Pieśni Jana Kochanowskiego



Pieśni Pisał je Kochanowski właściwie przez całe życie – począwszy od łacińskich elegii miłosnych, skończywszy na Trenach, będących przecież również odmianą gatunku. Największy zbiór pieśni wydany został (w opracowaniu samego poety) w drukarni Łazarzowej, tj. Januszowskiego – w roku 158b. Niektórych pieśni Kochanowski – z niejasnych powodów – do druku nie przeznaczył. Inne drukowane były wcześniej (np. Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie – w 1578, jako fragment tragedii Odprawa posłów greckich). Wiele pieśni uzyskało sporą popularność, krążąc jedynie w odpisach, i drukiem ogłoszone zostały dopiero w 1590 roku, jako Fragmenta albo pozostałe pisma. Wyznaczniki gatunkowe Nowa „pieśń” jest określeniem odmiany gatunkowej. Przypomnijmy zatem jej słownikową definicję: Pieśń – najstarszy i najbardziej powszechny gatunek poezji lirycznej [...], związany genetycznie z muzyką. W najdawniejszej tradycji antycznej pieśń występowała jako składnik zbiorowych obrzędów: jej tekst słowny śpiewany był z akompaniamentem muzyki i towarzyszeniem tańca – przez improwizatora lub wykonawcę, (aojodowie) – wraz z chórem uczestników uroczystości. Ścisły związek pieśni z muzyką właściwy był poezji średniowiecznej, m.in. w liryce trubadurów i minnesangerów; do czasów współczesnych przetrwał w twórczości ludowej. Już w starożytności związek ten ulegał stopniowemu rozluźnieniu i doprowadził do ukształtowania pieśni jako samodzielnej formy literackiej, występującej np. w twórczości Horacego, który nadał swoim utworom tytuł Carmina [...]. Do tej tradycji nawiązywali potem poeci czasów nowożytnych, poczynając od renesansu (np. Jan Kochanowski). Termin „pieśń” używany był często jako synonim utworu lirycznego w ogóle. W budowie utworów pieśniowych zachowane zostały istotne właściwości związane z genezą gatunku, utrwalające sposobność tekstu do realizacji muzyczno-wokalnej. Były to: organizacja stroficzna powtarzająca uporczywie ten sam układ wersów zwrotki, tendencja do wyrazistej rytmizacji, liczne paralelizmy leksykalne i powtórzenia, częste posługiwanie się refrenem, skłonność do paralelizmu składniowego i prostej organizacji syntaktycznej. W tradycji literatury pisanej wykształciło się kilka najczęściej uprawianych typów pieśni, związanych z określonymi sytuacjami, których utwory te dotyczą: p. biesiadna, taneczna (sobótkowa), pochwalna, powitalna, pożegnalna, miłosna, religijna itd.6

Pieśni Jana Kochanowskiego

Materiały

Cechy powieści poetyckiej na podstawie "Giaura" Cechy powieści poetyckiej (“Giaur”) utwór fabularny posiada akcję narracja w trzeciej osobie kilku narratorów (pierwszy to narrator wszechwiedzący, drugi narrator bohater) narratorzy są często subiektywni brak chronologicznego ułożenia wydarzeń narrator reguluje prezentowanie fabuły, tak aby ukaza...

Pochwała życia wiejskiego u Reja i Kochanowskiego Pochwała zalet życia wiejskiego w twórczości M.Reja i J.Kochanowskiego Oblicze wsi renesansowej to wieś sielska - szczęśliwa, cudowna, rajska kraina. Bliskość z naturą przynosi człowiekowi ukojenie, miłość i wdzięczność do Boga, godnie przeżyte życie i spokojna starość. Symbolizują tę idealną wizję słowa z \"Pieśni o sobótce\" wizja harmon...

Nurty poezji barokowej Barok ma dwa podstawowe nurty tj.: dworkowy i dworski. Ten pierwszy oparty na sarmatyźmie, czyli typie kultury szlacheckiej ukształtowanej w okresie baroku, chociaż zapoczątkowanej w latach 80-tych XVI w. Jego podstawą było uznanie, że słowianie pochodzą ze starożytnego mężnego rodu Sarmatów przybyłych z dalekiego orientu. Sarmatyzm wiązał si...

Krótka biografia Schillera Dramatyczna biografia Schillera. Friedrich Schiller (1759 - 1805) niemiecki poeta, dramatopisarz, estetyk, teoretyk teatru. Najwybitniejszy oprócz J. W. Goethego przedstawiciel niemieckiego klasycyzmu. W młodzieńczym okresie twórczości powodował nim bunt przeciw stosunkom feudalnym, ograniczającym prawo jednostki do indywidualnego rozwoju. Wyra...

"Świteź" Adama Mickiewicza Switeź Balladę tę również zalicza się do tzw. utworów programowych, twórczości A. Mickiewicza i polskiego romantyzmu. [...] W Świtezi mamy do czynienia po raz pierwszy bodaj w poezji polskiej z wyzyskaniem opisu dla wywołania wizji, poetycko sugestywnej, zmierzającej do wzbudzenia przeżycia nieskończoności i odczucia tajemnych, nieodgadnio...

Cechy sztuki średniowiecza W rozwoju sztuki średniowiecznej wyróżniamy okresy: przedromański - do X w. romański - X-XI w. gotycki - poł. XIII w. do pocz. XVI w. Cechy sztuki romańskiej: budowle z kamienia, łuk półkolisty w konstrukcji sklepień, wykroju okien i otworów drzwiowych, częste stosowanie formy rotundy, deformowanie postaci przedstawia...

Azja północna - charakterystyka 1.) AZJA PÓŁNOCNA – od Uralu po Ocean Spokojny. Panuje tu długa i surowa zima oraz krótkie ciepłe lato. Praktycznie nie ma wiosny i jesieni (trwają b. Krótko ok. 2 tygodni). Na większości terytorium jest wieczna zmarzlina. Klimat wyróżnia Azję Płn. + roślinność (jest niezwykle typowa dla takiego klimatu). Obok Afryki jest to strefa gdzie...

Zasady poprawnej pisowni Ortografia polska . Zasady poprawnej pisowni . 1. Cztery sposoby pisemnego utrwalania mowy . Pismo Piktograficzne ( obrazkowe ) Najstarsze liczy około 6000 lat – każde słowo jest utrwalane za pomocą rysunku przypominającego wyglądem daną rzecz . pojęcie abstrakcyjne trudne do przedstawienia . Piktogramów używano w Starożytnym Egipc...