"carpe diem" w twórczości Kochanowskiego.



Filozofię życia szczęśliwego, według której przyjemność (dobro najwyższe) prowadzi do szczęścia (najwyższego celu) stworzył Epikur około 300 r.p.n.e.. Treść epikurejskiej nauki stała się kilka wieków później Natchnieniem dla Horacego, który zawarł ją w słynnym powiedzeniu "carpe diem". Hasło to w dobie renesansu było jedną z myśli ówczesnych humanistów. Kochanowski zetknął się z nim podczas studiów w Padwie. Tam pod okiem Robertella poznawał piękno utworów Horacego. Dzięki nim zrozumiał, że przemijający czas stwarza okazje, z których należy natychmiast korzystać. Zachęcie do używania życia towarzyszy jednak dostrzegalna doza rezygnacji z nie dających się przewidzieć zagadek dnia jutrzejszego. "Dziś bądź wesół, dziś użyj biesiady O przyszłym dniu niechaj próżnej rady" (P.1.20) "Pieśń 9" z Księgi 1 jest wzorcową liryką biesiadną, w której Jan z Czarnolasu uwidocznił swoje poglądy na temat życia. Zgodnie z nią najwyższym dobrem i szczęściem człowieka jest "doznawanie przyjemności". Przyjemności, która może przyjąć wymiar zabawy, tańca, muzyki, śpiewu i spotkań towarzyskich. Wobec tego, iż losy ludzkie są zmienne i "wszystko płynie" - człowiek powinien wszelkie okazje wykorzystywać na zabawę. Robiąc to nie możemy myśleć ani o przeszłości, ani o przyszłości. Powinniśmy żyć chwilą dnia obecnego, nie zapominając również o Bogu. "Kto tak mądry, że zgadnie Co nań jutro przypadnie? Sam Bóg wie przeszłe rzeczy, a śmieje się z nieba Kiedy się człowiek troszczy więcej, niźli trzeba." (P.1.9) "Pieśń 20" z Księgi 1 to oda do radości. (Rzeczy, która nie trwa wiecznie.) Nawołuje ona do uczty, w której pan jest na równi z sługą. Razem piją, bawią się, żartują. Nie myślą o jutrze. Żyją chwilą obecną. "Miał dar, [ Jan Kochanowski - dop. Michał Szalbot], wydobywania z doświadczeń życia mądrości praktycznej, właściwej dla różnych sytuacji i tych, w których trzeba posługiwać się rozumem i tych, w których rozum ukazuje się bezsilny." Cytując za "Kochanowskim" Zofii Szmydtowej, właśnie ten dar tłumaczy "zżycie się Kochanowskiego z Horacym". Jedność ta jest następstwem części dorobku literackiego Jana z Czarnolasu i przetworzeniem horacjańskiej zasady "korzystaj z chwili". Kiedy już wiem, że "wszystko płynie" i musimy "korzystać z dnia" poezja J. Kochanowskiego nadaje naszemu poznaniu nowy wymiar.

"carpe diem" w twórczości Kochanowskiego.

Materiały

Rozwój i techniki powieści w XX-leciu międzywojennym Rozwój powieści Powieść jako gatunek literacki zyskuje sobie coraz większą popularność. Dla literatury światowej jest to okres, który zaznaczył się rozkwitem powieści nowożytnej. W 1922 roku świat literacki poznał utwór Jamesa Joyce\'a pt. \"Ulisses\"(przełożona na język polski w 1969 roku). Powieść ta wywołała konsternację na twarzach czytelni...

Władysław Broniewski - cechy i przykłady poezji 3.3.2 WŁADYSŁAW BRONIEWSKI  tworzył poezję proletariacką  poezja ma powiedzieć to, czego nie mogą powiedzieć inni  popierać proletariat  ma być ostra, zagrzewać  poezja jako forma walki o nowy ład społeczny  ma wyrażać problemy robotników  poeta romantyczny  poezja ma agitow...

Konteksty literackie w "Tangu" Konteksty literackie Utwory sceniczne Mrożka mają szerokie powiązania z tradycją lite¬racką dramatu polskiego i powszechnego. Najbardziej narzucające się skojarzenia dotyczą związków z dramaturgią Becketta, Ionesco, Wyspiańskiego, Gombrowicza oraz z twórczością romantyków (typ bohatera). Postaramy się wskazać pewne tropy interpretacyj...

Motyw naprawy państwa w literaturze Naprawa państwa Naprawa państwa - Koncepcje zawar¬te w publicystyce, filozofii i literaturze, zmierzające do wskazania niedomogów w funkcjonowaniu państwa oraz propo¬zycje zmian. Platon - „Państwo\" - Jest to obraz doskonale zharmonizowanej społeczności, gdzie trzem funkcjom duszy (ro¬zum, odwaga, pożądanie) odpowiadać by ...

Oryginalność poezji Gałczyńskiego ORYGINALNOŚĆ POEZJI GAŁCZYŃSKIEGO K.I.G. to subtelny liryk, świetny satyryk i parodysta, mistrz poetyckiej miniatury, ostrej grotesti i drwiąco- lirycznego żartu, człowiek orginalny i zaskakujący w swych twórczych pomysłach. Jako jeden z najznakomitszych twórców polskich doby współczesnej zdobył sobie wielką popularność wśród szerokich rzesz ...

Cechy epoki barokowej w poezji Naborowskiego Twórczość Daniela Naborowskiego TYPOWE CECHY EPOKI (NP.: VANITAS) W POEZJI D. NABOROWSKIEGO Naborowski wprowadza w krąg barokowej literatury zainteresowanie przemijaniem. Wiersze pod tytułami: “Marność” i “Krótkość żywota” prezentują postawę człowieka wobec życia i śmierci. Człowiek powinien się cieszyć i bawić ale ...

Definicja mitu Mit, jest to gatunek epicki opisujący wierzenia danej społeczności; opowiada historię wiary i samego zarania (kosmogonia i teogonia); w mitologii greckiej występuje politeizm, czyli jest wielu bogów posiadających nadprzyrodzone cechy; pierwotnie mit występował tylko w formie ustnej, ale gdy tracił bezpośredni związek z wierzeniami i kultem zosta...

Fraszki i pieśni Kochanowskiego - szczegółowa charakterystyka W jakich granicach czasowych zamyka się średniowiecze w Europie i w Polsce ? Średniowiecze w Europie początek 476 r upadek Cesarstwa Zachodnio Rzymskiego , koniec XV w 1453 - upadek konstantynopola 1450 r wynalazek Gutenberga - druk 1492 - odkrycie Ameryki przez Kolumba , razem 11 wieków Średniowiecze w Polsce : początek : X w . 966 r chrzes...