Obraz społeczeństwa polskiego w "Weselu"



Obraz społeczeństwa polskiego Dramat Stanisława Wyspiańskiego jest jedną z najbardziej znaczących wypowiedzi literackich na temat społeczeństwa polskiego. Spotkanie z okazji ślubu poety L. Rydla z prostą wiejską dziewczyną gromadzi przedstawicieli dwu światów reprezentowanych przez młodych małżonków. Chatę w podkrakowskich Bronowicach wypełniają inteligenci z Krakowa – rodzina i przyjaciele Pana Młodego – i chłopi związani pokrewieństwem lub sąsiedzkimi więzami z Panną Młodą. Wyspiański przedstawia więc tylko dwie klasy społeczne: inteligentów szlacheckiego pochodzenia i chłopów. Obydwie grupy trzymają się oddzielnie, a wszelkie, raczej grzecznościowe, próby nawiązania wzajemnego kontaktu są skazane na niepowodzenie. Pomiędzy inteligencją a wieśniakami istnieje przepaść kulturowa. Różnice w wykształceniu, zainteresowaniach, sposobie bycia nie dadzą się wyrównać poprzez modne małżeństwa artystów-inteligentów z wiejskimi dziewczynami. Młodopolska chłopomania i stylizacja na ludowość jest tylko zewnętrzną oznaką rzeczywistej potrzeby pojednania obu grup, nie kryje jednak pod sobą prawdziwych, szczerych intencji. Przybyli z Krakowa goście w większości mają poczucie wyższości nad społecznością bronowicką. Udająca zainteresowanie życiem na wsi Radczyni w gruncie rzeczy jest niechętna środowisku, w jakim się znalazła. Dziennikarz nie docenia w Czepcu partnera w dyskusji na tematy polityczne, nie podejmuje zadania oświecania i informowania, do którego jest powołany z racji swojego zawodu. Artyści, którym romantyzm narzucił rolę przewodników narodu, uciekają od tej powinności, ulegają poetyckim fantasmagoriom, młodopolskim modom i dekadenckim nastrojom, a nawet nałogom (Nos). Powołani do kierowania narodem inteligenci są skłonni do skupiania się na własnych sprawach, bierni, niezdolni do podjęcia działania na rzecz odzyskania wolności. Zebrany na weselu L. Rydla „kwiat inteligencji” nie dorósł do przeznaczonej mu roli społecznej. Chłopi, według młodopolskich przekonań, to najzdrowsza część społeczeństwa polskiego. Oni pielęgnują narodowe tradycje i zdają sobie sprawę ze swojej siły i możliwości. Domagają się udziału w życiu narodowym. Cechują się energią, zadziornością, zgłaszają gotowość do czynu niepodległościowego, pełni są dobrych chęci. Chociaż chłopi są świadomi, że ich udział w staraniach o odzyskanie wolności jest konieczny, sami nie potrafią do nich przystąpić, oczekują wezwania i kierownictwa ze strony inteligencji. Domagają się nawet swojego udziału w walce, przypominając postawę chłopów-kościuszkowców. Kierują się własnym rozumem i realnie widzą sprawy narodowe, nie popadają w melancholię ani poetyckie uniesienia. Ich realizm i zapał mógłby być gwarancją sukcesu, o ile zostałby właściwie wykorzystany. Wyspiański poddaje krytyce obydwie ukazane w Weselu grupy społeczne. Inteligencję przedstawia jako nieodpowiedzialną, niezdolną do działania, nie dbającą o polityczne uświadomienie chłopów. Najcięższym oskarżeniem obarcza w dramacie Gospodarza, który misję zorganizowania powstania przekazuje nie przygotowanemu do tego zadania reprezentantowi chłopstwa, Jaśkowi. Wieśniakom autor zarzuca prymitywizm zachowań i ambicji (ich symbolem są marzenia Jaśka o pawich piórach) oraz skłonność do pijaństwa i awantur. Największym problemem narodowym jawiącym się w konfrontacji obu grup społecznych w Weselu jest brak porozumienia między ich przedstawicielami. Dialogi dowodzą, że między przedstawionymi klasami istnieją ogromne różnice. Dotyczą one właściwie wszystkich sfer życia, ale przede wszystkim stosunku do sprawy narodowej. Momentem pozornej integracji obu środowisk jest wspólny, somnambuliczny (senny, nieświadomy) „chocholi taniec”, który zamyka (może tylko na jakiś czas) drogę do starań o niepodległość i kończy utwór. Czekające na samoczynne rozwiązanie narodowych problemów społeczeństwo polskie zostało tu skrytykowane i przedstawione w ironicznym świetle jako niezdolne do samostanowienia, bierne, politycznie niedojrzałe.

Obraz społeczeństwa polskiego w "Weselu"

Materiały

Tematyka pieśni Jana Kochanowskiego Tematyka Kochanowski wykorzystał dla swoich celów wzorzec antyczny „carmen” – ale wykazał się oryginalnością polegającą na tym, że posłużył się przyjętym kanonem nie tylko dla stworzenia wzniosłej ody, ale wiersza lirycznego. W jego pieśniach znajdziemy styl uroczysty, ale i potoczny; uderzająca jest też różnorodność tema...

Socjologia jako nauka o społeczeństwie Socjologia jest to nauka o społeczeństwie – socjolog może pojawić się wszędzie tam, gdzie ludzie żyją obok siebie i na siebie oddziaływują (tzw. interakcje społeczne). Socjologa interesują całe sekwencje zjawisk, a nie pojedyncze przypadki – poszukuje ona prawidłowości działania, powstawania, utrzymywania się, przekształcania wzajemn...

Zarządzane przez konflikty Zarządzane przez konflikty Konflikt - sytuacja społeczna w której zachodzi sprzeczność interesów, poglądów, lub postaw, jednostek lub grup społecznych współistniejących i współdziałających w określony miejscu i czasie. Dynamika konfliktów: A) Prywatny pojedynczy przedmiot sporu. B) Naruszenie równowagi stosunków. C) Ujawnienie się innych s...

"symbol to przede wszystkim synteza jako przeciwstawienie sztuki analitycznej, synteza dosięgająca najwyższych rozmiarów" K.Wyka W epoce neoromantyzmu, stanowiącej zaprzeczenie wszelkich idei i tendencji pozytywistycznych wykształciły się wśród artystów nowe poglądy na temat sztuki i zadań jakie powinna sobie ona stawiać. O sztuce i jej znaczeniu pisali m.in. Przybyszewski (w artykule „Confiteor”) i Przesmycki („Pro arte”). Ci i inni autorzy manife...

Kompozycja opowiadania "Wieża" Grudzińskiego Kompozycja opowiadania: 1. Opowiadanie ma kompozycję szkatułkową, która świadczy o splataniu się losów bohaterów: trędowatego, Sycylijczyka, narratora. Wszyscy są obcy, samotni, cierpią. 2. Opowiadanie jest rekonstrukcją zdarzeń głównego narratora – uczestnika, ale wypowiadają się w nim różne postacie – Lebbroso, nauczyciel. 3. ...

Co to jest alegoria? Alegoria pojedynczy motyw lub zespół motywów, które są znakiem treści głębszych, ukrytych, niejasnych i trudnych do wyrażenia, jego odbiór wymaga od czytelnika dwustopniowej interpretacji: wyróżnienia z tekstu określonej całości (postaci, przedmiotu, sytuacji, zdarzenia, fabuły) a następnie rozszyfrowania treści, które są w niej ukryte. Owa int...

Procedura przyznawania kredytów Procedura przyznawania kredytów. Procedura przyznawania kredytu W celu minimalizacji ryzyka banki stosują określoną procedurę. Procedura kredytowa składa się z 6 etapów: 1.  złożenie wniosku. Wniosek zawiera ekonomiczne uzasadnienie tego kredytu. Do wniosku dołącza się najczęściej: sprawozdanie (bilans i rachunek zysków F02) =...

Streszczenie "Kroniki Galla Anonima - Gall Anonim Księga I (16) o żałosnej śmierci sławnego Bolesława W tym fragmencie opisane zostały ostatnie chwile życia króla Bolesława Chrobrego. Na początku autor stawia tego władcę za wzór prawego i wspaniałego rycerza. Bolesław, czując zbliżającą się śmierć, zgromadził wokół siebie \"swoich książąt i przyjaciół\" i przekazał im swe rady i zarządzenia ...