Pieśni Jana Kochanowskiego



Pieśni Pisał je Kochanowski właściwie przez całe życie – począwszy od łacińskich elegii miłosnych, skończywszy na Trenach, będących przecież również odmianą gatunku. Największy zbiór pieśni wydany został (w opracowaniu samego poety) w drukarni Łazarzowej, tj. Januszowskiego – w roku 158b. Niektórych pieśni Kochanowski – z niejasnych powodów – do druku nie przeznaczył. Inne drukowane były wcześniej (np. Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie – w 1578, jako fragment tragedii Odprawa posłów greckich). Wiele pieśni uzyskało sporą popularność, krążąc jedynie w odpisach, i drukiem ogłoszone zostały dopiero w 1590 roku, jako Fragmenta albo pozostałe pisma. Wyznaczniki gatunkowe Nowa „pieśń” jest określeniem odmiany gatunkowej. Przypomnijmy zatem jej słownikową definicję: Pieśń – najstarszy i najbardziej powszechny gatunek poezji lirycznej [...], związany genetycznie z muzyką. W najdawniejszej tradycji antycznej pieśń występowała jako składnik zbiorowych obrzędów: jej tekst słowny śpiewany był z akompaniamentem muzyki i towarzyszeniem tańca – przez improwizatora lub wykonawcę, (aojodowie) – wraz z chórem uczestników uroczystości. Ścisły związek pieśni z muzyką właściwy był poezji średniowiecznej, m.in. w liryce trubadurów i minnesangerów; do czasów współczesnych przetrwał w twórczości ludowej. Już w starożytności związek ten ulegał stopniowemu rozluźnieniu i doprowadził do ukształtowania pieśni jako samodzielnej formy literackiej, występującej np. w twórczości Horacego, który nadał swoim utworom tytuł Carmina [...]. Do tej tradycji nawiązywali potem poeci czasów nowożytnych, poczynając od renesansu (np. Jan Kochanowski). Termin „pieśń” używany był często jako synonim utworu lirycznego w ogóle. W budowie utworów pieśniowych zachowane zostały istotne właściwości związane z genezą gatunku, utrwalające sposobność tekstu do realizacji muzyczno-wokalnej. Były to: organizacja stroficzna powtarzająca uporczywie ten sam układ wersów zwrotki, tendencja do wyrazistej rytmizacji, liczne paralelizmy leksykalne i powtórzenia, częste posługiwanie się refrenem, skłonność do paralelizmu składniowego i prostej organizacji syntaktycznej. W tradycji literatury pisanej wykształciło się kilka najczęściej uprawianych typów pieśni, związanych z określonymi sytuacjami, których utwory te dotyczą: p. biesiadna, taneczna (sobótkowa), pochwalna, powitalna, pożegnalna, miłosna, religijna itd.6

Pieśni Jana Kochanowskiego

Materiały

Wprowadzenie do psychologii społecznej Ludzie ciągle znajdują się pod wpływem innych. Psy¬chologia społeczna została określona jako naukowe ba¬danie sposobu, w jaki myślimy, odczuwamy i zachowu¬jemy się pod wpływem rzeczywistej bądź wyobrażonej obecności innych. Wpływ społeczny jest często bardzo silny, nierzadko dominując różnice indywidualne w lu¬dzkich osobow...

Warunki pracy w ustroju kapitalistycznym w "Zmierzchu" 3) Warunki pracy w początkach kapitalizmu. W „Zmierzchu” warunki pracy pokazane są poprzez wysiłek Gibałów, harują od świtu do nocy. Przyroda kładzie się spać, oni nie, gdyż dla nich koniec wysiłku wyznacza palik, a nie noc. Oni podlegają prawom wyzysku, a nie prawom przyrody. Wysiłek Gibałów podkreśla naturalistyczny opis. Oblepia ...

Główne kierunki i orientacje socjologiczne Teoria to powiązany zbiór pojęć i twierdzeń dostarczający wyjaśnień zjawisk i procesów w pewnym obszarze rzeczywistości społecznej, w której się obracamy. TEORIA: NAJOGÓLNIEJSZE IDEE (założenia ontologiczne metodologiczne) TWIERDZENIA (prawidłowości, zależności charakterystyczne dla życia zbiorowego) ZBIÓR OBSERWACJI (empiria, informac...

Elementy naturalizmu w wybranych utworach literackich Elementy naturalizmu w wybranych utworach literackich. Naturalizm będ±cy odmian± póĽnego realizmu dziewiętnastowiecznego powstał we Francji, a głównym teoretykiem i reprezentantem naturalizmu był Emil Zola. Założenia zawarł w studium programowym pt. \"Powie¶ć eksperymentalna\". Na ostateczny kształt kierunku wpłynęła da...

Poglądy na temat sensu ludzkiego życia Szarzyńskiego i Naborowskiego Poglądy Mikołaja Sępa - Szarzyńskiego i Daniela Naborowskiego na sens ludzkiego życia Daniel Naborowski zachowuje równowagę ducha. Uważa, że świat należy przyjąć, tak samo jak przyjmuje się własne przeznaczenie i cechy własnej natury. Według niego Bóg nie chciał doskonałości w świecie, dlatego człowiek również podlega błędom, ale nie musi im ...

polemika między "starą" a "nową" prasą" - pozytywizm \"Programy pozytywistyczne; polemika między \"starą\" a \"nową\" prasą\" Sytuacja polityczna Polski w drugiej połowie XIX wieku była bardzo ciężka. Praktycznie to państwo nie istniało. Podzielone na trzy części, trzy zabory: pruski, rosyjski i austriacki zostało pozbawione własnej państwowości. W każdym z zaborów inaczej rozwijało się spo...

Zróżnicowanie populacji pod względem płci najlepsza sytuacja jest wtedy gdy na 100 mężczyzn przypada 100 kobiet płeć – jest to zespół właściwości charakteryzujących organizmy osobników męskich i żeńskich i przeciwstawiających je sobie wzajemnie cechy: - fizyczne – kobiety bardziej odporne na ból, mężczyźni górują fizycznie - psychiczne – kobiety są bardzie w...

Motyw śmierci w poezji Leśmiana Bolesław Leśmian - poeta, prozaik, eseista i tłumacz. Pochodził ze środowiska spolszczonej inteligencji żydowskiej. Był współzałożycielem i reżyserem nowatorskiego Teatru Artystycznego w Warszawie. W czasie wojny mieszkał w Łodzi, gdzie był kierownikiem Teatru Polskiego. W roku 1933 wybrany został członkiem PAL, w 1935 przeniósł się do Warszawy,...