Pojęcia: adeizm, deizm, empiryzm, irracjonalizm, klasycyzm, racjonalizm, sensualizm, utylitaryzm, naturalizm



ADEIZM - Pogląd odrzucający istnienie Boga i przeczący istnieniu wszelkich sił nadprzyrodzonych. Pojawił się w pismach francuskiego filozofa przyrody Paula Holbacha. DEIZM - to owoc racjonalizmu przeciwstawiającego się wiedzy objawionej i dogmatom wiary; deiści uznawali istnienie Boga jako stwórcy świata, uznawali też wagę nakazów moralnych płynących z religii, odrzucali objawienie i wyznaniowe formy wiary; deistami byli Diderot oraz Wolter, obaj walczący z fanatyzmem religijnym. EMPIRYZM - (empiria = doświadczenie) - prekursorem był angielski filozof Francis Bacon (bejkn); kładł nacisk na rolę doświadczenia w procesie poznawania świata, odrzucając to wszystko, czego nie da się potwierdzić praktycznie. IRRACJONALIZM - to pogląd filozoficzny, głoszący, że rzeczywistość jest niedostępna poznaniu rozumowemu i odwołujący się do przekonań wyprowadzonych z intuicji, wiary, instynktu i tradycji; wykształcił się pod koniec epoki oświecenia. KLASYCYZM - wyznaczał poezji cele utylitarne (użytkowe), stawiał przed nią zadania dydaktyczno-moralizatorskie, wyrastające z przekonania o ogromnej roli słowa jako narzędzia oddziaływania na społeczeństwo. Ważną i charakterystyczną dla sytuacji polskiej cechą klasycyzmu było traktowanie jego założeń jako programu działalności literackiej, zaangażowanej w społeczno-kulturowe przemiany kraju. Szło za tym silne związanie literatury z życiem politycznym. Kontakt ze społecznością odbiorców stał się w różnorodnych ujęciach centralną sprawą ideową i artystyczno - warsztatową pisarstwa. RACJONALIZM - Twórcą racjonalizmu był Kartezjusz ("Rozprawa o metodzie"); przywiązywał on szczególną wagę do roli rozumu w poznawaniu prawdy, był zwolennikiem systematycznego, rozumowego ładu w dochodzeniu do prawdy, odrzucał wszelkie uprzedzenia i przesądy; przedstawicielami tego kierunku byli Wolter oraz Denis Diderot. SENSUALIZM - źródłem wiedzy są wrażenia zmysłowe; twórcą był John Locke (czyt. lok); twierdził, że człowiek rodzi się jako "czysta karta" ("tabula rasa"), czyli że nie ma doświadczeń, wrodzonych idei czy zasad i kształtują się one dopiero w ciągu życia. UTYLITARYZM - to pogląd etyczny (XVIII-XIX w.), głoszący, że to, co dobre, jest pożyteczne, że miarą słuszności postępowania powinna być użyteczność jego skutków i że celem działania moralnego, społecznego, politycznego, powinna być przewaga przyjemności nad bólem i największe szczęście największej liczby ludzi; dążenie do osiągnięcia celów utylitarnych, praktycznych, materialnych; najwyższy cel postępowania to pożytek jednostki i społeczeństwa. NATURALIZM - Twórca Emil Zola, sformułował on główne założenia kierunku naturalistycznego: - literatura powinna naśladować rzeczywistość w sposób ścisły i szczegółowy, odtwarzać zaobserwowane fakty, dążyć do fotograficznej wierności; - nie ma tematów zakazanych dla literatury, pisarz powinien sięgać również do spraw najciemniejszych i drażliwych; - pisarz podobnie jak uczony szuka przede wszystkim prawdy; ukazuje rzeczywistość w sposób obiektywny.

Pojęcia: adeizm, deizm, empiryzm, irracjonalizm, klasycyzm, racjonalizm, sensualizm, utylitaryzm, naturalizm

Materiały

Bohaterowie romantyczni w 'Tangu" Artur i bohaterowie romantyczni Wśród licznych kontekstów interpretacyjnych nie można pominąć wielkich dzieł romantycznych. Powinowactwa dotyczą przede wszys¬tkim bohaterów literackich. Typ bohatera lansowany w wielkich dra¬matach romantycznych (Kordian Juliusza Słowackiego i III cz. Dziadów Adama Mickiewicza) odżywa tu w zmodyfi...

Informacja marketingowa - pojęcie i rodzaje INFORMACJA MARKETINGOWA To wszelka informacja wykorzystywana w procesie zarządzania marketingowego firmą, przynosząca wiedzę, pozwalającą redukować niepewność marketingowych decyzji. Informacje marketingowe powinny być: • dokładne • wiarygodne • trafne • spójne • porównywalne • aktualne •...

Rynek dóbr przemysłowych i konsumpcyjnych - różnice RÓŻNICE POMIĘDZY RYNKIEM DÓBR PRZEMYSŁOWYCH A RYNKIEM DÓBR KONSUMPCYJNYCH Rynek przemysłowy różni się od rynku dóbr konsumpcyjnych, aczkolwiek trudno byłoby powiedzieć, iż obydwa rynki są całkowicie rozłączne. Istnieje bowiem szereg produktów, które są sprzedawane zarówno na rynku dóbr przemysłowych, jak i na rynku dóbr konsump...

"Mistrz i Małgorzata" jako traktat o kondycji artysty i jego stosunku do własnej twórczości Mistrz i Małgorzata\" to powieść ukazująca szerokim kręgom czytelników sytuację w Rosji porewolucyjnej. Twórczość artystyczna dozwolona była tam jedynie słownie. W rzeczywistości nie pozwalała na wykroczenie poza siatkę zakazów, nakazów i obwarowań teorii socrealizmu. Skrajny dogmatyzm, tworzenie w myśl wytycznych opanowały środowisko artystó...

Drobnomieszczaństwo w "Moralność Pani Dulskiej" Drobnomieszczaństwo, to część mieszczaństwa która posiadała mały majątek, fabryki, zakłady rzemieślnicze. Warstwa ta nie dorównywała burżuazji pod względem majątkowym, aczkolwiek nie należała do najbiedniejszych. Zapolska nie krytykuje jednak ich zamożności, ale dotyka przede wszystkim sposobu bycia drobnomieszczaństwa. Dla niego najważniejsze b...

Odkrycia dotyczące klimatu  Rok 1998 był najcieplejszy w naszym stuleciu! Statystyki wskazują, że do rekordowych pod tym względem należą całe lata dziewięćdziesiąte. Chodzi tu oczywiście o średnią roczną temperaturę globu.  Pyły w powietrzu silnie wpływają na klimat. Taki wniosek wypływa z gigantycznego eksperymentu klimatycznego o nazwie INDOEX, przeprow...

Wiersze nieregularne i wolne Wiersze nieregularne i wolne Poprzednie sposoby wierszowania prezentowały pewne jednolite systemy rytmicznej budowy wypowiedzi, natomiast wiersz nieregularny lub wolny przeciwstawia się generalnie wszelkiej wersyfikacji regularnej. Wiersz nieregularny odwołuje się do sposobów rytmizacji wykształconych w ramach poprzednich systemów. Natomiast w...

Uczciwa konkurencja w biznesie UCZCIWA KONKURENCJA. Z kwestią uczciwości ściśle wiąże się kwestia konkurencji - uczciwej konkurencji w biznesie. Obie dotyczą całego świata bizne¬su - obie w różnych postaciach występują powszechnie i na co dzień. Istotą gospodarki rynkowej jest wolność gospodarcza - prowadzenia działalności gospodarczej, podejmowania decyzji. Logiczną i...