Pieśni Jana Kochanowskiego



Pieśni Pisał je Kochanowski właściwie przez całe życie – począwszy od łacińskich elegii miłosnych, skończywszy na Trenach, będących przecież również odmianą gatunku. Największy zbiór pieśni wydany został (w opracowaniu samego poety) w drukarni Łazarzowej, tj. Januszowskiego – w roku 158b. Niektórych pieśni Kochanowski – z niejasnych powodów – do druku nie przeznaczył. Inne drukowane były wcześniej (np. Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie – w 1578, jako fragment tragedii Odprawa posłów greckich). Wiele pieśni uzyskało sporą popularność, krążąc jedynie w odpisach, i drukiem ogłoszone zostały dopiero w 1590 roku, jako Fragmenta albo pozostałe pisma. Wyznaczniki gatunkowe Nowa „pieśń” jest określeniem odmiany gatunkowej. Przypomnijmy zatem jej słownikową definicję: Pieśń – najstarszy i najbardziej powszechny gatunek poezji lirycznej [...], związany genetycznie z muzyką. W najdawniejszej tradycji antycznej pieśń występowała jako składnik zbiorowych obrzędów: jej tekst słowny śpiewany był z akompaniamentem muzyki i towarzyszeniem tańca – przez improwizatora lub wykonawcę, (aojodowie) – wraz z chórem uczestników uroczystości. Ścisły związek pieśni z muzyką właściwy był poezji średniowiecznej, m.in. w liryce trubadurów i minnesangerów; do czasów współczesnych przetrwał w twórczości ludowej. Już w starożytności związek ten ulegał stopniowemu rozluźnieniu i doprowadził do ukształtowania pieśni jako samodzielnej formy literackiej, występującej np. w twórczości Horacego, który nadał swoim utworom tytuł Carmina [...]. Do tej tradycji nawiązywali potem poeci czasów nowożytnych, poczynając od renesansu (np. Jan Kochanowski). Termin „pieśń” używany był często jako synonim utworu lirycznego w ogóle. W budowie utworów pieśniowych zachowane zostały istotne właściwości związane z genezą gatunku, utrwalające sposobność tekstu do realizacji muzyczno-wokalnej. Były to: organizacja stroficzna powtarzająca uporczywie ten sam układ wersów zwrotki, tendencja do wyrazistej rytmizacji, liczne paralelizmy leksykalne i powtórzenia, częste posługiwanie się refrenem, skłonność do paralelizmu składniowego i prostej organizacji syntaktycznej. W tradycji literatury pisanej wykształciło się kilka najczęściej uprawianych typów pieśni, związanych z określonymi sytuacjami, których utwory te dotyczą: p. biesiadna, taneczna (sobótkowa), pochwalna, powitalna, pożegnalna, miłosna, religijna itd.6

Pieśni Jana Kochanowskiego

Materiały

Zachowanie prospołeczne - wyjaśnienie Zachowanie prospołeczne Rozpoczęliśmy od omówienia trzech głównych konce¬pcji zachowania pro społecznego. Socjobiologia traktuje okazywanie pomocy jako instynktowną reakcję sprzyjania jednostkom podobnym do nas pod względem genetycz¬nym (dobór krewniaczy). Jej przedstawiciele stwierdzają również, że w toku rozwoju wypracowaliśmy nor...

Jestem średniowiecznym rycerzem, którą panne bym wybrał Danusię czy Jagienkę? „Gdybym był średniowiecznym rycerzem – - którą pannę bym wybrał ?” Mając do wyboru za żonę, jako średniowieczny rycerz, Danusię lub Jagienkę, musiałbym naprawdę dłużej się zastanowić. Żadna z nich nie jest wyraźnie gorsza. Każda z tych dziewcząt posiada inne cechy lepsze od drugiej, co utrudnia wybór. Moim zdaniem, obie dz...

Satyry Krasickiego - krytyka ludzi Krasicki mówi, że \"satyra prawdę mówi, względów się wyrzeka, wielbi urząd, czci króla, lecz sądzi człowieka\". W satyrze pt. \"Do króla\" Krasicki posłużył się ironią. Utwór wydaje się być atakiem na króla, lecz jest oskarżeniem przeciwnej mu szlachty. Krasicki ceni króla za młodość, pochodzenie szlacheckie i polskie, troskę o los Polski i rozw...

Wrażliwość nowel Marii Konopnickiej TEMAT: Humanitaryzm nowel Marii Konopnickiej. Humanitaryzm - wrażliwość na wszelkie przejawy krzywdy. \"Dym\". Stara matka często spogląda w okno skąd widać dym z komina fabrycznego, ten widok wywołuje radość, bo w kotłowni pracuje jej syn Marcyś. Jest zawsze radosny mimo, że praca ciężka; on też widzi dym z komina domu, wie że matka gotuje...

Stanowisko Mickiewicza i Słowackiego wobec klęski powstania listopadowego Porównaj stanowisko A. Mickiewicza i J. Słowackiego wobec klęski powstania listopadowego. Powstanie listopadowe 1830r. to świeży temat i bolesny temat dla twórców romantycznych. Wielcy wieszczowie nie brali w nim bezpośredniego udziału, lecz swoje poglądy i nawiązania do tego wydarzenia zamieszczali przede wszystkim w dramatach romantycznych....

Twórczość Bolesława Leśmiana BOLESŁAW LEŚMIAN “Fala” Fala to symbol duszy. W literaturze symbol to dwustopniowa konstrukcja językowa, słowo lub zespół słów oznaczające zjawisko, osobę, przedmiot, pojęcie abstrakcyjne. Opis tej fali odzwierciedla zjawisko przyrodnicze. Poeta traktuje falę jako osobę żywą (animizacja), wyposażoną we właściwości psychiczne. N...

"Antygona" jako utwór ponadczasowy Uniwersalny to inaczej ponadczasowy. Przymiotnik ten odnosi się do dramatu Sofoklesa pt.: Antygona Zawiera on treść obrazującą istotę problemów życia ludzkiego, dotyczącą czasów, w których utwór powstał oraz dziejów współczesnych i przyszłych. Najważniejszym zagadnieniem, które pojawia się w Antygonie jest odwieczny dylemat sprawowania władzy, ...

Co to jest tren? tren Wywodzi się z literatury starożytnej. Jego swoistość gatunkową wyznacza typ wyrażonych przeżyć i temat: jest to bowiem utwór poświęcony osobie zmarłej, opłakujący ja. Arcydzieło tego gatunku stworzył Kochanowski . gatunki liryczne związane z literaturą staropolska W literaturze antycznej spokrewnione z trenem jest epitafium- utwór żałobn...