia buduje opis jego zachowania: – Czeka – –¬ Czy, człowiek, zboczy? Czyhanie na najdrobniejszy ruch człowieka, by go dopaść i pokonać, wyzwala napięcie dramatyczne potęgowane krótkością wersu, jakby stłumionym w lęku oddechem. Druga część wiersza ukazuje jednak dojrzałość człowieka, który jak artysta spokojnie i dokładnie analizuje wielkość Nieszczęścia, patrzy nie obawiając się „fatalnego spojrzenia” i swoim opanowa¬niem doprowadza do szczęśliwego dla siebie finału. Postawa czło¬wieka zmagającego się ze złem, nie załamującego się, ale podejmującego wyzwanie, jest głęboko zakorzeniona w chrześcijańskiej tradycji i dowodzi siły człowieczeństwa. To nie owo – w początkowej ocenie groźne – Nieszczęście panuje nad sytuacją, ale człowiek przejmujący zwyczaje artysty (naśladowcy Stwórcy). Dzięki temu może ocaleć. Próba ucieczki, udawania, że nic mu nie grozi, zakłamywania rzeczywistości, byłaby równoznaczna z klęską. Nieszczęście pełni w wierszu dwojaką rolę: moralną (hartowanie ducha) i estetyczną (przeżycie negatywne po¬budza i inspiruje artystę-myśliciela-kreatora). Wiersz ten to właściwie parabola, przypowieść o losie człowieka wciąż walczącego z przeciwnościami, doświadczającego strachu, wątpliwości, klęsk, ale starającego się je pokonać, wręcz obrócić na swoją korzyść.26 Z chrześcijańskiej postawy sprzeciwienia się człowieka wobec zła płynie ostateczna nadzieja niwecząca wszelkie przejawy nieszczęścia.

"Fatum" Cypriana Norwida

Materiały

Interpretacja świata w literaturze XX wieku Temat: Tradycja czy awangarda, realizm czy deformacja? Który sposób interpretowania świata bardziej odpowiada Twoim gustom czytelniczym? Uzasadnij swój wybór, odwołując się do wybranych tekstów literatury I połowy XX wieku. Podczas ostatnich kilku miesięcy analizowaliśmy utwory XX- lecia międzywojennego, ale nie sądz...

Uniwersalizm dramatów Szekspira • wynika z nowatorstwa i ponadczasowości dramatu ( patrz wyżej) - bohaterowie często ochodzą ze średnich i niskich klas społecznych - mówią językiem przystępnym rzadko popadając w styl wysoki - treści dramatów dają się łatwo wyprowadzić poza swoje prawdziwe ramy czasowe (patrz filmy) William Szekspir tworzy³ w drugiej po³o...

Wszystkie postacie w Panu Tadeuszu Pan Tadeusz - słowniczek postaci. Asesor - właściciel charta Sokoła; konkurent Rejenta w walce o palmę pierwszeństwa w polowaniu; dawniej żyjący dostatnio; roztrwonił majątek na sprawy polityki i ( aby odzyskać status ) zaangażował się w służbę państwową; miłośnik myśliwstwa; rywal Tadeusza i Hrabiego w staraniach o względy Telimeny; Boles...

Miłość jako natchnienie dla artystów i pisarzy Miłość towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów. Wywiera ogromne znaczenie w jego życiu. To ona pobudza go do działania, kształtuje jego postawę, skłania do poświęceń. Jest natchnieniem dla artystów i pisarzy. H. Sienkiewicz w powieści \"Quo vadis \",której akcja toczy się za panowania Nerona, opisuje dzieje pięknej miłości Winicjusza i cesars...

Bajka jako traktat moralny I.Krasickiego Bajka – miniaturowy traktat moralny Bezkonkurencyjnym mistrzem tego gatunku w Polsce był właśnie Ignacy Krasicki. Bajki pisywali także inni poeci, wymieńmy chociażby współczesnego Krasickiemu Stanisława Trembeckiego, jednakże jego dorobek nie może się równać ani ilościowo, ani pod względem warsztatu poetyckiego z bajkami Księcia Bisk...

Prometeizm i mesjanizm w III cz. "Dziadów" „Prolog\" - w klasztorze bazylianów odbywa się walka między duchami o Więźnia. Umiera dusza Gustawa - rodzi się Konrad. Scena I ukazuje wigilię Bożego Narodzenia w celi Konrada; spotykanie filomatów. Przybywa Żegota, który oznajmia, iż powodem aresztowań studentów jest przybycie na Litwę carskiego komisarza, Nowosilcowa. Tomasz Zan prop...

"Romeo i Julia" - nawiązania literackie Nawiązania literackie Romeo i Julia to utwór, który wywarł ogromny wpływ na twórczość literacką. Na gruncie polskim był inspiracją dla wielu pisarzy. Para kochanków z Werony stała się powszechnie znanym symbolem miłości nie znającej ograniczeń, pięknej i wzruszającej. Dramaturgia Szekspira odcisnęła swój ślad na dziełach literackich, f...

Analiza "Po osiemdziesiątce" Czesława Miłosza Po osiemdziesiątce (z tomu Na brzegu rzeki 1994) Nieżywemu niedźwiedziowi co do tego, Jak fotografować będą nieżywego. „Niedźwiedź” litewski wypowiada się tu z pewną dozą rozdrażnie¬nia i autoironii. Tytułowe „po osiemdziesiątce”, stanowiące przypie¬czętowanie starości, nie staje się okazją do wygłoszen...