Motywy romantyczne w literaturze



Literatura pozytywizmu, choć z założenia opozycyjna do romantycznej, czerpała z niej motywy, przede wszystkim z powodu trwającej nadal niewoli. Powtarzającym się problemem jest walka wyzwoleńcza "za wolność naszą i waszą". Bohaterowie są uczuciowi, zindywidualizowani, głęboko przekonani o swojej misji. Widać go w sienkiewiczowskiej "Trylogii", pisanej dla utrzymania ducha narodowego wśród Polaków. Wypełniona jest walką heroiczną, nie zawsze zgodną z rycerskim kodeksem ( patrz "Konrad Wallenrod" ), której główny bohater jest wzorowany na mickiewiczowskim Soplicy. Także echa walk docierają do nas z "Lalki", której dwaj bohaterowie brali udział w narodowych powstaniach i konspiracji. Najwięcej nawiązań dotyczy niedawnego powstania, a w szczególności przyczyn kolejnego upadku narodowego zrywu, połączonego z represjami. Pewien rodzaj diagnozy stawia Prus w "Omyłce", ukazując ludzi gołosłownych, tchórzliwych, traktujących patriotyzm jako modę i sposób zaimponowania towarzystwu. Skrytykowane są tu wszystkie postawy wyczekiwania na obcą interwencję, dobrowolne wystąpienie zawsze patriotycznego ludu u boku szlachty czy boski plan cierpienia i zmartwychwstania drugiego narodu wybranego - Polski. Podczas gdy Prus rozprawia się z krótkowzrocznymi organizatorami powstania, Eliza Orzeszkowa postanawia zmitologizować heroizm buntowników za wolność. "Nad Niemnem" to powieść ukazująca owocną współpracę szlachty i chłopów w walce o narodową sprawę; jest to przykład romantycznego zjednoczenia ludzi wszystkich stanów w imię ideału. Także cykl opowiadań "Gloria Victis" to apoteoza walk powstańczych, bez wdawania się w przyczyny ich upadku. Kolejny powtarzający się motyw to miłość dwojga ludzi. I jak to w romantyźmie bywa, jest ona nieszczęśliwa, napotyka na trudności w postaci opinii ludzi postronnych, wskazujących na mezalians. Motyw Jana i Cecylii, Wokulskiego i Izabeli jest podobny do historii miłości Ewy i Jacka z "Pana Tadeusza" - choć kończą się te historie różnie, to jednak odnajdujemy tu głębokie uczucie, wychodzące naprzeciw skostniałym ramom tzw. "dobrego obyczaju". Mamy też w literaturze pozytywizmu romantycznych idealistów, wykonujących swój czysto pozytywny plan z bezprzykładnym oddaniem. Trzech idealistów w "Lalce": Wokulski, Rzecki, Ochocki to przeżytki poprzedniej epoki, egzystujące jedynie dzięki swojej nieprzeciętnej osobowości i chęci do pracy w imię wykazania własnej szachetności. Nierealność ich założeń i planów to kolejny motyw romantyczny w literaturze polskiego pozytywizmu. Podobnie cykl nowel dotyczących założeń nowej epoki : pracy organicznej, pracy u podstaw, asymilacji mniejszości narodowych wypełniony jest bohaterami pełnymi samotnego zapału, skłóconymi z filisterskim otoczeniem. Wykonują oni swój szlachetny plan bez zwracania uwagi na koszty; pragną rozsadzić skostniałe schematy.

Motywy romantyczne w literaturze

Materiały

Podsumowanie "Zdążyć przed Panem Bogiem" Przeczytać do końca Podsumowaniem tych wszystkich problemów i refleksji wynikających z książki niech będzie wypowiedź rosyjskiego krytyka literackiego, Jewgienija Jewtuszenki. „Zdążyć przed Panem Bogiem” drukowane było w Związku Radzieckim w odcinkach. Już po ukazaniu się ostatniej części w taki oto sposób skomentował temat Jew...

Formy reklamy w dziennikach Formy reklamy w dziennikach  Podstawową formą reklamy w dziennikach jest reklama mo¬dułowa - strony podzielone są na pewną określoną liczbę modułów, z których można tworzyć reklamy o prawie dowolnych formatach, będących wielokrotnością wymiarów jednego modułu.  W dziennikach mamy do dyspozycji dwa rodzaje stron: tańsze ogł...

Literatura polska po 1945 r Periodyzacja lit. polskiej po 1945 Literatura polska po \'45 • krajowa obieg oficjalny • krajowa obieg nieoficjalny • emigracyjna (Grudziński, Miłosz, Gombrowicz) Literatura polska obieg oficjalny 1944-48 a) literackie obrachunki z wojną i okupacją ( Nałkowska, Borowski, Miłosz, Andrzejewski, Różewicz ) b) dyskusja...

Sytuacja w kulturze po I wojnie światowej 2. SYTUACJA W KULTURZE PO I WOJNIE ŚWIATOWEJ W Europie w tym czasie panowały nastroje przygnębienia i niepokoju. Dla wielu państw wojna zakończyła się klęską, dowiodła też do jakich zniszczeń człowiek jest zdolny. Załamaniu uległ system demokratyczny (dający obywatelom swobody i prawa polityczne, uznający wpływ obywateli na rządy i ich współud...

Motyw inspiracji w literaturze Związki literatury i malarstwa Inspiracja - Natchnienie, zapał twór¬czy, poddawanie myśli, wywieranie wpływu, sugestia; inspirować - pobu¬dzać twórczo; o inspiracji malarstwem można mówić wówczas, gdy jest ono twórczo wykorzystane w literaturze. „Bogurod/ica\" - Temat Deisis (gr. - modlitwa, błaganie) pochodzący z ok. VI-VII w....

"Do obywatela Johna Brown" Cypriana Norwida Do obywatela Johna Brown Wiersz ten jest kolejnym przykładem odwoływania się do po¬stawy wybitnego człowieka – tym razem skazanego na śmierć ame¬rykańskiego farmera, który zorganizował powstanie mające na celu zniesienie niewolnictwa. Do obywatela Johna Brown i John Brown to dwa utwory Cypriana Norwida skierowane przeciwko ...

Jak rozumiał świat oświeceniowy: rozum, kulturę i naturę? Rozum, kultura, natura. Jak te pojęcia rozumiał świat oświecenia ? Uzasadnienie poprzyj przykładami z literatury i filozofii: Rozum, kultura i nauka były to pojęcia w świecie oświecenia istotne i nierozerwalnie związane. Czołowym kierunkiem filozoficznym był racjonalizm - doktryna mówiąca, że świat można poznać jedynie na d...

Kompozycja "Romea i Julii" Kompozycja utworu Romeo i Julia to tragedia pięcioaktowa. Akcja utworu toczy się w Weronie i Mantui. Rody Kapuletów i Montekich mają swoje siedziby (i grobowce) w Weronie – tam rozgrywa się większość zdarzeń. Funkcję ekspozycyjną spełnia scena bójki służących umieszczona na początku utworu. Czytelnik dowiaduje się, że jej podłożem je...