Pieśni Jana Kochanowskiego



Pieśni Pisał je Kochanowski właściwie przez całe życie – począwszy od łacińskich elegii miłosnych, skończywszy na Trenach, będących przecież również odmianą gatunku. Największy zbiór pieśni wydany został (w opracowaniu samego poety) w drukarni Łazarzowej, tj. Januszowskiego – w roku 158b. Niektórych pieśni Kochanowski – z niejasnych powodów – do druku nie przeznaczył. Inne drukowane były wcześniej (np. Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie – w 1578, jako fragment tragedii Odprawa posłów greckich). Wiele pieśni uzyskało sporą popularność, krążąc jedynie w odpisach, i drukiem ogłoszone zostały dopiero w 1590 roku, jako Fragmenta albo pozostałe pisma. Wyznaczniki gatunkowe Nowa „pieśń” jest określeniem odmiany gatunkowej. Przypomnijmy zatem jej słownikową definicję: Pieśń – najstarszy i najbardziej powszechny gatunek poezji lirycznej [...], związany genetycznie z muzyką. W najdawniejszej tradycji antycznej pieśń występowała jako składnik zbiorowych obrzędów: jej tekst słowny śpiewany był z akompaniamentem muzyki i towarzyszeniem tańca – przez improwizatora lub wykonawcę, (aojodowie) – wraz z chórem uczestników uroczystości. Ścisły związek pieśni z muzyką właściwy był poezji średniowiecznej, m.in. w liryce trubadurów i minnesangerów; do czasów współczesnych przetrwał w twórczości ludowej. Już w starożytności związek ten ulegał stopniowemu rozluźnieniu i doprowadził do ukształtowania pieśni jako samodzielnej formy literackiej, występującej np. w twórczości Horacego, który nadał swoim utworom tytuł Carmina [...]. Do tej tradycji nawiązywali potem poeci czasów nowożytnych, poczynając od renesansu (np. Jan Kochanowski). Termin „pieśń” używany był często jako synonim utworu lirycznego w ogóle. W budowie utworów pieśniowych zachowane zostały istotne właściwości związane z genezą gatunku, utrwalające sposobność tekstu do realizacji muzyczno-wokalnej. Były to: organizacja stroficzna powtarzająca uporczywie ten sam układ wersów zwrotki, tendencja do wyrazistej rytmizacji, liczne paralelizmy leksykalne i powtórzenia, częste posługiwanie się refrenem, skłonność do paralelizmu składniowego i prostej organizacji syntaktycznej. W tradycji literatury pisanej wykształciło się kilka najczęściej uprawianych typów pieśni, związanych z określonymi sytuacjami, których utwory te dotyczą: p. biesiadna, taneczna (sobótkowa), pochwalna, powitalna, pożegnalna, miłosna, religijna itd.6

Pieśni Jana Kochanowskiego

Materiały

Cechy i funkcje powieści oświeceniowej BOHATER POZYTYWNY DRUGIEJ POŁOWY XVIII WIEKU - MIKOŁAJ DOŚWIAD-CZYŃSKI - WZORZEC OSOBOWY DOBY OŚWIECENIA Cechy powieści W 1775 roku Ignacy Krasicki napisał pierwszą polską powieść literatury nowożytnej pod tytułem: “Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki”. Był to utwór, w którym Krasicki skoncentrował trzy typy powieści: cechy ut...

Dziejopisarstwo średniowieczne U progu naszego piśmiennictwa stoi oczywiście Kościół. Pierwsze zapiski zawdzięczamy katedrom biskupim. Za Chrobrego było ich już pięć. I właśnie owe katedry rozsyłały podległym sobie kościołom karty pergaminowe tzw. tabulae paschales, zawierające wykazy świąt ruchomych na 19 lat. Na brzegach tych kart zapisywano daty ważniejszych wydarzeń ...

Poezja sentymentalistów Franciszek Karpiński to obok Franciszka Dionizego Kniaźnina najwybitniejszy przedstawiciel polskiego sentymentalizmu. Początki sentymentalizmu wiążą się z nazwiskiem filozofa Jana Jakuba Rousseau, który głosił przewagę serca nad rozumem, przewagę natury nad cywilizacją. Nazwą \"sentymentalizm\" określa się pewien prąd umysłowy okresu...

Wiersze religijne Karpińskiego Liryka religijna Karpińskiego: Wybitnym osiągnięciem Karpińskiego był śpiewnik przeznaczony dla ludu (1792) - \" Pieśni nabożne\" , w których skład weszły między innymi : -\"Pieśń poranna\" - (\"Kiedy ranne wstają zorze\") -\"Pieśń wieczorna\"- (\"Wszystkie nasze dzienne sprawy\") - \"Pieśń o narodzeniu Pańskim\" - (\"Bóg się rodzi, moc...

Ochrona środowiska w Australii W1863 wydano na Tasmanii pierwszą ustawę chroniącą krajobraz austral.; 1879 utworzono pierwszy wAustralii (drugi na świecie) park nar., na pd. od Sydney nad zat. Port Hacking (ob. Park Nar. Royal, 15 tys. ha); wlatach 50. i60. poszczególne stany uchwaliły wiele aktów prawnych dotyczących przestrzennego planowania, ochrony powietrza, wód, gruntów...

Liryki Słowackiego - opis Słowacki stanął po stronie tych, którzy dążyli do przekształcania powstania w ogólonarodową wojnę wyzwoleńczą i rewolucję społeczną. Solidaryzując się z obozem demokratycznym poeta przeciwstawiał się wszelkim przejawom absolutyzmu, sławił poległych dekabrystów, przypominał wojnę wyzwoleńczą Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, wzywał naród do...

Literatura rzymska: Horacy i jego pieśni Horacy i jego pieśni. Horacy - najwybitniejszy poeta starożytny. Żył w latach 65 - 8 p.n.e. Pisał pieśni, satyry, listy poetyckie. Autor 2 ksiąg Satyr - krytyka wad i postaw ludzkich, utwory łagodne w tonie. Ważne miejsce zajmują \"Carmina\" (pieśni) - poeta wyraził w nich swoją filozofię życiową. Poglądy na życie oparł na filozofii epiku...

Lord Jim - postać tragiczna Udowodnij, że Lord Jim jest postacią tragiczną. Plan pracy: 1.Wyjaśnienie pojęć takich jak : a)tragizm b)konflikt tragiczny c)postać tragiczna 2.Odwołanie się do tragedii antycznej Sofoklesa. a)Kreon dokonuje wyboru między państwem a rodziną b)Antygona musi dokonać wyboru między miłością do brata a zakazem króla 3. „L...