"Apollo i Marsjasz" - przesłanie wiersza Zbigniewa Herberta



Jak odbierasz przesłanie wiersza Zbigniewa Herberta „Apollo i Marsjasz”? Wielu pisarzy i twórców sztuki traktowało mitologię jako źródło inspiracji. Jednym z takich twórców jest Zbigniew Herbert, poeta współczesny. Jest to człowiek o rozległych zainteresowaniach: studiował filologię polską, prawo, ekonomię, filozofię, a także sztuki plastyczne. W wierszach Herberta ożywają postaci mitologiczne, na które spogląda już poeta z XX wiecznej perspektywy. Mity zostają poddane reinterpretacji, czyli nowemu sposobowi ich rozumienia. Utworem nawiązującym do mitologii jest „Apollo i Marsjasz”. Apollo był bogiem wyroczni i wróżb, patronował wieszczom, śpiewakom i poetom. Słynął z mistrzowskiej gry na cytrze. Marsjasz był sylenem; tak nazywano bóstwa przyrody o postaci półczłowieka - półkonia, stałych towarzyszy boga Dionizosa. Marsjasz układał hymny na cześć bogów i miał bardzo wysokie mniemanie o swych umiejętnościach gry na fletni. Zuchwałość popchnęła go do współzawodniczenia z Apollinem. Wynik pojedynku był z góry przesądzony. Sędziowie (pasterze i pasterki) przyznali zwycięstwo Apollinowi. Oburzony zuchwałością sylena, bóg - zwycięzca schwycił pokonanego, przywiązał go za ręce do drzewa i żywcem odarł ze skóry. W tej pełnej okrucieństwa opowieści poetę zainteresował ostatni epizod. Przeraźliwy krzyk Marsjasza stał się właściwym pojedynkiem sylena z bogiem Apollinem. Gra na instrumentach - jak chce Herbert - była tylko wstępem do walki o palmę pierwszeństwa. Marsjasz nie uległ, walczy nadal prezentując „nieprzebrane bogactwo swego ciała”. Część wiersza odnosząca się do treści krzyku pozbawiona jest czasowników (elementów narracji), a więc jest czystą liryką. W krzyku wypowiadają się: wątroba, płuca, mięśnie, żółć, krew, kości Marsjasza, ale też jego obszary ducha, do których odnoszą się określenia tradycyjnie uznane za wysoką sztukę: łyse góry, białe wąwozy, szumiące lasy, słodkie pagórki. Herbert połączył te określenia fizjologiczne z duchowymi, co rozumiemy jako wyraz najpełniejszego wypowiadania się Marsjasza. Apollo „wstrząsany dreszczem obrzydzenia czyści swój instrument”. Jest estetą i wycie pokonanego (okazuje się, że pozornie pokonanego) wzbudza w nim tylko obrzydzenie. Nie może jednak znieść tego krzyku, który osiąga apogeum, staje się już „ponad wytrzymałość” Apollina i bóg odchodzi, ulega pokonanemu. Odchodząc zauważa, że nie tylko on (mimo swego okrucieństwa) nie potrafi obojętnie reagować na przeraźliwy krzyk ludzkiego cierpienia. Przyroda reaguje również i to w sposób bardzo wymowny: pod nogi upada mu (Apollinowi) skamieniały słowik, drzewo, do którego przywiązany był Marsjasz, jest siwe zupełnie. Reakcja przyrody nasuwa Apollinowi myśl: „odchodzi zwycięzca zastanawiając się czy z wycia Marsjasza nie powstanie z czasem nowa gałąź sztuki - powiedzmy - konkretnej”. Zastanawiam się nad postawą podmiotu lirycznego w wierszu, nad przesłaniem utworu. Czyżby Herbert - poeta kultowy, wyznawca klasycyzmu - opowiadał się po stronie muzyki konkretnej, elektronicznej, po stronie sztuki pop - artu? Taki wniosek wydaje się zbyt pochopny. W innym wierszu Herberta „Pan Cogito a pop” znajduję uzupełnienie stanowiska poety. „W czasie koncertu pop Pan Cogito rozmyśla nad estetyką hałasu” i stwierdza, że „krzyk wymyka się formie [...] dotyka ciszy ale przez ochrypnięcie a nie przez wolę opisania ciszy”. Tak więc Herbert jest przeciwnikiem sztuki konkretnej, ale też opowiada się przeciwko Apollinowi, który jest nieczuły i okrutny. Ideałem sztuki jest spotkanie piękna z dobrem, etyki z etyką. Nurtem takim w historii kultury był klasycyzm i sądzę, że Herbert opowiedział się w wierszu za sztuką zakładającą jedność doskonałej formy z dobrem.

"Apollo i Marsjasz" - przesłanie wiersza Zbigniewa Herberta

Materiały

"Tango" jako dramat groteskowy Stanisław Mrożek prezentuje w swoim dramacie groteskową wizję świata, pełną błazenady, wyolbrzymienia, form karykaturalnych Wydarzenia, które prezentuje utwór, składają się na obraz, dzięki któremu \"Tango\" możemy uznać za tragikomedię. Była sobie rodzina. Najstarsi: Eugeniusz i Eugenia, rodzice: Stomil i Eleonora, ich syn Artur i jego narzeczo...

Wolny handel - EFTA Dzięki liberalizacji handlu, uczestnicy mogą uzyskać wiele ekonomicznych korzyści. Nierozłącznie z korzyściami wiążą się koszty, które obciążają gospodarki w procesie dostosowania się do warunków wolnego handlu. W procesie otwierania się na zewnątrz może wystąpić nierówny rozkład korzyści i kosztów między partnerami o różnym poziomie rozwoju g...

Twórczość Słonimskiego i Lechonia Słonimski: zalicza się go do nurtu parnasistowskiego, wiążącego się z romantyzmem; polegał o na zwracaniu szczególnej uwagi na doskonałość formy literackiej z jednoczesnym poszukiwaniem nowych, oryginalnych i oczywiście doskonałych rozwiązań wersyfikacyjnych (ogółu zasad rządzących wierszem) i rytmizacyjnych (np. wyszukane rymy); tematykę czerpa...

Faktoring - definicja Faktoring - sprzedaż wierzytelności, w umowie faktoringowej wierzyciel przelewa swoją wierzytelność na faktora (najczęściej bank lub inna instytucja finansowa), w zamian otrzymuje kwotę pieniężną odpowiadającą wycenie wierzytelności pomniejszoną o prowizję faktora. Faktor płaci przedsiębiorcy za nabywaną wierzytelność przed terminem jej wymaga...

"Wieczór autorski", "Kot w pustym mieszkaniu", "Nagrobek" - interpretacja wierszy TEMAT: Dystans wobec świata i siebie w twórczości W. Szymborskiej. „Wieczór autorski”. Gorzkie ironiczne refleksje spowodowane zestawieniem wieczoru autorskiego z meczem bokserskim. Na wieczorze autorskim 12 osób na sali, połowa przyszła, bo deszcz, a reszta to krewni. W pierwszym rzędzie siedzi staruszek, który drzemie i śni o t...

Wartości artystyczne "Lalki" Wartości artystyczne utworu: • zmienność toku akcji i fragmentaryczność fabuły, • łączenie cech powieści społecznej i psychologicznej, • występowanie elementów satyrycznych, historycznych i science-fiction, • występowanie dwóch narratorów: narrator właściwy i sam Rzecki, • mistrzostwo w charakteryzacji postaci,...

Klasyfikacja projektów inwestycyjnych KLASYFIKACJA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH. 1. Inwestycje zwiększające zdolności produkcyjne w celu wytwarzania nowych produktów i zdobycia nowych rynków zbytu. 2. Inwestycje zwiększające zdolności produkcyjne w celu powiększenia podaży tych samych produktów na tych samych rynkach zbytu 3. inwestycje utrzymujące dotychczasowe zdolności produkcyjne...

Eliza Orzeszkowa - życie i twórczość Życie i twórczość Eliza Orzeszkowa z Pawłowskich, 2 v. Nahorska (6 VI 1841 – 18 V 1910), była powieściopisarką, nowelistką, publicystką i działaczką społeczną. Pochodząca z zamożnej rodziny ziemiańskiej, odebrała Orzeszkowa solidne wykształcenie na jednej z warszawskich pensji, po czym – już jako mężatka (1858 P. Orzeszko) R...