Prawo i władza w "Antygonie"

Problem prawa i w³adzy W „Antygonie” jest mowa o prawach stanowionych przez w³adcê pañstwa (Kreona) i obyczajowo-religijnych, a dotycz¹cych obowi¹zków ¿ywych wobec zmar³ych. Decyzja Kreona jest sprzeczna z odwieczn¹ tradycj¹ i powoduje jego konflikt z Antygon¹ oraz jej stronnikami. Racje Kreona: - chcia³ ukaraæ przejaw zdrady ojczyzny, przestrzec przed podobnymi czynami w przysz³oœci, - chcia³ inaczej potraktowaæ obroñcê - Eteoklesa i zdrajcê - Polinejkesa, - kierowa³ siê trosk¹ o dobro pañstwa, - jako w³adca mia³ prawo wydawaæ prawa obowi¹zuj¹ce obywateli. Wydaj¹c swe decyzje, Kreon powinien szanowaæ prawa i zakorzenione od dawna tradycje obyczajowo-religijne. Móg³ swój cel osi¹gn¹æ inaczej: - ró¿nicuj¹c charakter pogrzebów dwóch braci, - kazaæ pochowaæ Polinejkesa za murami miasta. Jego b³êdy by³y wynikiem niedoœwiadczenia w sprawach w³adzy. Racje Antygony: - jednakowa mi³oœæ do obu braci, - przestrzeganie praw obyczajowo-religijnych uto¿samianych z wol¹ bogów, - obawa przed zemst¹ erynii, - duma królewska bohaterki upominaj¹cej siê o czeœæ brata - królewicza, - obrona godnoœci cz³owieka - brata. W przedstawionym konflikcie nie ma zwyciêzcy, co dowodzi, ¿e ¿adna ze stron nie mia³a racji absolutnych. Wnioski koñcowe. 1. Antygona mia³a racje moralne, jednak jako obywatelka post¹pi³a niew³aœciwie lekcewa¿¹c ustanowione przez w³adcê prawo pañstwowe. Autor sugeruje, ¿e ka¿dy cz³owiek winien przestrzegaæ praw reguluj¹cych ¿ycie w pañstwie, gdy¿ inaczej zapanowa³by chaos. 2. Kreon kierowa³ siê trosk¹ o losy pañstwa, chcia³ swoj¹ decyzj¹ przeciwdzia³aæ os³abianiu jego potêgi przez ludzi szkodz¹cych mu, rozgraniczaæ zas³ugi dla ojczyzny i czyny wymierzone przeciwko niej. Jako m³ody i niedoœwiadczony w³adca nie uwzglêdni³ istniej¹cych i przestrzeganych praw obyczajowo-religijnych, z którymi jego rozkaz pozostawa³ w sprzecznoœci. Móg³ osi¹gn¹æ swój cel inaczej, zachowuj¹c autorytet w³asny i nie powoduj¹c konfliktu z otoczeniem. Sofokles zwraca³ siê w swoim dramacie zarówno do rz¹dz¹cych jak i rz¹dzonych. Pierwszych poucza³, ¿eby wydawali prawa przemyœlane, m¹dre, zgodne z panuj¹cymi tradycjami, aby nie powodowaæ konfliktów w spo³eczeñstwie. W³adcy stanowi¹cy prawo nie mog¹ mieæ na wzglêdzie interesów osobistych ani budowaæ swego autorytetu zbyt surowym prawem. Dlatego Kreon, choæ mia³ szlachetne intencje, za pope³nine b³êdy poniós³ karê, trac¹c swych najbli¿szych. 3. Obywatele winni przestrzegaæ obowi¹zuj¹cych praw pañstwowych, a swe zastrze¿enia zg³aszaæ w ustalony sposób. Nie wolno jednak postêpowaæ samowolnie w ramach obowi¹zuj¹cego porz¹dku prawnego.