Nurty pozytywistyczne



Pozytywizm - nurt skonkretyzowany przez Augusta Comte’a w dziele „Kurs filozofii pozy-tywnej". Pozytywny - znaczy realny - zaprzeczający wszystkiemu co cudowne, użyteczny - służący konkretnym działaniom, ścisły i względny. Pogląd odrzucał dotychczasową filozofię - uznawał ją za nienaukową - przedmiotem dociekań były fakty oczywiste. Scientyzm - pogląd, według którego prawdziwą i uzasadnioną wiedzę o świecie można uzy-skać przez poznanie naukowe. Na tym podłożu rodzą się: socjologia i psychologia. Łączy się on z empiryzmem Davida Hume’a a odchodzi od metafizycznych nurtów filozofii oraz religii. Ewolucjonizm - kierunek inspirowany teorią ewolucji Darwina, której głównym założeniem jest zmienność i postępowość rozwoju rzeczywistości. Herbert Spencer uważał, iż są to proce-sy ciągłe, stopniowe i jednokierunkowe, dotyczą zarówno całej ludzkości jak i danych społe-czeństw. Hipolit Taine - na kulturę mają wpływ wydarzenia dziejowe. Ewolucjonizm poszu-kiwał prawidłowości rozwoju. Utylitaryzm - oświeceniowy pogląd rozwinięty przez Johna Stuarta Milla. Istniała propor-cjonalność między szczęściem jednostki, a ogółu. Największymi wartościami były: kult pracy, tolerancja, liberalizm i demokratyzm. Miarą przydatności człowieka stał się wkład w rozwój społeczno-gospodarczy. Literaturę cechowała tendencyjność - podporządkowanie wartościom dydaktycznym. Później pojawił się realizm krytyczny. Agnostycyzm - negował możliwość poznania świata i praw nim rządzących - szczególnie istoty bytu i zjawisk o charakterze metafizycznym - nie można było określić ich celowości. Pogląd sprzyjał postawom areligijnym i indyferentym. Realizm - Powieść wykształciła nurt „wielki", „dojrzały", „krytyczny". Stworzony został przez Honore Balzaca. Przedstawicielami polskimi byli E. Orzeszkowa, H. Sienkiewicz, B. Prus. Głównym założeniem realizmu jest prawdziwe ukazanie rzeczywistości; codziennego życia człowieka, jego środowiska, a także praw rządzących światem. Literaturę powinno ce-chować nastawienie poznawcze oparte na rzetelności i doświadczeniu, prawdopodobieństwo wizji świata przedstawionego, dobór postaci i sytuacji reprezentatywnych dla środowiska uka-zanego w powieści oraz dążenie do uszczególnienia i indywidualizacji obrazu. Realizacji tych założeń sprzyjał język utworu, w którym dominują formy komunikatywne i potoczne. Realiści byli przekonani o możliwości poznania świata. Narrator jest wszechwiedzący, obdarzony mo-ralnym autorytetem, często ukryty za światem przedstawionym. Literatura dotyczy problema-tyki współczesnej, społeczno-obyczajowej, psychologicznej, historycznej. Przykładem powieści z literatury powszechnej jest „Ojciec Goriot" Balzaca. Ukazuje ona so-cjologiczny obraz Paryża i tragedię ojca, który wszystko poświęcił karierze swych córek - Anastazji i Delfiny. One zaś nie przyszły nawet na jego pogrzeb. Umierając, powiedział, iż „pieniądz daje wszystko nawet dzieci". Akcja toczy się w pensjonacie pani Vauquer. Mieszkał tam ubogi szlachcic Eugeniusz Rastignac. Początkowo marzył o zawodzie prawnika, później chciał zrobić karierę wśród arystokracji i liczył na protekcję Delfiny de Nucingen. Tajemniczy zbrodniarz Vautrin jest zbuntowany, pełen pogardy dla rzeczywistości. Twierdzi, że powodze-nie zapewniają mu spryt, przebiegłość i brak skrupułów - tak chce zniszczyć świat. Naturalizm - powstał we Francji, twórcami byli Emil Zola autor powieści „Germinal", „Powieść eksperymentalna", Guy de Maupassant i twórcy skupieni wokół „Grupy Medanu". Zola domagał się „naukowości" literatury, która miała polegać na zachowaniu obiektywizmu w przedstawianiu świata bez skrępowania zakazami moralnymi. Na jego poglądy wywarła wpływ teoria ewolucji Darwina; motywacja biologiczna. Dlatego też rzeczywistość w utwo-rach naturalistycznych jest pesymistyczna - światem rządzą kapitalistyczne prawa, społeczeń-stwo cechuje bezwględna walka i przemoc, a jednostkę - popęd i instynkt. Powieść miała być studium socjologicznym, a pisarz - fotografem, obserwatorem (podawać fakty) i eksperymen-tatorem (ukazać, że ich następstwo determinują różne czynniki - zależności społeczne, przyro-da). Narrator tylko ukazuje, nie komentuje; nie ocenia zdarzeń i bohaterów. Uczucia wyrażane są poprzez rozbudowany dialog. Literatura dotyczy problematyki życia miejskiego warstw przeciwnych arystokracji.

Nurty pozytywistyczne

Materiały

"Ludzie bezdomni" Stefan Żeromski Stefan Żeromski “Ludzie bezdomni” “Ludzie bezdomni” to piąta książka Stefana Żeromskiego. Pisał ja w latach 1898-1899, ale wykorzystał w niej doświadczenia i obserwacje całego dotychczasowego życia. • Budulec życiorysu Joasi stanowiły wspomnienia Żeromskiego z: — dzieciństwa w zbiedniałej rodzinie szlac...

Budowa geologiczna Ameryki Południowej Budowa geologiczna Najstarszą częścią Ameryki Południowej jest prekambryjska platforma południowoamer., obejmująca pn.-wsch. i środk. część kontynentu; stanowi ona fragment dawnego lądu Gondwany, wykazuje wiele wspólnych cech z platformą afryk., od której została oddzielona w mezozoiku. Fundament platformy zbud. z prekambryjskich skał metamorf...

Akredytywa dokumentowa - wyjaśnienie, rodzaje Akredytywa dokumentowa Akredytywa dokumentowa jest zobowiązaniem banku, który działając z polecenia i zgodnie z instrukcjami swojego zleceniodawcy, we własnym imieniu, zobowiązuje się zapłacić beneficjentowi akredytywy należną kwotę. Akredytywa jest instrumentem finansowym, który stosowany jest, aby zabezpieczyć zapłatę za sprzedane towa...

Warunki płatności w handlu zagranicznym WARUNKI PŁATNOŚCI W HANDLU ZAGRANICZNYM: mówimy o: a) nieuwarunkowanych formach zapłaty- świadczenie nie jest uzależnione od spełnienia przez beneficjenta (remitenta) określonych warunków: czeki, polecenie wypłaty, przekazy bankowe. b) uwarunkowanych formach zapłaty – występuje wtedy gdy świadczenie jest uzależnione od spełnienia przez ...

Prześladowcy i ich ofiary Spoglądając z pewnej perspektywy na dzieje historii, łatwo daje się zauważyć fakt, że odkąd istnieje świat ludzkiej cywilizacji, odtąd trwa w człowieku chęć dominacji nad drugim. Na przestrzeni setek lat wybuchały wojny, trwały walki. Jedni ginęli aby inni mogli realizować swe zamierzenia i marzenia. Takie są prawa historii, a człowiek jest prze...

Różne formy narracji w literaturze XX-lecia Można zauważyć w prozie XX-lecia wiele rodzajów narracji, zależnych od intencji autora; Mamy tradycyjnego narratora trzecioosobowego, teoretycznie wszechwiedzącego, prezentującego rzeczywistość z realistyczną szczegółowością w \"Przedwiośniu\"; prezentującym wszelkie ważne szczegóły dotyczące wydarzeń wokół głównego bohatera; koncentruje się ...

Motyw rodziny w literaturze Rodzina_________ Rodzina - Grupa osób połączonych ze sobą pokrewieństwem (więzami krwi) lub powinowactwem (wejście do rodzi¬ny dzięki małżeństwu z jednym z jej członków); - rodzina patriarchalna - jej głową jest mężczyzna; - rodzina matriarchalna - jej głową jest kobieta. Biblia (ST) -1) Rodzina Adama i Ewy, czyli prarodziców, daje pocz...

Teoria 'trzech soczewek' Teoria „trzech soczewek” – jako ster działalności przedsiębiorstwa: I. Gestia ekonomiczna – związana z takimi kategoriami: zysk, strata, przychód, koszt, stopa zwrotu kapitału; Ze względu na memoriałowy zapis wielkości po części mają charakter teoretyczny. Potwierdza to – wynikający z zasady memoriałowej –...