Pracodawca a pracownik

PRACODAWCA-PRACOWNICY. Rozwój gospodarki wolnorynkowej w naszym kraju, także bezrobocie, wpływa również na charakter stosunków za¬chodzących między pracodawcą i pracownikiem. Z jednej strony wpływa on na wzrost wymagań stawianych przez pracodawców, sprawia, że dyktują oni pra¬cownikom, za których płacą podatki i ubezpieczenie, i od których zależy ich sukces, a także obraz firmy - warunki pracy i płacy. Z drugiej zaś strony może to rodzić bezzasadną bezwzględność pracodawcy, arogancję, naruszanie godności własnej pracownika itp. Stąd wynika znaczenie reguł moralnych określających stosunek pracodawcy do pracowników. Wiele z nich to te same, które są niezbędne w kierowaniu i zarządzaniu - w etyce menedżera - jak poszanowanie wolności i godności, sprawiedliwość, trak¬towanie podmiotowe. Potocznie mówi się tu o "ludzkim", lub sprawiedliwym podejściu do pracownika. Wśród wielu postulatów moralnych adresowanych do pracodawców znajdują się wymagania: - Traktowania personelu w sposób życzliwy. - Szacunku dla każdego pracownika, a zwłaszcza dla uczciwie i solidnie wypeł¬niającego swoje obowiązki, czemu przeczy arogancja, wyniosłość i okazywana po¬garda lub brutalność. (Niemieckiemu biznesmenowi prowadzącemu w Polsce firmę budowlaną prokurator postawił zarzut publicznego lżenia i poniżania pracowników. Ponadto "ważącym ok. 1 ~ kg filtrem uderzył pracownika w nogę i złamał mu kość śródstopia" - z prasy. Są to przypadki drastyczne, ale sporadyczne). - Uczciwego, sprawiedliwego wynagradzania pracowników - przeczy temu np. oszukańcze zaniżanie zarobków, pozbawianie premii. - Poszanowania wszelkich praw i uprawnień pracowników, zgodnie z istniejący¬mi przepisani i ustalonymi warunkami pracy - temu przeczy pozbawianie pracow¬nika prawa do urlopu lub skracanie jego czasu, praktyka, która sprawia, że chory pracownik boi się zgłosić do lekarza, a także bezpodstawne pozbawianie pracowni¬ka pracy, często "z dnia na dzień", pod wpływem chwilowych emocji. (To m.in. wywołuje krytykę "wilczych praw kapitalizmu"). - Tworzenia dobrych, godnych warunków pracy, nie zagrażających życiu ani zdro¬wiu pracowników. (Na 1 mln 300 tys. firm w Polsce jedynie ok. 2 tys. wzięło udział w IV Konkursie ,.Pracodawca - organizator pracy bezpiecznej" w r. 1997, z tego 9 otrzymało nagrody, a 1 I wyróżnienia - z prasy). Wiele z wymienionych powinności pracodawcy określa także Kodeks Pracy ¬np. terminowość wynagrodzeń, kwestie czasu pracy, zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzeń. W relacji: pracodawca - pracownik wymogi moralne dotyczą i drugiej strony. Są to ogólne wymogi z zakresu moralności pracy. W warunkach wolnorynkowych, zatrudnienia w prywatnych przedsiębiorstwach, akcentowane są zwłaszcza: - uczciwość, solidność, rzetelność pracownicza, - obowiązkowość, - szacunek dla pracodawcy i jego reprezentantów, - lojalność wobec pracodawcy i finny, - przestrzeganie zasad poufności, tajemnicy produkcyjne_j, handlowej, w grani¬cach prawa i uczciwości, - zasada działania na korzyść firmy, przestrzegająca przed celowym działaniem na, jej szkodę, (np. w znowelizowanym Kodeksie Pracy wprowadzony został zakaz konkurencji dla pracowników mających dostęp do takich danych firmy - innowacji - których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, - praktyczna troska - przez swą postawę - o dobro firmy. jej prestiż, o zaufanie społeczne.