Pieśni Jana Kochanowskiego



Pieśni Pisał je Kochanowski właściwie przez całe życie – począwszy od łacińskich elegii miłosnych, skończywszy na Trenach, będących przecież również odmianą gatunku. Największy zbiór pieśni wydany został (w opracowaniu samego poety) w drukarni Łazarzowej, tj. Januszowskiego – w roku 158b. Niektórych pieśni Kochanowski – z niejasnych powodów – do druku nie przeznaczył. Inne drukowane były wcześniej (np. Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie – w 1578, jako fragment tragedii Odprawa posłów greckich). Wiele pieśni uzyskało sporą popularność, krążąc jedynie w odpisach, i drukiem ogłoszone zostały dopiero w 1590 roku, jako Fragmenta albo pozostałe pisma. Wyznaczniki gatunkowe Nowa „pieśń” jest określeniem odmiany gatunkowej. Przypomnijmy zatem jej słownikową definicję: Pieśń – najstarszy i najbardziej powszechny gatunek poezji lirycznej [...], związany genetycznie z muzyką. W najdawniejszej tradycji antycznej pieśń występowała jako składnik zbiorowych obrzędów: jej tekst słowny śpiewany był z akompaniamentem muzyki i towarzyszeniem tańca – przez improwizatora lub wykonawcę, (aojodowie) – wraz z chórem uczestników uroczystości. Ścisły związek pieśni z muzyką właściwy był poezji średniowiecznej, m.in. w liryce trubadurów i minnesangerów; do czasów współczesnych przetrwał w twórczości ludowej. Już w starożytności związek ten ulegał stopniowemu rozluźnieniu i doprowadził do ukształtowania pieśni jako samodzielnej formy literackiej, występującej np. w twórczości Horacego, który nadał swoim utworom tytuł Carmina [...]. Do tej tradycji nawiązywali potem poeci czasów nowożytnych, poczynając od renesansu (np. Jan Kochanowski). Termin „pieśń” używany był często jako synonim utworu lirycznego w ogóle. W budowie utworów pieśniowych zachowane zostały istotne właściwości związane z genezą gatunku, utrwalające sposobność tekstu do realizacji muzyczno-wokalnej. Były to: organizacja stroficzna powtarzająca uporczywie ten sam układ wersów zwrotki, tendencja do wyrazistej rytmizacji, liczne paralelizmy leksykalne i powtórzenia, częste posługiwanie się refrenem, skłonność do paralelizmu składniowego i prostej organizacji syntaktycznej. W tradycji literatury pisanej wykształciło się kilka najczęściej uprawianych typów pieśni, związanych z określonymi sytuacjami, których utwory te dotyczą: p. biesiadna, taneczna (sobótkowa), pochwalna, powitalna, pożegnalna, miłosna, religijna itd.6

Pieśni Jana Kochanowskiego

Materiały

Nurty kultury barokowej NURTY KULTURY BAROKOWEJ Geneza dworski ¬ z renesansu metafizyczny ¬ ze średniowiecza sarmacki ¬ z baroku Barok dworski Ulegał wpływom zagranicznym. Był nurtem oddalającym się od tradycji i wzorującym się na hierarchii wartości dworów Europy. Kultura była związana nie tylko z dworem królewskim ale i mag...

"Memento mori" i "Non omnis moriar" - postawy człowieka średniowiecza i renesansu „Memento mori” i „Non omnis morial”, jako przykłady odmiennych postaw człowieka średniowiecza i człowieka renesansu. Wiemy, że słowa „Memento mori” były podstawowym hasłem epoki średniowiecza. Znaczą one – „Pamiętaj, że umrzesz”. Natomiast „Non omnis morial” znaczy – ...

Cechy poezji Tadeusza Różewicza Cechy poezji Tadeusza Różewicza Debiut Różewicza był tym dla poezji powojennej, czym Ballady i romanse dla pierwszej połowy XIX wieku.17 To zdanie Piotra Kuncewicza wyraża esencję opinii krytyka o poezji Tadeusza Różewicza – nowatorskiej, zaskakującej, odmiennej w poetyce i nastroju od powstającej wcześniej. Wiersze tego poety wywoły...

Elementy biznes planu Profesjonalnie przygotowany BIZNES PLAN niezależnie od adresata i szczegółowości, składa się z następujących elementów: 1.Streszczenia kierowniczego -to zarys planu działania i jego zwięzłe uzasadnienie; -kluczowe punkty w streszczeniu kierowniczym to określenie: a)celów BP; b)możliwości i szans rynkowych oraz podstawowych zagrożeń; c)prze...

Emigracja i migracja siły roboczej - skutki 1. SKUTKI EMIGRACJI SIŁY ROBOCZEJ, Korzyści: - Jeżeli mamy do czynienia z dużym bezrobociem, nadwyżka podaży pozwala złagodzić napięcie na rynku pracy. - Korzyści w bilansie płatniczym po stronie obrotów bieżących – przesyłanie pieniędzy do kraju dla rodziny. - Gdy mamy do czynienia z migracją czasową, gdy wracają z doświadczeniami. ...

Rola publicystyki w pozytywiźmie Rola publicystyki w kształtowaniu się idei pozytywistycznych. Prasa odegrała ogromną rolę w kształtowaniu się idei pozytywistycznych. Zastępowała ona likwidowane instytucje kulturalne i naukowe. Mogła przybliżyć ludziom sytuację polityczną i społeczną. Wśród prasy wyłoniły się dwa ugrupowania: \"Stara prasa\" i \"Młoda prasa\". Większość pisa...

Wolterianizm na podstawie "Kandyda" 2. Wolterianizm • jest to postawa charakteryzująca się krytycyzmem, odrzuceniem autorytetów. Mówi o konieczności tolerancji dla innych postaw. Charakteryzuje ją libertynizm (swoboda, również obyczajowa, racjonalizm, podkreślenie niezależności). • jest to wzorzec osobowy człowiek, który broni własnej niezależności, suwerenności, r...

Twórczość Krasickiego według opinni współczesnego czytelnika Twórczość Ignacego Krasickiego w opinii współczesnego, młodego czytelnika. Twórczość Ignacego Krasickiego najlepiej charakteryzuje jego własne stwierdzenie: “I śmiech może być nauką jeśli w przywary nie w osoby godzi”. Każdy z jego utworów ma charakter pouczający, dydaktyczny. Wśród moich rówieśników spotkałem się z wieloma opi...