Problem państwa i ojczyzny w renesansie



Andrzej Frycz-Modrzewski należy do najwybitniejszych publicystów tego okresu porusza bowiem tematy najbardziej istotne, aktualne i skomplikowane. Swoje poglądy na państwo przedstawił w pięcioksięgu "O poprawie rzeczypospolitej": - "O obyczajach" - państwo jako dobrowolna organizacja społeczna powstała dla zapewnienia członkom spokojnego i szczęśliwego życia. Król elekcyjny (wybierany również przez chłopów), urzędy nie dziedziczne, awans ze względu na umiejętności -"O prawach" - wszyscy równi wobec prawa ,jawną niesprawiedliwością są wyroki sądów patrymonialnych i prawo o karze za mężobójstwo (wcześniej wydał już utwór "Łaski albo o karze za mężobójstwo", w którym porusza ten problem; za zabicie szlachcica śmierć, więzienie, albo wysoka grzywna [120 grzywien] ,za zabicie chłopa tylko mała grzywna [12 grzywien]). -"O Kościele" - zmiany i reformy wewnątrz kościoła, uniezależnienie państwa od papiestwa które reprezentuje obce krajowi interesy. -"O szkole" - żąda unowocześnienia programów nauczania i udostępnienia szkół dla wszystkich Piotr Skarga - jezuita,publicysta i żarliwy patriota "Kazania sejmowe" (8 sztuk): 1. "O mądrości potrzebnej do rady" - moralność narodu warunkiem szczęścia i potęgi państwa, a ci co są na jego czele powinni dawać przykład, 2. "O miłości ku ojczyźnie" - wylicza 6 chorób Polski: brak miłości ojczyzny, brak zgody politycznej, anarchia religijna, osłabienie władzy królewskiej, niesprawiedliwe prawa, niekarność grzechów jawnych. Dalej mówi, że miłość do ojczyzny podstawowym obowiązkiem obywatela, upadek ojczyzny równoważny z klęską obywateli ("Tonący statek"), 3. "O niezgodzie domowej" - wśród rodaków powinna być zgoda. Niestety jej nie ma, Skarga obawia się, że fakt ten może być wykorzystany przez sąsiadów (wizjonerstwo), 4. i 5. "O naruszeniu religii katolickiej" - reformacja pogłębia niezgodę narodową. Religia katolicka jedynym ratunkiem, katalizatorem zjednoczenia, 6. "O monarchii i królestwie" - państwem powinien rządzić król zgodnie z radami mądrej rady. "złota wolność szlachecka" gubi polaków gdyż jest wykorzystywana przez magnaterię do osiągnięcia własnych celów, co prowadzi do anarchii, 7. "Prawa niesprawiedliwe" - bez praw sprawiedliwych nie ma wolności, wylicza niesprawiedliwe prawa (w tym prawo o mężobójstwie ). żąda wolności osobistej dla chłopów, chociaż, jak Modrzewski akceptuje stany społeczne, 8. "O niekarności grzechów jawnych" - przedstawia uczucia patriotyczne: miłość do ojczyzny, oburzenie na jej złych synów, niepokój o losy Rzeczypospolitej i nadzieję, że dobry Bóg ustrzeże Polskę od zguby. "Grzechy jawne" wołające o pomstę do nieba są to: brak sprawiedliwie działającego wymiaru sprawiedliwości, mężobójstwo, lichwa i nieprawne nabywanie majętności, zbytki, kradzież dobra pospolitego, wyzysk sierot przez złych opiekunów. Po tym rachunku sumienia Skarga stosując styl biblijnych proroków zapowiada upadek Polski, jeśli jej obywatele się nie poprawią. Jan Ostroróg "Memoriał o poprawie Rzeczypospolitej" -traktat zawierający projekt reformy ustroju państwowego i społecznego Polski, opierał się on na gruncie niezależności od papiestwa i cesarstwa: - kościół podporządkowany państwu, król wyznacza biskupów, - zniesienie opłat na rzecz Kurii Rzymskiej: Annat i świetopierza, - zakaz apelacji od polskich sądów duchownych do Rzymu, - konieczność wzmocnienia władzy królewskiej, - ujednolicenie prawa (takie samo dla wszystkich stanów), - wzmocnienie obronności kraju (chłopi, mieszczanie w pospolitym ruszeniu), Akcenty stanowe: niedopuszczenie młodzieży chłopskiej do studiów, postulat zniesienia cechów (mieszczaństwo).

Problem państwa i ojczyzny w renesansie

Materiały

Motyw szatana w literaturze Szatan__________ Szatan - Zły duch, według Biblii zbun¬towany przeciw Bogu anioł, nakłaniają¬cy człowieka do grzechu. W literaturze pojawia się jako zło wcielone. W odróż¬nieniu od diabła ma w sobie powagę i majestat. Przeraża, ale także fascynuje. Biblia (ST) - 1) Szatan pod postacią węża nakłania Ewę, by zerwała owoc z drzewa ...

Różnice między barokiem szlacheckim a barokiem sarmackim i dworskim Czym różni się barok szlachecki Potockiego od baroku sarmackiego Paska i baroku dworskiego Morsztyna. Wacław Potocki (1621-1696) pochodził ze średniozamożnej szlachty, wykształcenie zdobył przy zborze ariańskim w Raciborzu. Pod groźbą edyktu z 1658 r., skazującego arian na wygnanie, przeszedł na katolicyzm, lecz mimo to pozostał wierny s...

Etos rycerza i spiskowca Etos rycerza i spiskowca. Etos rycerza, który jest powszechnie znany i propagowany, pochodzi z epoki średniowiecza To właśnie wieki średnie ukształtowały ideał rycerza o nieskazitelnej reputacji, człowieka honoru, walczącego do ostatniej krwi o słuszna sprawę, odważnego i zdolnego do poswiecen. Ten wzorzec moralny, mocno zakorzeniony w sre...

Jak literatura polska XIX lub XX wieku tworzy i demaskuje mity narodowe? Jak literatura polska XIX lub XX wieku tworzy i demaskuje mity narodowe? Literatura, towarzysząc człowiekowi w każdej z następujących po sobie epok, starała się zawsze w pewien sposób kształtować jego światopogląd. Za jej pośrednictwem pisarze i myśliciele wyznaczali drogę rozwoju ludzkiej osobowości. Poeci i twórcy, stając się moralnym autor...

Rola tradycji narodowej w literaturze i w życiu Tradycja jest to dziedzictwo naszej przeszłości. Każdy człowiek żyjący w każdym kraju i w każdej epoce, staje się czy chce czy nie chce dziedzicem tego co stworzono przed nim. Rozwija się i kształci w określonej kulturze stworzonej przez swoich przodków. Tradycja oddziałuje na niego i ma wpływ na kształtowanie się jego osobowości. Dotyczy to rów...

Pojęcie i role bonów skarbowych Bony skarbowe w zarządzaniu bilansem banku. Rynek bonów skarbowych 1 Pojęcie i role bonów skarbowych Bony skarbowe są to krótkoterminowe papiery dłużne emitowane przez Skarb Państwa, a w jego imieniu działa ministerstwo finansów (treasury bills-bony skarbowe). Emitowane są w celu sfinansowania przejściowego deficytu budżetowego. Bony są...

Co to jest stratyfikacja We współczesnym społeczeństwie występuje podział na kilka kategorii, a przynależność do jednej z nich daje bardziej lub mniej korzystną pozycję danej jednostki w społeczeństwie. Różnice pomiędzy tymi kategoriami społecznymi nazywa się zróżnicowaniem społecznym. Jeśli ludzie w tych kategoriach społecznych zostaną zaszeregowani w pewnym porządku k...

Klasyfikacja projektów inwestycyjnych KLASYFIKACJA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH. 1. Inwestycje zwiększające zdolności produkcyjne w celu wytwarzania nowych produktów i zdobycia nowych rynków zbytu. 2. Inwestycje zwiększające zdolności produkcyjne w celu powiększenia podaży tych samych produktów na tych samych rynkach zbytu 3. inwestycje utrzymujące dotychczasowe zdolności produkcyjne...