Obozy pracy i wpływ łagrów w "Innym świecie"



Cierpienie i śmierć w „Innym świecie” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego Gustaw Herling-Grudziński został w 1940 roku aresztowany w Grodnie przez NKWD, oskarżony o działalność szpiegowską i skazany na pięć lat pobytu w obozach. Do 1942 roku przebywał w łagrze w Jarcewie, później, dzięki porozumieniom polsko-sowieckim, dostaje się do armii Andersa i wraz z nią opuszcza Związek Radziecki. W roku 1951 ukazuje się w Londynie (po angielsku, a dwa lata później po polsku) dokumentalna relacja z łagrowych przeżyć i obserwacji poczynionych przez Gustawa Herlinga-Grudzińskiego na Sybirze, "Inny świat". "Inny świat" jest zarazem próbą ukazania sowieckiego obozu pracy, jak też wpływu łagrów na psychikę i kodeks etyczno-moralny osadzonych w nim więźniów. Więźniowie bowiem, aby przeżyć, muszą zapomnieć o wartościach, jakie dotychczas wyznaczały granice ich postępowania. Jeżeli chcieli myśleć o przetrwaniu, musieli dostosować się do reguł rządzących w gułagach. Herling-Grudziński obserwuje i opisuje proces degradacji człowieczeństwa, do którego doprowadza stworzony przez Rosjan cały system wymyślnych represji i ograniczeń. Rzeczywistość łagrowa to przede wszystkim ciężka, katorżnicza praca w nieludzkich warunkach. Więźniowie stanowią tanią siłę roboczą, są więc bezwzględnie i maksymalnie wykorzystywani. Życie ludzkie nie przedstawia tu żadnej wartości, każdego więźnia można zastąpić innym. Donosy, gwałty i mordowanie chorych oraz niezdatnych do pracy są na porządku dziennym. Więźniowie są zmuszani do składania obciążających zeznań, zanikają uczucia miłości i przyjaźni. Herling-Grudziński przedstawia w swojej książce wiele skomplikowanych ludzkich biografii, jak choćby losy Marusi i Kowala, enkawudzisty Gorcewa, trzech komunistów niemieckich czy też Kostylewa. Składają się one na rodzaj portretu zbiorowego, bowiem prawdziwym bohaterem nie jest jednostka, ale właśnie zbiorowość ludzka. Trudno jednoznacznie zinterpretować "Inny świat". Książka ta może być bowiem odbierana jako świadectwo tryumfu totalitarnego systemu dehumanizacji i zniewalania ludzkich umysłów. Dowodem na to może być widok człowieka złagrowanego, dostosowanego do rzeczywistości obozowej, akceptującego zaistniały stan rzeczy. Przykładów jest aż nadto. Kowal oddaje kolegom swoją ukochaną, czyni tak w imię obozowej solidarności. Kobiety są zmuszane przez głód do prostytucji. Żydowski architekt składa fałszywe zeznania, obciążające czterech Niemców. Na podstawie tychże Niemcy zostaną rozstrzelani. Z drugiej jednak strony nie wolno zapominać, że sam Gustaw Herling-Grudziński wyraźnie wskazuje na konieczność niepoddawania się terrorowi. Nie akceptuje jednoznacznie negatywnej oceny moralności ludzi osadzonych w łagrach. "Inny świat" ukazuje przecież postawy piękne. Przykładem może być "nawrócony" Kostylew, który, aby nie zapomnieć o ludzkim cierpieniu, codziennie opala sobie w ogniu rękę. Przykładem godnej postawy może być również Natalia Lwowna, która dostarczyła narratorowi zakazaną w obozie książkę Fiodora Dostojewskiego "Zapiski z martwego domu". Niezwykle wymowna jest również scena z "Epilogu". Wspomniany architekt, którego zeznania przyczyniły się do śmierci czterech więźniów niemieckich, już po wojnie, w Rzymie spotyka narratora i opowiada mu swoją historię licząc na zrozumienie i rozgrzeszenie. Jednak nie dostaje go. Świadczy to o nieprzejednanej postawie moralnej Grudzińskiego - zło nie może zostać usprawiedliwione, nawet pomimo okoliczności łagodzących. Człowiek musi walczyć nie tylko o swoje życie, ale przede wszystkim o zachowanie człowieczeństwa, nawet w sowieckich łagrach, na "nieludzkiej ziemi".

Obozy pracy i wpływ łagrów w "Innym świecie"

Materiały

Motyw ojczyzny w literaturze staropolskiej i literaturze oświecenia Burzliwe dzieje naszej ojczyzny sprawiły, że walka o niepodległość stała się trwałym, powracającym tematem polskiej literatury. Nie ma epoki, która nie posiada patriotycznych wypowiedzi poetyckich, publicystycznych czy prozatorskich, nawet gdy zdarzały się w naszej historii czasy względnego spokoju wolności - temat troski o kraj był obecny w lit...

Arkadia jako "mała ojczyzna" w literaturze polskiej 2.Temat: Arkadia, „mała ojczyzna”, centrum polskości, mikrokosmos... o różnych funkcjach dworu ziemiańskiego w literaturze polskiej. Dwór stał się w literaturze polskiej symbolem życia szlacheckiego i ziemiańskiego, oazą życia rodzinnego, kultywowania tradycji, swoistym znakiem Polski. W małym majątku znajduje się odbicie niemal...

Liryka Broniewskiego Aktualność polityczna poezji W. Broniewskiego O kształcie poezji Broniewskiego zadecydowały 3 przesłanki: • biografia (frontowa i legionowa młodość) • postawa prometejskiego buntu wobec zła (tematyka rewolucyjna) • fascynacja tradycją romantyczną (obecność w niej koncepcji literatury czynu) Broniewski pisywał o poległych ż...

System kredytowo-bankowy POJĘCIE SYSTEMU BANKOWO-KREDYTOWEGO: System kredytowo-bankowy obejmuje strukturę organizacyjną, podstawy prawne i urządzenia planistyczne w ramach, którego banki prowadzą działalność kredytową i emisyjną, organizują rozliczenia pieniężne, wykonują obsługę kasową budżetu państwa oraz pośredniczą w rozliczeniach pieniężnych z zagranicą. Równocześn...

Leasing - rodzaje • leasing finansowy a leasing operacyjny • leasing bezpośredni a pośredni • leasing złotówkowy a dewizowy • leasing tenencyjny a zwrotny • leasing lombardowy a norweski • clifing • refling • leasing międzynarodowy

Ideały średniowiecza i renesansu Ocena ideałów Średniowiecza i Renesansu I. 1. Każda epoka ma swoje ideały, wzorce osobowe a) średniowieczne ideały ascety, świętego, króla i rycerza b) renesansowe ideały ziemianina, młodzieńca, rodziców i obywatela 2. Dlaczego kształtują się wzorce osobowe ? a) każdy człowiek, dążąc do doskonałości, próbuje oprzeć się na jakimś ideale b...

Dzienny limit zmiany ceny kontraktu futures Przy każdym kontrakcie określa się również maksymalny dzienny limit zmiany ceny (lub też informuje się, że takie ograniczenie nie obowiązuje). Ma to na celu zwiększenie bezpieczeństwa rynku, zwłaszcza w sytuacjach gwałtownych spadków lub wzrostów, gdy inwestorzy zbyt łatwo poddają się emocjom. Limit ten ustala się w stosunku do kursu rozlicz...

Nawiązanie do bibli w wierszu "Marność" Naborowskiego FUNKCJA NAWIĄZANIA DO BIBLII W WIERSZU \"MARNOŚĆ\". Już sam tytuł wiersza \"Marność\" przynosi skojarzenia z biblijną \"Księgą Kocheleta\". Kochelet, czyli kaznodzieja przemawiający do zebranych na zgromadzeniach, nauczał o istocie bytu ludzkiego na ziemi. Słynne powiedzenie: \"marność nad marnościami i wszystko marność\" stanowi przesłanie ...