Pieśni Jana Kochanowskiego



Pieśni Pisał je Kochanowski właściwie przez całe życie – począwszy od łacińskich elegii miłosnych, skończywszy na Trenach, będących przecież również odmianą gatunku. Największy zbiór pieśni wydany został (w opracowaniu samego poety) w drukarni Łazarzowej, tj. Januszowskiego – w roku 158b. Niektórych pieśni Kochanowski – z niejasnych powodów – do druku nie przeznaczył. Inne drukowane były wcześniej (np. Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie – w 1578, jako fragment tragedii Odprawa posłów greckich). Wiele pieśni uzyskało sporą popularność, krążąc jedynie w odpisach, i drukiem ogłoszone zostały dopiero w 1590 roku, jako Fragmenta albo pozostałe pisma. Wyznaczniki gatunkowe Nowa „pieśń” jest określeniem odmiany gatunkowej. Przypomnijmy zatem jej słownikową definicję: Pieśń – najstarszy i najbardziej powszechny gatunek poezji lirycznej [...], związany genetycznie z muzyką. W najdawniejszej tradycji antycznej pieśń występowała jako składnik zbiorowych obrzędów: jej tekst słowny śpiewany był z akompaniamentem muzyki i towarzyszeniem tańca – przez improwizatora lub wykonawcę, (aojodowie) – wraz z chórem uczestników uroczystości. Ścisły związek pieśni z muzyką właściwy był poezji średniowiecznej, m.in. w liryce trubadurów i minnesangerów; do czasów współczesnych przetrwał w twórczości ludowej. Już w starożytności związek ten ulegał stopniowemu rozluźnieniu i doprowadził do ukształtowania pieśni jako samodzielnej formy literackiej, występującej np. w twórczości Horacego, który nadał swoim utworom tytuł Carmina [...]. Do tej tradycji nawiązywali potem poeci czasów nowożytnych, poczynając od renesansu (np. Jan Kochanowski). Termin „pieśń” używany był często jako synonim utworu lirycznego w ogóle. W budowie utworów pieśniowych zachowane zostały istotne właściwości związane z genezą gatunku, utrwalające sposobność tekstu do realizacji muzyczno-wokalnej. Były to: organizacja stroficzna powtarzająca uporczywie ten sam układ wersów zwrotki, tendencja do wyrazistej rytmizacji, liczne paralelizmy leksykalne i powtórzenia, częste posługiwanie się refrenem, skłonność do paralelizmu składniowego i prostej organizacji syntaktycznej. W tradycji literatury pisanej wykształciło się kilka najczęściej uprawianych typów pieśni, związanych z określonymi sytuacjami, których utwory te dotyczą: p. biesiadna, taneczna (sobótkowa), pochwalna, powitalna, pożegnalna, miłosna, religijna itd.6

Pieśni Jana Kochanowskiego

Materiały

Reformy w "Przedwiośniu" Temat: Program reform w \"Przedwiośniu\". Żeromski nie tylko pokazywał rażące kontrasty i biedę w Polsce, ale też szukał rozwiązań, podsuwał trzy różne koncepcje: 1. Mit szklanych domów. Krewny Baryków lekarz porzucił praktykę, by zająć się interesami, nad morzem wykupił wydmy, w korycie rzeki wykopał kanał, do którego skierował prąd morski...

Polemika na temat roli poety i poezji w "Prologu" “Prolog” - polemika na temat roli poety i poezji. Polemika rozgrywa się w całym dramacie. Pierwszą osobą w Prologu jest właśnie Mickiewicz, który wygłasza teorię poezji narodowo - wyzwoleńczej. Jest twórcą teorii mesjanistycznej. Według Słowackiego mesjanizm to przeżywanie cierpienia i bierne czekanie na godzinę wyzwolenia. Poeta...

"But w butonierce" - analiza wiersza Wiersz zbudowany jest z sześciu zwrotek, każda z nich ma cztery wersy. Mają one na przemian dziewiętnaście i osiemnaście sylab. Rymy występują we wszystkich wersach, są typu abab. Para pierwsza to rymy żeńskie, druga zaś - męskie. Wiersz opowiada o samym autorze, nawet wymienione jest jego nazwisko w jednej ze zwrotek. Utwór jest dynamiczny, Ze...

Wpływy mezo i mikroklimatyczne - wyjaśnienie Wpływy mezo- i mikroklimatyczne. Te pierwsze związane są z ukształtowaniem pionowym. Ujemne cechy klimatu doliny pogarszają na tyle klimat miasta, ze dojść może do wytworzenia niekorzystnych warunków dla człowieka np. osłabiona turbulencja w dolinie jest przyczyną złej jakości powietrza, mglistości, występowania skrajnych temperatur. Klimat o...

Znaczenie twórczości Reja dla rozwoju literatury narodowej 8. Na czym polega znaczenie twórczości M. Reja dla rozwoju literatury narodowej? Mikołaj Rej jest jednym z przedstawicieli polskiej literatury odrodzeniowej. Wywodził się z zamożnej szlachty małopolskiej. Do nauki zbytnio się nie garnął, choć uczył się w Skalmierzu koło Krakowa, później we Lwowie, a nawet rok był słuchaczem Akademii Krako...

Prawo do korzystania z najlepszego stanu zdrowia fizycznego i psychicznego - opis PRAWO DO KORZYSTANIA Z NAJLEPSZEGO STANU ZDROWIA FIZYCZNEGO I PSYCHICZNEGO Pakt Ekonomiczny (art. 12), Karta Socjalna (art. 11), Deklaracja Uniwersalna (art. 25). Deklaracja Uniwersalna w art. 25 mówi jedynie o „stopie życiowej zapewniającej zdrowie” oraz o „opiece lekarskiej”. Pakt Ekonomiczny uznaje prawo...

Bohaterowie "Moralność pani Dulskiej" “Moralność pani Dulskiej” - Gabriela Zapolska Gabriela Zapolska w swojej twórczości ukazywała portrety psychologiczne kobiet. Dostrzegała wszelkie wartości. Utwory jej to wierny dokument epoki. Portrety te poddawane były wnikliwej analizie sfery duchowej. Aniela Dulska W pierwszym wrażeniu uważana jest za brudną, niesympatyc...

Czasy saskie w Polsce w okresie baroku 1. CZASY SASKIE W KULTURZE POLSKIEJ 1. Dwa nurty kultury • szlachecki - rodzinność • magnacki - wzorowany na dworach zachodniej Europy 1. Cechy kultury dworskiej (magnackiej) • umowność, konwenans życia towarzyskiego • hedonizm pod przykrywką etykiety dworskiej 1. Sytuacja kościoła • triumf kontrreform...