Polemika między zwolennikami klasycyzmu a młodych romantyków



Polemika pomiędzy zwolennikami klasycyzmu (do tej grupy należało starsze pokolenie uczonych i literatów, m.in. Jan Śniadecki, Kajetan Koźmian, L.Osiński, Franciszek Dmochowski), a orientacją młodych romantyków (Kazimierz Brodziński, Maurycy Mochnacki, Adam Mickiewicz). Spór rozegrał się w latach 1818-1830. Reprezentatywne głosy w tej sprawie to "O klasyczności i romantyczności" K.Brodzińskiego, wykładającego postulaty romantyków i Jana Śniadeckiego "O pismach klasycznych i romantycznych" - rozprawa broniąca tradycyjnych reguł klasycznych i atakująca młodziutki romantyzm. Morały "starych" to: -niepoprawność poetycka - romantycy bowiem nie trzymali się reguł klasycznych, ustalonych jeszcze w starożytności, sięgali do tradycji ludowej i tworzyli nowe gatunki. -zabobon i nieuctwo - tak bowiem rozumieli fantastykę i mistycyzm utworów romantycznych: "czary, gusła i upiory - płód spalonego zabobonem umysłu". -brak dobrego smaku - bo wszystko co odbiegało od reguł klasycznych, Było dziwaczne, "barbarzyńskie" wydawało się im pozbawione tej zacnej cechy. Co na ten temat mieli do powiedzenia młodzi romantycy? -prostota i uczucie powinny być istotą poezji, -zwłaszcza kultura ludowa jest wspaniałym i prawdziwym źródłem literatury - daje klucz do zrozumienia prawdy o narodzie, -poezja nie musi podążać szlakiem klasycznym, ma prawo stać się wyrazem uczuć i teatrem wyobraźni, być oryginalna, -"czucie" ważniejsze jest od "gustu", bo tkwi w sercu człowieka, podczas gdy gust zależy od wykształcenia, -miłość ojczyzny i poszukiwanie jej we własnej historii jest obowiązkiem twórców młodego pokolenia tak dotkniętego kraju. Powyższą teorię romantyków w 1822 uformował w ballady Adam Mickiewicz, "Romantyczność": Czucie i wiara silniej mówią do mnie Niż mędrca szkiełko i oko Powyższy cytat jest kwintesencją romantycznej ideologii, która zmienia hierarchię wartości: nie nauka i mądrość są najważniejsze w poznaniu świata, lecz czucie i wiara.Jest to głos w klasyczno-romantycznej polemice, głos, który przyznaje rację dziewczynie i ludowym wierzeniom.Wielkie uczucie potrafii wiele zdziałać, są żeczy i sprawy, których człowiek nie wyjaśni racjonalnie, że nie wszystko co prawdziwe można zbadać "szkiełkiem i okiem". Innym utworem, w którym pojawia się spór klasyków z romantykami są "Dziady" część IV: Gustaw prezentuje i udowadnia poglądy romantyczne, ksiądz, zgodnie z uwczesną postawą duchowieństwa - pogląd klasyczny. Szermierzem romantyzmu okazał się Maurycy Mochnacki, który odpowiedział Janowi Śniadeckiemu ("Niektóre uwagi nad poezją romantyczną") gdzie udowadniał wartość literatury romantycznej. Polemika Słowackiego z Mickiewiczem zawarta w "Kordianie". Znajdujemy ją w: 1. Prologu (różne koncepcje poezji). Osoba I wyobraża pogląd Mickiewicza - poezję mesjanizmu, poświęcenia wybitnej jednostki, jaką jest poeta, która to koncepcja przynosi w konsekwencji uśpienie biernego. Osoba II z kolei głosi poezję tyrtejską (poglądy części emigrantów). Jest sprzeczna wobec pierwszej teorii, walczy domaga się aktywności i czynu. Lecz i ta nie jest zwycięska. Osoba III wyraża najprawdopodobniej pogląd Słowackiego. Jest to mit poezji jako "narodowej urny pamięci", "kufra", który przechowa wartości narodu, by wydobyć je i wykorzystać w sposobnej chwili. 2. Monologu Kordiana na Mont Blanc (wyraźna aluzja do Wielkiej Improwizacji Konrada z "Dziadów"). Kordian, umieszczony na szczycie Europy głosi: "jam jest posąg człowieka na posągu świata". W swoim poetyckim natchnieniu podobny jest do konrada, podobnie jak tamten, jest w stanie poruszyć kosmos siłą poezji. Lecz wykazuje słabość, a nawet komizm takiej postawy. Niezdecydowanie ujawnia się w wahaniu: działać, czy może na przykład rzucić się w "lodowe szczeliny"? Ostatecznie wysuwa propozycję "Winkerlida", która choć przypomina mickiewiczowski mesjanizm, stanowczo prezentuje jego realniejszą, bardziej racjonalną wersję. 3. Szpitalu wariatów (opinia o koncepcji mesjanizmu narodowego, głoszonej przez Mickiewicza) Doktor o satanicznym wyglądzie prezentuje dwóch wariatów, którzy uosabiają mesjanizm. Pierwszy wariat twierdzi, że jest krzyżem, do którego przybito Chrystusa - to on nieszczęsne drzewo poświęcił się by unosić zbawiciela. Wariat drugi, na podobieństwo mitologicznego Atlasa, utrzymuje na wzniesionych rękach niebo. Nie może opuścić rąk, bo wówczas niebiosa zwalą się na ziemię i zniszczą ludzkość. Obaj obłąkani są mesjaszami i święcie wierzą w swe posłannictwo. Czy zatem mesjanizm, który głosi Mickiewicz, nie jest przypadkiem teorią obłąkanych? W "Beniowskim" dygresja Pieśni V, która zawiera nowy program poetycki, ustalony przez Słowackiego: Chodzi mi o to, aby język giętki powiedział wszystko, co pomyśli głowa; Poezja ma być prosta i zrozumiała, łączyć pokolenia. Poezja musi także dawać, być pożyteczną, poeta musi stać "na czele ludu", prowadzić i nauczać. Konrad z "Dziadów" mówi zaś: "Samotność. Cóż po ludziach czym śpiewak dla ludzi!". Mickiewiczowski poeta śpiewa "sam sobie", na siebie bierze cały ciężar walki, "ucho ludu" jest mu zupełnie zbędne! "Poeta zbawiciel" z "Dziadów" poniósł klęskę, późniejsza koncepcja Mickiewicza uczyniła zeń wiernego sługę papieża i słowianofila. Słowacki odrzuca taką propozycję. W miejsce bezproduktywnego mesjanizmu wprowadza tyrteizm, zrozumiałość, służbę celom wspólnym. 'Nie pójdę z wami" - mówi wprost do Mickiewicza i jego popleczników. "Pójdę gdzie indziej! - I lud pójdzie za mną!" Polemika Fredry z ideałami romantyzmu, zawarta w "Ślubach panieńskich". Dyskusja przejawia się w: -ukształtowaniu głównych postaci. W "Dziadach" postać kochanka uosabiał Gustaw, w "Ślubach Panieńskich" spotykamy Gucia. Zdrobnienie to ośmiesza romantycznego nieszczęśnika, że Gustaw mógł cierpieć do granic obłędu, popełnić samobójstwo z miłości to zrozumiałe, lecz czy mógłby uczynić to ktoś o imieniu Gucio? Charakter głównego amanta jest także odmienny: trzpiot, zdobywca serc, inteligentny rozrabiaka, który osiąga to co sobie umyślił - to parodia nieszczęśliwca i raz tylko zakochanego bohatera romantycznego. Albin to karykatura bohatera romantycznego. Cierpi i płacze jak Werter, to typ człowieka jęczącego, miękkiego i nader gadatliwego. Gdy Gucio każe mu milczeć pozostają mu jeszcze wzdychania. Klara i Aniela - dwie zupełnie różne osobowości. Aniela bliższa jest typowi romantycznej heroiny, lecz ukochana Albina to zupełne przeciwstawienie Lotty, Laury czy wybranki mickiewiczowskiego Gustawa. Klara jest błyskotliwa, inteligentna, zbuntowana a nawet złośliwa, pragnie sterować swoim życiem jest postacią aktywną, a tego dotąd nie bywało. -definicji miłości "antyromantycznej". Tamta miłość była nagła, pełna bólu i wyznań, miłość pierwsza i jedyna. Niestety przeszkody nie pozwalały na szczęśliwe spełnienie związku. Panna była innego stanu, lub wydawano ją za mąż, a kochanek cierpiał srodze, do granic obłędu i próby samobójczej śmierci. Fredro ujmuje sprawę inaczej, w jego komedii uczucie nie spada z księżyca, lecz się stopniowo rozwija. Gucio walczy o swoje uczucie - miłość potrzebuje czynu, a nie płaczliwych wywodów Albina. Utwór kończy się małżeństwem, bo tylko szczęśliwe uczucie ma sens.

Polemika między zwolennikami klasycyzmu a młodych romantyków

Materiały

Taniec - ocena społeczeństwa polskiegoTaniec - ocena społeczeństwa polskiego Taniec jest jedną z najstarszych form wyrażania przez człowieka swoich uczuć, nastrojów. Związany z obrzędem, tradycją; towarzyszy zabawom, ślubom, uroczystościom weselnym. Taniec jako motyw w literaturze polskiej nabrał charakteru symbolu, poprzez który pisarz wypowiadał sąd, opinie o społeczeństwie, o narodzie. Prezentację tekstów podejmu...

Literatura i jej miejsce w świecie 29. Wchodzisz w dorosłe życie. W jakim stopniu literatura nauczyła Cię dojrzale rozważać swoje miejsce w świecie? Powołaj się na wybrane przykłady z różnych epok. Nawet pobieżny i niekompletny przegląd bohaterów literackich pozwala zauważyć, że w minionych epokach tworzono ideały, wzory do naśladowa-nia. Pisarze mieli...

Demokracja wielopartyjna - krótki opis DEMOKRACJA WIELOPARTYJNA WSZYSCY OBYWATELE WYBIERAJĄ PRZEDSTAWICIELI DO PARLAMENTU, LITER TEJ PARTII KTÓRA WYGRAŁA TWORZY RZĄD. 1-ZWYCZAJNA (POLSKA)-JEST PREZYDENT, A NA CZELE RZĄDU STAJE PREMIER. 2-REPUBLIKI PREZYDENCKIE (USA, FRANCJA)-JEDNOCZEŚNIE Z WYBORAMI DO PARLAMENTU WYBIERA SIĘ PREZYDENTA, WE FRANCJI PREZYDENT WYBIERA ASYSTENTA ...

Motyw wsi w literaturze polskiej 8. Różne oblicza wsi w literaturze polskiej Wieś staje się tematem literackim już w literaturze staropolskiej. Od samego początku można też wyodrębnić dwa różne spojrzenia na wieś i tematykę wiejską. Już w mitologii znany był motyw Arkadii krainy wiecznej szczęśliwości, gdzie ludzie tyli szczęśliwie na łonie natury a daleka od trosk, kłopotów, ...

Satyry - oświecenie 43.satyry. patrz u góry Satyra- twórca Horacy. W starożytnym rzymie to gatunek literacki z pogranicza liryki, epiki i dramatu. Autor wyraża krytyczną opinię przez ośmieszenie. Gatunek dydaktyczny. Satyra portretowa- portret osoby. Satyra sytuacyjna- ośmieszenie postaw przez sytuację. Człowiek i społeczeństwo w satyrach \"Żona modna\...

Wszystko o Banku Światowym Grupa Banku Światowego w jej skład wchodzi 5 organizacji 1. Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju ( Bank Światowy - nazwa utarta ) - IBRD, MBOIR, powstał w 1945 r. 2. IDA- Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju - 1960 r. 3. IFC- Międzynarodowa Korporacja Finansowa - 1956 r. 4. MIGA - Wielostronna Agencja Gwarancji Inwestycji - 1988 r. ...

Opłaty wyrównawcze - wyjaśnienie OPŁATY WYRÓWNAWCZE –stosowane dla ochrony rynku wewnętrznego przed konkurencją zagraniczną. Jest to dodatkowy środek polityki handlowej stosowany najczęściej jako uzupełnienie ceł. Stosowany dlatego, że cła często nie są środkiem zabezpieczającym rynek wewnętrzny przed napływem towarów importowanych. Gdyż ceny na rynku zagranicznym pod...

Rola szatana i jego wpływ na jednostkę i naród Rola szatana i jego wpływ na jednostkę i naród PRZYGOTOWANIE: W Przygotowaniu pojawia się Szatan, który chce dla własnych celów wykorzystać tradycję narodową. Dlatego też tworzy przywódców. Wspólną ich cechą jest sędziwy wiek, a co za tym idzie: zbytnia ostrożność, niechęć do rewolucyjnych poglądów i podejmowania szybkich, radykalnych dec...