Pieśni Jana Kochanowskiego



Pieśni Pisał je Kochanowski właściwie przez całe życie – począwszy od łacińskich elegii miłosnych, skończywszy na Trenach, będących przecież również odmianą gatunku. Największy zbiór pieśni wydany został (w opracowaniu samego poety) w drukarni Łazarzowej, tj. Januszowskiego – w roku 158b. Niektórych pieśni Kochanowski – z niejasnych powodów – do druku nie przeznaczył. Inne drukowane były wcześniej (np. Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie – w 1578, jako fragment tragedii Odprawa posłów greckich). Wiele pieśni uzyskało sporą popularność, krążąc jedynie w odpisach, i drukiem ogłoszone zostały dopiero w 1590 roku, jako Fragmenta albo pozostałe pisma. Wyznaczniki gatunkowe Nowa „pieśń” jest określeniem odmiany gatunkowej. Przypomnijmy zatem jej słownikową definicję: Pieśń – najstarszy i najbardziej powszechny gatunek poezji lirycznej [...], związany genetycznie z muzyką. W najdawniejszej tradycji antycznej pieśń występowała jako składnik zbiorowych obrzędów: jej tekst słowny śpiewany był z akompaniamentem muzyki i towarzyszeniem tańca – przez improwizatora lub wykonawcę, (aojodowie) – wraz z chórem uczestników uroczystości. Ścisły związek pieśni z muzyką właściwy był poezji średniowiecznej, m.in. w liryce trubadurów i minnesangerów; do czasów współczesnych przetrwał w twórczości ludowej. Już w starożytności związek ten ulegał stopniowemu rozluźnieniu i doprowadził do ukształtowania pieśni jako samodzielnej formy literackiej, występującej np. w twórczości Horacego, który nadał swoim utworom tytuł Carmina [...]. Do tej tradycji nawiązywali potem poeci czasów nowożytnych, poczynając od renesansu (np. Jan Kochanowski). Termin „pieśń” używany był często jako synonim utworu lirycznego w ogóle. W budowie utworów pieśniowych zachowane zostały istotne właściwości związane z genezą gatunku, utrwalające sposobność tekstu do realizacji muzyczno-wokalnej. Były to: organizacja stroficzna powtarzająca uporczywie ten sam układ wersów zwrotki, tendencja do wyrazistej rytmizacji, liczne paralelizmy leksykalne i powtórzenia, częste posługiwanie się refrenem, skłonność do paralelizmu składniowego i prostej organizacji syntaktycznej. W tradycji literatury pisanej wykształciło się kilka najczęściej uprawianych typów pieśni, związanych z określonymi sytuacjami, których utwory te dotyczą: p. biesiadna, taneczna (sobótkowa), pochwalna, powitalna, pożegnalna, miłosna, religijna itd.6

Pieśni Jana Kochanowskiego

Materiały

Tradycja i nowoczesność w literaturze XX wieku Od naśladownictwa rzeczywistości do deformacji – tradycja i nowoczesność w literaturze XX wieku. Najdawniejsze tradycje literackie sięgają czasów Arystotelesa, który znormalizował literaturę i przeprowadził jej teoretyczną analizę. Klasyczne normy Arystotelesa, z zasadą mimesis na czele, funkcjonują aż do XVIII wieku, czyli okresu neokl...

Pojedynek Achillesa z Hektorem w "Iliadzie" Pojedynek Achillesa z Hektorem Pogrążony w żałobie Achilles postanawia pomścić śmierć Patroklosa. Odrzuca na bok emocje, które poróżniły go z Agamemnonem i w konsekwencji doprowadziły do utraty przyjaciela; odtąd żądza zemsty kieruje jego postępowaniem. Przy okazji warto podkreślić stosunek starożytnych do przyjaźni. Związek przyjaciół był ...

Funkcja urzędów i sejmu w literaturze renesansowej Funkcjonowanie urzędów, sejmu, władzy królewskiej w świetle literatury renesansowej - sądy nie wydają sprawiedliwych wyroków - (“Łaski, czyli o karze za mężobójstwo\" AFM) - duży eksport płodów rolnych, niedostatki na własnym rynku - (“O poprawie RP\" - AMF) - brak jednolitego systemu miar i wag, kontrola jakośi i cen towarów - (&...

Kierunki współczesnej poezji Dwa zasadnicze kierunki współczesnej poezji: - poezja awangardowa, - poezja klasycyzująca - Czesław Miłosz, Wisława Szymborska. - Początki poezji awangardy: - futuryzm jako pierwszy przejaw poezji awangardowej - zaum w futuryźmie rosyjskim, - kubizm poetycki - francuski kierunek wywodzący się od futuryzmu, - Dadaizm, - Surrealizm - recept...

Co to jest ballada? ballada Gatunek ten jest zjawiskiem bardziej skomplikowanym niż sielanka Jej pierwociny znajdujemy w twórczości poetów prowansalskich. Odgrywała również istotna rolę w średniowiecznej literaturze angielskie i francuskiej, a arcydziełem w tym zakresie jest “Wielki Testament” Villona. Ballady występowały również w anonimowej literatu...

Rewolucja w Nie-Boskiej komedii W \"Nie-Boskiej komedii\" rewolucja ma charakter bardzo radykalny, burzy dotychczasowy porządek. Krasiński jest przeciwnikiem takiej rewolucji. Świadczy o tym sposób przedstawienia obozu rewolucjonistów. Są to ludzie bezwzględni, gotowi na wszystko, pozbawieni humanitaryzmu. Rządzi nimi nienawiść, żądza władzy. Rewolucjoniści tańczą wokół szubie...

Technika budżetowania Budżetowanie jest to wyznaczanie przyszłych (uzasadnionych) kosztów (wydatków) i/lub przychodów (wpływów) w odniesieniu do określonego za¬kresu działalności (podmiotu) dla ściśle ustalonego przedziału czasu. Technika budżetowania polega na tworzeniu skonsolidowanego, spójnego planu całego przedsiębiorstwa (budżetu zasadniczego), w którym k...

Leasing czysty i pełny - wyjaśnienie Z umowami leasingowywi nierozerwalnymi związane są koszty, które mogą zakłócać różne rodzaje jego zwrotu. Ze względu na zakres obowiązków podmiotów umowy leasingowej wyróżnia się:  leasing czysty ( net leasing ) , w którym lesingobiorca obciąża koszty konserwacji, obsługi i napraw, a także powinności dokonywania tych czynności. &...