Oświecenie - opis epoki



Jest to epoka ukształtowana przez Anglię i Francję, gdzie trwa w II połowie XVIII wieku do początków wieku XIX. Nazwę czasom nadali ludzie wówczas żyjący. Byli w pełni świadomi etapu historycznego, na którym znalazła się cywilizacja Europy. Owa świadomość wynikała z wagi, jaką przywiązywano do wartości intelektualnych człowieka, do jego myśli i postępu w dziedzinie rozwoju nauki tak przecież zaniedbywanej w epoce poprzedniej. Sami siebie nazywali ludźmi oświeconymi, a okres "wiekiem oświeconym", "wiekiem rozumu". Są to czasy Wielkiej Rewolucji Francuskiej (1789), krytyki ustroju feudalnego, istniejącego porządku i niesprawiedliwości społecznej. Wszystko co stare, barokowe, musi ulec zmianie, bo jest przestarzałe. Oświecenie to epoka postępu walczącego z zacofaniem intelektualnym, naiwnością i głupotą ludzką, a także religią jako czynnikiem hamującym rozwój. W Polsce oświecenie przypada na lata panowania ostatniego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego: 1764-1795. Znana jest również inna chronologia epoki, która wyróżnia trzy etapy rozwoju oświecenia: wczesną od lat czterdziestych po rok 1764, dojrzałą 1764-95 oraz schyłkową 1795-1822. W 1740 roku powstało Collegium Nobilium, uczelnia dla młodzieży szlacheckiej w Krakowie. Rok później Stanisław Konarski wydał dzieło "O poprawie wad wymowy", pierwszy podręcznik do gramatyki języka polskiego. W 1743 roku Stanisław Leszczyński opublikował dzieło reformatorskie "Głos wolny wolność ubezpieczający", a cztery lata później powstała pierwsza publiczna biblioteka w Europie braci Załuskich w Warszawie, której zbiory po 1795 roku przewieziono do Petersburga (po I wojnie światowej odzyskano, a podczas II wojny światowej prawie w całości spalono). Zatem oświecenie trwa w Polsce od 1764 do 1822 roku Powyższe wydarzenia kulturalne, literackie i polityczne były zapowiedzią rozkwitu myśli oświeceniowych, jaki miał miejsce po wstąpieniu na tron Stanisława Augusta, wielkiego mecenasa sztuki i propagatora reform społecznych. Za czasów jego panowania rozwijała się publicystyka głosząca reformy w dwóch pierwszych czasopismach polskich, w "Monitorze" i "Zabawach przyjemnych i pożytecznych". Powstała Szkoła Rycerska zwana też Korpusem Kadetów (1765r.), Komisja Edukacji Narodowej (1773 r.) jako pierwsze w Europie ministerstwo, które zreformowało Akademię Wileńską i Krakowską, nadano im też nowe nazwy: Szkoła Główna Litewska i Szkoła Główna Koronna. Największe osiągnięcie reformatorskich dążeń ludzi skupionych wokół króla Poniatowskiego to: Konstytucja 3 maja (1791 r.), pierwsza konstytucja europejska. Te wszystkie osiągnięcia i wielki postęp zawdzięczamy właśnie czasom oświecenia, którego zmierzch dla Polski przypada po fakcie ostatniego rozbioru Polski w 1795 roku, ale nowa, zupełnie inna epoka zacznie się dla literatury dopiero w 1822 roku, kiedy to pojawi się w wileńskich księgarniach tomik wierszy "Ballady i romanse" młodego Adama Mickiewicza.

Oświecenie - opis epoki

Materiały

Opis spotkania Tadeusza z Telimeną W starożytnym zamku ,,okazałym budową i poważnym ogromem”, który był dawną posiadłością Horeszków, Wojski i Protazy przygotowywali wieczerzę. Goście weszli do zamkowej sieni, gdzie stał stół z potrawami. Podkomorzy najważniejsze miejsce zajął, przy nim usiedli Kwestarz, Sędzia tuż przy Bernardynie. Mężczyznom dano wódę i milcząc żwawo jedl...

Metoda badań terenowych - wyjaśnienie, typy METODA BADAŃ TERENOWYCH - koncentruje się na poznawaniu zbiorowości społecznych w rzeczywistych warunkach ich występowania (typowa metoda wykorzystywana przy opisie zbiorowości o charakterze terytorialnym: miasto, wieś, osiedle, rodzina itp.) Typy badań: 1. etnologiczne - charakterystyczne dla badaczy kultury; badacza interesuje specyfika i s...

Pozabankowe źródła pozyskiwania kapitałów Obok kredytów bankowych występują też pozabankowe źródła pozyskiwania kapitałów wśród których możemy wyróżnić m.in.  -krótkoterminowe pożyczki zaciągane bezpośrednio na rynku  -faktoring, jako krótkoterminowe finansowani dostaw towarów i usług  -franczyzing, jest to udzielenie przez jedną osobę (dawca) drugiej oso...

Tragedia antyczna - cechy i geneza 2. Geneza teatru antycznego wiąże się z kultem boga Dionizosa, boga wina i urodzaju, a także narodzin i śmierci. Dla uczczenia Boga, starożytni wyprawiali dwa razy w roku huczne uroczystości, które z początkowego orgiastycznego charakteru, pod wpływem kultu Apollina (boga poezji, muzyki i sztuk) uległy złagodzeniu i zrytualizowaniu. · Mał...

Antygona czy Kreon? - przyznanie racji Temat: Przyznaję rację... Na ostatniej lekcji języka polskiego rozpoczęliśmy omawianie tragedii Sofoklesa pt. \" Antygona\". Już podczas czytania tej fascynującej lektury zacząłem zastanawiać się nad postawami dwójki bohaterów : Antygony i Kreona. Jednak prawdziwe dylematy zaczęły dręczyć mnie od momentu, w którym skończyłem czytać tę ksi...

Analiza "Róża" Tadeusza Różewicza Róża Utwór z tomu Niepokój (1947) rozpoczyna stwierdzenie Róża to kwiat / albo imię umarłej dziewczyny. Tytuł jest homonimem, wnosi dwa znaczenia użytego w nim wyrazu. Obydwa są zupełnie różne, a nawet przeciwstawne. Kwiat kojarzy się z pełnią życia, bogactwem koloru, przepychem kształtu, tymczasem imię zmarłej wywołuje smutek, przygnębien...

Krytyka sarmatyzmu w pamiętnikach Paska Obraz sarmackiego życia drobnoszlacheckiego: zamiłowanie do gospodarowania na ziemi; lubowanie się w zabawach, biesiadach i uroczystościach z różnych okazji; wygłaszanie uroczystycz przemówień; cenienie sobie wysoko sztuki krasomówczej; zamiłowanie do przepychu, wystawności i rozrzutności; częste pojedynki; przesadne dbanie o włas...

"Bogowie jak ludzie - ludzie jak bogowie" Jak rozumiesz określenie \"Bogowie jak ludzie - ludzie jak bogowie\"? Zdaniem tym określa się często bohaterów mitologii i wywodzącej się z niej literatury. Prezentuje ona bowiem bogów greckich, którzy są ogromnie podobni do ludzi, mają te same pragnienia i namiętności, rywalizują o względy Zeusa, zazdroszczą sobie, snują intrygi, dokonują ze...