Pieśni Jana Kochanowskiego



Pieśni Pisał je Kochanowski właściwie przez całe życie – począwszy od łacińskich elegii miłosnych, skończywszy na Trenach, będących przecież również odmianą gatunku. Największy zbiór pieśni wydany został (w opracowaniu samego poety) w drukarni Łazarzowej, tj. Januszowskiego – w roku 158b. Niektórych pieśni Kochanowski – z niejasnych powodów – do druku nie przeznaczył. Inne drukowane były wcześniej (np. Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie – w 1578, jako fragment tragedii Odprawa posłów greckich). Wiele pieśni uzyskało sporą popularność, krążąc jedynie w odpisach, i drukiem ogłoszone zostały dopiero w 1590 roku, jako Fragmenta albo pozostałe pisma. Wyznaczniki gatunkowe Nowa „pieśń” jest określeniem odmiany gatunkowej. Przypomnijmy zatem jej słownikową definicję: Pieśń – najstarszy i najbardziej powszechny gatunek poezji lirycznej [...], związany genetycznie z muzyką. W najdawniejszej tradycji antycznej pieśń występowała jako składnik zbiorowych obrzędów: jej tekst słowny śpiewany był z akompaniamentem muzyki i towarzyszeniem tańca – przez improwizatora lub wykonawcę, (aojodowie) – wraz z chórem uczestników uroczystości. Ścisły związek pieśni z muzyką właściwy był poezji średniowiecznej, m.in. w liryce trubadurów i minnesangerów; do czasów współczesnych przetrwał w twórczości ludowej. Już w starożytności związek ten ulegał stopniowemu rozluźnieniu i doprowadził do ukształtowania pieśni jako samodzielnej formy literackiej, występującej np. w twórczości Horacego, który nadał swoim utworom tytuł Carmina [...]. Do tej tradycji nawiązywali potem poeci czasów nowożytnych, poczynając od renesansu (np. Jan Kochanowski). Termin „pieśń” używany był często jako synonim utworu lirycznego w ogóle. W budowie utworów pieśniowych zachowane zostały istotne właściwości związane z genezą gatunku, utrwalające sposobność tekstu do realizacji muzyczno-wokalnej. Były to: organizacja stroficzna powtarzająca uporczywie ten sam układ wersów zwrotki, tendencja do wyrazistej rytmizacji, liczne paralelizmy leksykalne i powtórzenia, częste posługiwanie się refrenem, skłonność do paralelizmu składniowego i prostej organizacji syntaktycznej. W tradycji literatury pisanej wykształciło się kilka najczęściej uprawianych typów pieśni, związanych z określonymi sytuacjami, których utwory te dotyczą: p. biesiadna, taneczna (sobótkowa), pochwalna, powitalna, pożegnalna, miłosna, religijna itd.6

Pieśni Jana Kochanowskiego

Materiały

Wrażenia po przeczytaniu "Mistrza i Małgorzaty" Michał Bułhakow - jeden z najbardziej utalentowanych, najwybitniejszych pisarzy rosyjskich nigdy nie został dopuszczony do \"wielkiego świata\" literackiego ówczesnego Związku Radzieckiego. To właśnie odsunięcie stało się jednym z motywów powtarzających się w jego powieściach. W latach 1928-1940 powstaje największe dzieło pt. \"Mistrz i Małgorza...

Katastrofizm w liryce lat 30-tych Pojawia się w wielu miejscach w literaturze XX-lecia; m.in. \"Przedwiośnie\" pokazuje nam katastroficzny obraz rewolucji i wojny jako będącej tragedią wielu tysięcy nieraz ludzi i wielu pokoleń w przód; oczywiście Żeromski jest im przeciwny; rewolucja nie tworzy, a tylko niszczy; w XX-leciu rewolucja stanowiła dla Polski poważne zagrożenie, t...

Znaczenie literatury baroku w literaturze polskiej Jakie znaczenie twoim zdaniem w literaturze polskiej odegrała literatura baroku. Literatura baroku kształtowała się pod wpły-wem licznych wojen wyniszczających cały konty-nent, powodujących upadek kulturalny państw. Znaczącą rolę w kształtowaniu literatury baroku odegrał także sobór trydeński powołujący ruch kontrreformacyjny mający na celu w...

Cel ustalania wyniku finansowego Cel ustalania wyniku finansowego nie ogranicza się do określenia czy przedsiębiorstwo osiągnęło zysk czy też doznało straty. Podczas sporządzania wyniku finansowego, a także po uzyskaniu efektu końcowego możemy się wiele dowiedzieć i wiele zaobserwować . Wynik finansowy bowiem: • informuje w sposób syntetyczny o finansowym rezultacie ...

Analiza "Po osiemdziesiątce" Czesława Miłosza Po osiemdziesiątce (z tomu Na brzegu rzeki 1994) Nieżywemu niedźwiedziowi co do tego, Jak fotografować będą nieżywego. „Niedźwiedź” litewski wypowiada się tu z pewną dozą rozdrażnie¬nia i autoironii. Tytułowe „po osiemdziesiątce”, stanowiące przypie¬czętowanie starości, nie staje się okazją do wygłoszen...

Bohaterowie "Tanga" Bohaterowie – stereotypy Tango jest jednym z kilku dramatów Mrożka, w którym pojawia się para bohaterów reprezentujących dwa odrębne światy. Jeden z nich to inteligent, drugi – prostak lub wręcz cham (by użyć często stosowanego przez krytyków określenia). Pierwszy charakteryzuje się wrażliwością lecz jest życiowym słabeuszem, a...

Chłop i wieś w wybranych utworach XIX i XX wieku Chłop i wieś w znanych utworach XIX i początku XX wieku. Na przełomie XIX i XX wieku we wszystkich dziedzinach życia polskiego przenikało głębokie niezadowolenie z panujących stosunków społeczno – politycznych i kulturalnych. Niektórzy poeci i pisarze skupili swe zainteresowania na osobistych przeżyciach i nastrojach oraz problemach ...

Bohater pozytywny i negatywny w "Powrotu posła" Bohater negatywny - sarmacki konserwatysta - Starosta Gadulski. Podstawą jego działania jest liberum veto, złota wolność szlachecka, którą porównuje do źrenicy oka, pozuje na człowieka obytego w świecie, wszechwiedzącego, zawsze mającego rację, w rzeczywistości jest nieukiem, człowiekiem zacofanym i upartym; nie przyjmuje żadnych argumentów mery...