"carpe diem" w twórczości Kochanowskiego.



Filozofię życia szczęśliwego, według której przyjemność (dobro najwyższe) prowadzi do szczęścia (najwyższego celu) stworzył Epikur około 300 r.p.n.e.. Treść epikurejskiej nauki stała się kilka wieków później Natchnieniem dla Horacego, który zawarł ją w słynnym powiedzeniu "carpe diem". Hasło to w dobie renesansu było jedną z myśli ówczesnych humanistów. Kochanowski zetknął się z nim podczas studiów w Padwie. Tam pod okiem Robertella poznawał piękno utworów Horacego. Dzięki nim zrozumiał, że przemijający czas stwarza okazje, z których należy natychmiast korzystać. Zachęcie do używania życia towarzyszy jednak dostrzegalna doza rezygnacji z nie dających się przewidzieć zagadek dnia jutrzejszego. "Dziś bądź wesół, dziś użyj biesiady O przyszłym dniu niechaj próżnej rady" (P.1.20) "Pieśń 9" z Księgi 1 jest wzorcową liryką biesiadną, w której Jan z Czarnolasu uwidocznił swoje poglądy na temat życia. Zgodnie z nią najwyższym dobrem i szczęściem człowieka jest "doznawanie przyjemności". Przyjemności, która może przyjąć wymiar zabawy, tańca, muzyki, śpiewu i spotkań towarzyskich. Wobec tego, iż losy ludzkie są zmienne i "wszystko płynie" - człowiek powinien wszelkie okazje wykorzystywać na zabawę. Robiąc to nie możemy myśleć ani o przeszłości, ani o przyszłości. Powinniśmy żyć chwilą dnia obecnego, nie zapominając również o Bogu. "Kto tak mądry, że zgadnie Co nań jutro przypadnie? Sam Bóg wie przeszłe rzeczy, a śmieje się z nieba Kiedy się człowiek troszczy więcej, niźli trzeba." (P.1.9) "Pieśń 20" z Księgi 1 to oda do radości. (Rzeczy, która nie trwa wiecznie.) Nawołuje ona do uczty, w której pan jest na równi z sługą. Razem piją, bawią się, żartują. Nie myślą o jutrze. Żyją chwilą obecną. "Miał dar, [ Jan Kochanowski - dop. Michał Szalbot], wydobywania z doświadczeń życia mądrości praktycznej, właściwej dla różnych sytuacji i tych, w których trzeba posługiwać się rozumem i tych, w których rozum ukazuje się bezsilny." Cytując za "Kochanowskim" Zofii Szmydtowej, właśnie ten dar tłumaczy "zżycie się Kochanowskiego z Horacym". Jedność ta jest następstwem części dorobku literackiego Jana z Czarnolasu i przetworzeniem horacjańskiej zasady "korzystaj z chwili". Kiedy już wiem, że "wszystko płynie" i musimy "korzystać z dnia" poezja J. Kochanowskiego nadaje naszemu poznaniu nowy wymiar.

"carpe diem" w twórczości Kochanowskiego.

Materiały

Cierpienie Każdy z okresów literackich jest fragmentem procesu historycznoliterackiego, zawartym pomiędzy zwrotnymi momentami w dziejach literatury, która odzwierciedla życie i poglądy istniejące w danej epoce, wyraźnie odrębnej od fragmentów poprzedzających i różniącej się od tego, co dzieje się potem. Epoka jest więc zespołem relacji pomiędzy elementam...

Obraz totalitaryzmu w literaturze Literackie wizje i obrazy totalitaryzmów Człowiek szlachetny, który ma światem kierować, niczego z uporem trzymać się nie powinien, niczego z góry odrzucać, a zawsze stawać po stronie tego co prawe. (Konfucjusz) Eugeniusz Iwanicki powiedział kiedyś, że sumieniem naszego świata jest literatura. Jej twórcy powinni być strażnikami tego sumi...

Chłop i wieś utworach XIX i początku XX wieku 7. Chłop i wieś w znanych utworach XIX i początku XX wieku. Na przełomie XIX i XX wieku we wszystkich dziedzinach życia polskiego przenikało głębokie niezadowolenie z panujących stosunków społeczno – politycznych i kulturalnych. Niektórzy poeci i pisarze skupili swe zainteresowania na osobistych przeżyciach i nastrojach oraz problemach...

Motyw męża w literaturze Mąż Mąż - Mężczyzna pozostający z kobietą w związku małżeńskim; małżonek (w stosunku do tej kobiety). Literatura zna bardzo wiele postaci mężów, którzy w tekstach odgrywają rolę pierwszo¬planową bądź też pojawiają się na dal¬szym planie, czasem po prostu statys¬tując innym bohaterom. Mąż-kochanek, mąż-rogacz, mąż-zazdrośnik, mąż-...

Pieśni Kochanowskiego i nawiązanie do Horacego . NAWIĄZANIA DO TWÓRCZOŚCI HORACEGO W PIEŚNIACH J. KOCHANOWSKIEGO. Horacy podejmował zawsze aktualne problemy ludzkiej kondycji w świecie, propaguje ideały moralne i polityczne. Jej trzon stanowią Carmina (pieśni), w których poeta wyznaje i propaguje filozofię Epikura wzbogacając ją. Wprowadza pesymistyczne spojrzenie na życie - tragiczne odczu...

Bóstwa doli i spraw ludzkich w mitologii ========BOSTWA DOLI I SPRAW LUDZKICH============================================================= Plutos-bozek bogactwa --------HYMEN------------------------------------------------------------------------------------ Hymen-uratowal kilka atenskich panien mlodych z rak korsarzy,zostal po smierci bozkiem zaslubin --------HYPNOS-------------...

Prawdy moralne i ludowość zawarte w II cz. "Dziadów" 47. Ludowość i prawdy moralne w II części \"Dziadów\" A. Mickiewicza W rok po wydaniu pierwszego tomiku \"Poezji\" A. Mickiewicza, ukazał się także w Wilnie drugi tomik, który zawierał \"Grażynę\" oraz II i IV część \"Dziadów\". Publikacja tych utworów wywołała ostre ataki ze strony obozu klasyków. Te dwie części \"Dziadów\" powstawały w cz...

Barok u Naborowskiego Barokowe kontrasty u Daniela Naborowskiego D.Naborowskiego można śmiało nazwać poetą, który łączy barokową formę wiersza (z całym wymaganym w tej epoce wyrafinowaniem, kunsztem i zaskoczeniem) z istotną poważną tematyką. Jest ona typowa dla baroku, koncentruje się ona na zagadnieniach: człowiek - kim jest, czym jest ludzkie ciało a czy...