Pieśni Jana Kochanowskiego



Pieśni Pisał je Kochanowski właściwie przez całe życie – począwszy od łacińskich elegii miłosnych, skończywszy na Trenach, będących przecież również odmianą gatunku. Największy zbiór pieśni wydany został (w opracowaniu samego poety) w drukarni Łazarzowej, tj. Januszowskiego – w roku 158b. Niektórych pieśni Kochanowski – z niejasnych powodów – do druku nie przeznaczył. Inne drukowane były wcześniej (np. Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie – w 1578, jako fragment tragedii Odprawa posłów greckich). Wiele pieśni uzyskało sporą popularność, krążąc jedynie w odpisach, i drukiem ogłoszone zostały dopiero w 1590 roku, jako Fragmenta albo pozostałe pisma. Wyznaczniki gatunkowe Nowa „pieśń” jest określeniem odmiany gatunkowej. Przypomnijmy zatem jej słownikową definicję: Pieśń – najstarszy i najbardziej powszechny gatunek poezji lirycznej [...], związany genetycznie z muzyką. W najdawniejszej tradycji antycznej pieśń występowała jako składnik zbiorowych obrzędów: jej tekst słowny śpiewany był z akompaniamentem muzyki i towarzyszeniem tańca – przez improwizatora lub wykonawcę, (aojodowie) – wraz z chórem uczestników uroczystości. Ścisły związek pieśni z muzyką właściwy był poezji średniowiecznej, m.in. w liryce trubadurów i minnesangerów; do czasów współczesnych przetrwał w twórczości ludowej. Już w starożytności związek ten ulegał stopniowemu rozluźnieniu i doprowadził do ukształtowania pieśni jako samodzielnej formy literackiej, występującej np. w twórczości Horacego, który nadał swoim utworom tytuł Carmina [...]. Do tej tradycji nawiązywali potem poeci czasów nowożytnych, poczynając od renesansu (np. Jan Kochanowski). Termin „pieśń” używany był często jako synonim utworu lirycznego w ogóle. W budowie utworów pieśniowych zachowane zostały istotne właściwości związane z genezą gatunku, utrwalające sposobność tekstu do realizacji muzyczno-wokalnej. Były to: organizacja stroficzna powtarzająca uporczywie ten sam układ wersów zwrotki, tendencja do wyrazistej rytmizacji, liczne paralelizmy leksykalne i powtórzenia, częste posługiwanie się refrenem, skłonność do paralelizmu składniowego i prostej organizacji syntaktycznej. W tradycji literatury pisanej wykształciło się kilka najczęściej uprawianych typów pieśni, związanych z określonymi sytuacjami, których utwory te dotyczą: p. biesiadna, taneczna (sobótkowa), pochwalna, powitalna, pożegnalna, miłosna, religijna itd.6

Pieśni Jana Kochanowskiego

Materiały

"To człowiek człowiekowi najbardziej jest potrzebny do szczęścia" uzasadnienie stwierdzenia „To człowiek człowiekowi najbardziej jest potrzebny do szczęścia” Paul Holbach. Wyraź swój sąd o tym stwierdzeniu, odwołując się do wybranych utworów literackich. Szczęście jest wartością, która ma dla każdego człowieka inne znaczenie. Niektórzy potrzebują nie wiele, aby być szczęśliwymi. Inni nigdy nie są nasyceni i zawsze bę...

Nowela pozytywistyczna Nowela wywodzi się od włoskiego twórcy renesansowego G. Boccaccia i jego \"Dekameronu\" (zbioru 100 nowel). Klasyczna nowela jest utworem krótkim, prozatorskim, o wyrazistej fabule i zredukowanym do minimum komentarzu. W noweli nie ma lub są nikłe wątki poboczne, mała jest ilość bohaterów. Wydarzenia biegną do punktu kulminacyjnego, który przyno...

Twórcy bajek Twórcy bajek: ~ Ezop (Grecja - VI w . p. n. e.) uważany za twórcę bajek ~ Simonides z Keos (Grecja - VI\\V w. p. n. e.) autor pieśni chóralnych, piewca władców i uroczystości dworskich, był także twórcą licznych epigramatów ~ Jean de La Fontaine (Francja - oświecenie) uważany za bajkopisarza wszech czasów ~ Lessing (Niemcy - oświecen...

Cechy poezji i utwory Tadeusza Różewicza Tadeusz Różewicz brał czynny udział w walkach w czasie wojny. Ocalał, lecz wojna odcisnęła piętno na jego twórczości. Motto: \"Przeżyłem śmierć i znam wartość życia\". Towarzyszy mu obsesja wspomnień i lęków, poczucie obcości i utraty wartości. CECHY POEZJI - kolokwialna, klockowa. - budzi uczucie, jakby chciał zacząć wszystko od nowa, ina...

Prawda o człowieku i rzeczywistości w literaturze Rzeczywistość, która otacza człowieka, przedstawia mu się jako siła niezbadana i zadziwiająca. Czasem złowroga, innym razem przyjazna. Człowiek, w swojej rzeczywistości jako istotę aktywną, silną, formującą swój świat, lub też słabeuszem, pełnym niemocy, biernie poddający się naciskowi otoczenia. Stwierdzam, że obie postawy uwikłane są w zasady ...

Inspiracje biblijne w literaturze i sztuce późniejszych epok TEMAT 4: Inspiracje biblijne w literaturze i sztuce późniejszych epok. Biblia jest jednym z podstawowych źródeł kultury europejskiej, zarówno w sferze religijno-moralnej, jak i w sferze inspiracji artystycznych. Dla ludzi wierzących Biblia jest Świętą Księgą, zbiorem prawd objawionych i przy-kazań uczących jak żyć. Przez kościoły stała się j...

Literatura i sztuka antyczna \"Mitologia jest koniecznym warunkiem i pierwszym tworzywem sztuki\" Literatura i sztuka antyczna są głównymi źródłami kultury europejskiej. Najdoskonalszym i najbardziej wszechstronnym dorobkiem twórczości starożytnej jest mitologia. To w niej utrwalone zostały pierwsze wzory postaw i zachowań. Postacie mityczne będąc później wielokrotnie po...

Wymowa i językowe ukształtowanie tekstu w "Rozdziobią nas kruki, wrony..." Wymowa i językowe ukształtowanie tekstu Żeromski ustosunkował się do klęski powstania, wskazując w tle walki narodowowyzwoleńczej obraz stosunków społecznych w Polsce. W utworze można wyczuć oskarżycielski ton pretensji o zaniedbanie ludu i doprowadzenie do klęski powstania z powodu nielicznego udziału tej warstwy. Szlachta zostaje obciążo...