"Chłopi" Reymonta jako epos chłopski



Wyjaśnij, dlaczego powieść "Chłopi" Władysława Reymonta uznana została za epos chłopski. Życie chłopów było częstym tematem powieści i nowel pozytywistycznych (B. Prus - nowela "Antek", powieść "Placówka", H. Sienkiewicz - nowele "Janko Muzykant", "Szkice węglem"), ale utwory te odsłaniały tylko fragmenty życia chłopskiego. Reymont pierwszy stworzył wielką epicką powieść ukazującą całokształt życia polskiej wsi. "Chłopi" to powieść wybitna: polska i zarazem wszechświatowa. Została przetłumaczona na języki obce i entuzjastycznie przyjęta przez Włochów, Niemców, Skandynawów. O jej wartości świadczy przyznanie w 1924 roku właśnie temu utworowi wybitnego wyróżnienia w postaci nagrody Nobla. Krytycy literaccy nazwali tę powieść epopeją chłopską. Epos, czyli epopeja wywodzi się z literatury starożytnej (Homer :"Iliada", "Odyseja"), w naszej ojczystej literaturze reprezentuje ten gatunek "Pan Tadeusz" A. Mickiewicza. W wieku XIX funkcję dawnej epopei zaczęła pełnić obszerna, epicka powieść. Jednak nie każda powieść godna jest nosić zaszczytne miano epopei. Takiemu utworowi stawia się wysokie wymagania: musi dawać rozległy i wszechstronny obraz życia społeczeństwa, ukazywać to życie na tle ważnych, przełomowych momentów historycznych oraz musi być doskonały pod względem artystycznym. Powieść Reymonta "Chłopi" spełnia te warunki. Mamy w niej bohatera zbiorowego, którym jest po prostu wieś Lipce. Oczywiście występują w utworze bohaterowie indywidualni: Maciej Boryna, Jagna, Antek, Hanka oraz wiele innych postaci, ale żadna z nich nie może być nazwana głównym bohaterem, bo dopiero wszyscy razem wzięci zasługują na to miano. Tak więc poznajemy życie chłopskiej gromady w różnych sytuacjach: przy pracy, w czasie zabaw i rozrywek, w chwilach narodzin i śmierci, podczas obrzędów i w czasie kłótni. Reymont, wspaniały i bystry obserwator, wprowadza nas do zagrody bogacza Boryny i do ubogiej izby biedoty wiejskiej, do karczmy i na plebanię. Ukazuje różne konflikty rozdzierające wieś, surową walkę o byt, namiętne pragnienie posiadania ziemi, grę pierwotnych instynktów, miłość i nienawiść. Dzięki dziełu Reymonta zdobywamy wszechstronną wiedzę o życiu chłopów, ich sposobie myślenia i reagowania na otaczający świat. Panoramiczny obraz życia tej warstwy społecznej ukazany został na tle ważnych przemian historycznych. Na wsi panowały jeszcze stare tradycje i obyczaje z czasów pańszczyźnianych, ale jednocześnie rodziło się w masie chłopskiej przekonanie o własnej sile i godności. Żywe są wspomnienia powstania styczniowego i zawodu wywołanego postawą szlachty wobec chłopów: panowie obiecali dać wolność i ziemię tej najniższej warstwie społecznej i nie wywiązali się z danego słowa. Wieś jest przeludniona, grozi jej rozdrobnienie gruntów, w chłopach rodzi się świadomość własnej siły. Wspólnie występują do walki z dworem o las i nawet ksiądz nie potrafi już przekonać gromady o konieczności ustępstw. Antek, występując w imieniu swej warstwy, butnie odgraża się: "Jak się parę łbów dworskich siekierami rozwali, to zaraz będzie sprawiedliwość". Mimo wpajanego chłopom od wieków posłuszeństwa wobec władzy, rodzi się w tej warstwie także świadomość narodowa, czego dowodem jest śmiałe wystąpienie przeciwko budowie szkoły rosyjskiej lub wrogość okazywana kolonistom niemieckim. O wartościach artystycznych tego eposu chłopskiego świadczą: zróżnicowana forma narracji (stylizator młodopolski, wsiowy gaduła, realistyczny obserwator), liryzm i nastrojowość opisów przyrody, splecenie konwencji realistycznej z naturalistyczną i symboliczną. Stosowane przez pisarza środki artystyczne odtwarzają grę barw i świateł, wywołują wrażenia akustyczne i muzyczne, co powoduje, że "Chłopów" odbieramy wszystkimi zmysłami. Odsłonięcie potęgi instynktów i surowych praw walki o byt wskazuje na kontynuowanie tradycji literatury naturalistycznej. Mamy też w powieści liczne symbole: scena śmierci Macieja Boryny (chłop - siewca - żywiciel narodu), pożar stogu (moment przełomowy dla całej trójki bohaterów: Macieja, Antka, Jagny), żywiołowa praca Szymka na ugorach, wywiezienie Jagny ze wsi. W utworze tym Reymont często posługuje się gwarą, co dodatkowo wzbogaca artyzm dzieła. Epopeja "Chłopi" posiada wartość ponadczasową, co potwierdza olbrzymia popularność filmowej wersji dzieła: serialu telewizyjnego i filmu szerokoekranowego.

"Chłopi" Reymonta jako epos chłopski

Materiały

Przykłady poezji awangardy Julian Przyboś \"Dachy\" to typowy przykład wiersza realizującego główne założenia poetyckie awangardy krakowskiej. Jednym z najważniejszych punktów tego programu był postulat \"3 x M\": miasto, masa, maszyna jako głównych tematów w poezji. W \"Dachach\" na plan pierwszy zdecydowanie wysuwa się pierwszy element tego hasła. Nietrudno zorientow...

Motyw domu w literaturze Dom Dom - 1) Pomieszczenie mieszkalne, miejsce stałego zamieszkania, „własny kąt\"; 2) gniazdo rodzinne, rodzina, mie¬szkanie wraz z jego mieszkańcami; 3) w bardzo szerokim rozumieniu - dom jako ojczyzna; 4) dom boży - świątynia. Dom symbolizuje bezpieczeństwo, trwałość, schronienie, twierdzę, zaś jako miejsce zorganizowane, uporządk...

Informacja marketingowa - pojęcie i rodzaje INFORMACJA MARKETINGOWA To wszelka informacja wykorzystywana w procesie zarządzania marketingowego firmą, przynosząca wiedzę, pozwalającą redukować niepewność marketingowych decyzji. Informacje marketingowe powinny być: • dokładne • wiarygodne • trafne • spójne • porównywalne • aktualne •...

Akcja, czas, fabuła "Monachomachii" \"Monachomachia\" Ignacy Krasicki Wśród utworów Ignacego Krasickiego ogłoszonych w latach 1775 -1779 \"Monachomachia, czyli wojna mnichów\" jest zjawiskiem wyjątkowym i niespodziewanym. Ukazanie się bowiem utworu drukiem nastąpiło prawdopodobnie bez zgody i wiedzy autora i zapewnie z tego właśnie powodu dwie pierwsze edycje z sierpnia 1778 r. b...

Wiersze religijne Karpińskiego Liryka religijna Karpińskiego: Wybitnym osiągnięciem Karpińskiego był śpiewnik przeznaczony dla ludu (1792) - \" Pieśni nabożne\" , w których skład weszły między innymi : -\"Pieśń poranna\" - (\"Kiedy ranne wstają zorze\") -\"Pieśń wieczorna\"- (\"Wszystkie nasze dzienne sprawy\") - \"Pieśń o narodzeniu Pańskim\" - (\"Bóg się rodzi, moc...

Marketing MIX - wyjaśnienie Marketing MIX - marketingowe instrumenty oddziaływania na rynek Jednostka gospodarcza aby zrealizować swoje cele oddziałuje na rynek głównie przez zastosowanie określonej kompozycji narzędzi marketingowych (marketing - mix). Obejmują one: • produkt i jego bezpośrednie wyposażenie, • cenę produktu i warunki transakcji, • ...

Pracodawca a pracownik PRACODAWCA-PRACOWNICY. Rozwój gospodarki wolnorynkowej w naszym kraju, także bezrobocie, wpływa również na charakter stosunków za¬chodzących między pracodawcą i pracownikiem. Z jednej strony wpływa on na wzrost wymagań stawianych przez pracodawców, sprawia, że dyktują oni pra¬cownikom, za których płacą podatki i ubezpieczenie, i od k...

"Odprawa posłów greckich" jako dramat narodowy 10. \"Odprawa posłów greckich\" dramatem narodowym opartym na wzorach antycznych. Odprawa posłów greckich\" Jana Kochanowskiego najbliższa jest twórczości Eurypidesa, bowiem fatum (przekleństwo, wina, wola bogów) nie ma żadnego znaczenia dla rozwoju akcji. Podobnie jak u Erypidesa wszystko jest dziełem ludzi. Tragedia Kochanowskiego respektuje ...